Trên diện tích gần 1 ha, gia đình chị Ma Phi Hùng lựa chọn 300 gốc táo làm cây trồng chủ lực, quy tụ các giống táo đào vàng, táo Đài Loan cùng một số giống chất lượng. Lợi thế lớn nhất của việc phối hợp các giống cây này là thời điểm quả chín diễn ra lệch nhau, giúp quá trình thu hoạch không bị dồn ứ mà kéo dài liên tục theo từng đợt gối đầu.
Để mỗi lứa quả đạt phẩm cấp đồng đều, chị Hùng áp dụng quy trình chăm bón rất chặt chẽ, chủ động tỉa thưa những cành quá dày quả, can thiệp biện pháp hỗ trợ thụ phấn nếu gặp thời tiết mưa dầm vào giai đoạn trổ hoa, đồng thời thường xuyên kiểm tra nhằm phát hiện và ngăn chặn bọ xít gây hại.
Khâu điều tiết nước cũng tuân thủ kỷ luật nghiêm ngặt, khi vào đợt khô hạn vườn được tưới đủ hai lần mỗi ngày, còn lúc mưa lớn kéo dài đất phải được khơi thông rãnh thoát ngay lập tức để tránh hiện tượng úng rễ làm héo cây, rụng quả non.
Song song với việc chăm sóc tỉ mỉ từng gốc táo, yếu tố quyết định tính bền vững của mô hình nằm ở tư duy điều phối đàn vật nuôi và cây trồng nhịp nhàng theo chu kỳ sinh trưởng của cây. Ngay sau vụ thu hoạch vào tháng Giêng, toàn bộ cành táo được đốn hạ để đón lứa lộc mới.
Tận dụng khoảng đất trống dưới tán cây chưa khép, chị Hùng xuống giống các loại rau màu ngắn ngày, chủ lực là mướp để lấy ngắn nuôi dài, đồng thời thả trực tiếp đàn vịt vào vườn. Thời điểm này, vịt di chuyển tự do không gây hại đến cây mà còn để lại lượng phân chuồng dồi dào, bổ sung độ phì nhiêu cho đất và tạo vị ngọt đậm tự nhiên cho trái sau này.
Khi giàn mướp hết vụ và tán táo bắt đầu vươn rộng, toàn bộ phần rau màu được dọn sạch để nhường trọn dinh dưỡng cho cây chính. Gia đình chị tiếp tục nuôi vịt gối lứa từ tháng Giêng đến tháng Bảy âm lịch, do thời gian này vịt rất dễ tiêu thụ.
Khi bước sang những tháng cuối năm, bài toán chăn nuôi được chị Hùng linh hoạt chuyển đổi để bảo vệ sản lượng vườn cây khi bước vào giai đoạn trổ hoa và đậu quả non. Nhận thấy đàn vịt thả liên tục cả ngày dễ va quệt làm rụng hoa trái, kết hợp với việc thời tiết chuyển lạnh khiến nhu cầu thị trường đối với thịt vịt giảm sút, gia đình sẽ xuất bán hết lứa vịt rồi tạm dừng để chuyển sang nuôi gà.
Với tập tính có thể thả và nhốt linh hoạt theo từng khung giờ trong ngày, đàn gà vừa tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên vừa không ảnh hưởng đến giai đoạn nhạy cảm của cây táo.
Sự gắn kết nhịp nhàng giữa trồng trọt và chăn nuôi luân phiên gần 2.000 con gà, vịt mỗi năm đã tạo ra hiệu quả kinh tế cho gia đình chị Hùng. Đàn vật nuôi trung bình mang lại nguồn thu hơn 100 triệu đồng mỗi năm, kết hợp với sản lượng táo thương phẩm chín rải vụ luôn được thương lái đến tận nơi thu mua với giá trị ổn định. Toàn bộ mô hình mang lại tổng doanh thu từ 400 đến 500 triệu đồng mỗi năm.
Thành quả kinh tế ấy cho thấy tư duy sản xuất khoa học, biết dựa vào đặc tính sinh học của từng loại cây, con và biến động thị trường để tối ưu hóa giá trị trên cùng một diện tích đất canh tác.
