Trong các món ăn ngày Tết, thịt sấy vẫn là một trong những sản phẩm được ưa chuộng bởi gắn liền với mâm cỗ ngày xuân của đồng bào vùng cao, đồng thời là món quà biếu ý nghĩa đối với nhiều gia đình. Tại cơ sở sản xuất thịt sấy của chị Lèo Thị Thúy (xã Bát Xát), thời gian này bếp lửa đỏ rực suốt ngày đêm. Các sản phẩm như thịt trâu sấy, thịt lợn sấy, lạp sườn liên tục được đưa vào chế biến để kịp tiến độ các đơn hàng đặt trước của khách trong và ngoài tỉnh.
Để giữ trọn hương vị truyền thống - yếu tố cốt lõi làm nên giá trị của sản phẩm OCOP, cơ sở của chị Thúy kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu lựa chọn nguyên liệu. Thịt tươi được nhập từ các hộ chăn nuôi có kiểm soát, gia vị hoàn toàn do gia đình tự chuẩn bị, phơi khô, bảo đảm sạch và đúng vị. Sau khi sơ chế, thịt được ướp từ 2 - 3 giờ, rồi treo lên bếp sấy bằng củi nhãn, củi quế - loại nhiên liệu giúp thịt khô đều, lên màu đẹp, không ám khói, tạo mùi thơm đặc trưng.
Chị Lèo Thị Thúy chia sẻ: “Sau khi sấy xong, thịt được hấp chín để bảo đảm an toàn thực phẩm rồi mới đóng gói. Mỗi công đoạn đều phải cẩn thận, bởi mình làm không chỉ vì lợi nhuận mà còn giữ uy tín lâu dài với khách hàng”.
Hiện cơ sở của chị Thúy có khoảng 10 lao động thường xuyên. Bình quân mỗi năm đưa ra thị trường khoảng 15 tấn sản phẩm; riêng dịp Tết, sản lượng tăng gấp 3 lần ngày thường. Trước cao điểm tiêu thụ, cơ sở cũng đã bổ sung nguồn nguyên liệu, bố trí nhân công và tổ chức sản xuất để không rơi vào tình thế bị động.
Theo ông Ngô Hoàng Sơn - Phó Chủ tịch UBND xã Bát Xát, hiện xã có 20 sản phẩm OCOP, trong đó nhiều sản phẩm tiêu thụ tốt dịp Tết như thịt sấy, lạp sườn, miến đao sâm. Việc các cơ sở OCOP chủ động sản xuất, nâng cao chất lượng không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển ổn định.
Không khí sản xuất nhộn nhịp cũng diễn ra tại cơ sở sản xuất cá hồi, cá tầm Thức Mai ở xã Ngũ Chỉ Sơn. Là một trong những đơn vị tiêu biểu trong lĩnh vực cá nước lạnh, cơ sở hiện có 17 sản phẩm OCOP, trong đó 7 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao. Xác định Tết là cao điểm tiêu thụ, đơn vị đã chủ động chuẩn bị từ sớm về nguồn nguyên liệu, hệ thống máy móc, kho lạnh và nhân lực để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Các sản phẩm như cá hồi hun khói, ruốc cá hồi, bánh phồng cá hồi, cá hồi và cá tầm phi lê, xúc xích cá tầm… có sức tiêu thụ mạnh trong dịp Tết, vừa phục vụ nhu cầu ăn uống, vừa phù hợp làm quà biếu. Việc đa dạng hóa sản phẩm, chú trọng chế biến sâu không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản mà còn nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường tiêu thụ cho cá nước lạnh của địa phương.
Chị Phạm Thị Mai - đại diện cơ sở sản xuất cá hồi, cá tầm Thức Mai cho biết: “Nguồn nguyên liệu được chúng tôi chủ động lấy từ trại cá của gia đình và các hộ trong thôn; nhân công được đào tạo bài bản, bảo đảm quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm”.
Ở lĩnh vực nông sản đặc thù khác, Công ty TNHH Phát triển ong miền núi Thanh Xuân (xã Bảo Hà) cũng đã dự trữ nguồn hàng phục vụ thị trường cuối năm. Doanh nghiệp hiện duy trì hơn 700 đàn ong, thường xuyên di chuyển đến nhiều tỉnh, thành phố nhằm khai thác nguồn mật tự nhiên theo mùa hoa. Nhờ chủ động được nguyên liệu, công ty đưa ra thị trường nhiều sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao như mật ong nguyên chất, mật ong sữa chúa, mật ong chanh đào, mật ong gừng, phấn hoa, sữa ong chúa… Hiện doanh nghiệp có 7 sản phẩm đạt OCOP, trong đó 5 sản phẩm đạt OCOP 4 sao, các sản phẩm còn lại đạt 3 sao.
Ông Phạm Thanh Xuân - đại diện Công ty TNHH Phát triển ong miền núi Thanh Xuân cho biết: Ngoài việc bảo đảm chất lượng, doanh nghiệp đặc biệt chú trọng nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng trong dịp Tết. Cùng là mật ong nguyên chất nhưng chúng tôi có thể kết hợp thêm chanh đào, gừng, phấn hoa hoặc sữa ong chúa để đa dạng sản phẩm. Mẫu mã, dung tích cũng được thiết kế đa dạng để phù hợp làm quà biếu, đáp ứng nhiều phân khúc khách hàng.
Tại nhiều cơ sở sản xuất khác, sự chủ động trong tổ chức sản xuất, chú trọng chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm chính là yếu tố giúp các sản phẩm OCOP ngày càng khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Đến nay, toàn tỉnh có 623 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, trong đó nhóm ngành thực phẩm, đồ uống phục vụ tiêu dùng và quà tặng chiếm tỷ lệ cao, đáp ứng sát nhu cầu thị trường, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán. Nhiều sản phẩm OCOP đã từng bước xây dựng được thương hiệu, mở rộng kênh phân phối, trở thành lựa chọn quen thuộc của người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.
Khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao vào dịp cuối năm, việc các chủ thể OCOP chủ động sản xuất, chuẩn bị nguồn hàng dồi dào, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm không chỉ góp phần làm phong phú, ổn định thị trường Tết mà còn tiếp tục khẳng định hiệu quả và hướng đi đúng của Chương trình mỗi xã một sản phẩm - OCOP.
Từ những sản vật gắn với điều kiện tự nhiên và văn hóa bản địa, các sản phẩm OCOP đang từng bước trở thành hàng hóa có giá trị, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững của tỉnh.