Bước vào điểm bán hàng và giới thiệu sản phẩm OCOP của Hợp tác xã Chế biến Nông sản Tây Bắc Hiền Vinh, khách hàng dễ dàng bắt gặp hàng trăm sản phẩm đặc trưng đến từ nhiều địa phương trong tỉnh và khu vực Tây Bắc.
Từ thịt trâu sấy, thịt lợn sấy, lạp sườn, cá suối hồ Thác Bà, chè Shan tuyết cổ thụ, quế, mật ong, gạo đặc sản đến các sản phẩm dược liệu, thực phẩm chế biến… đều được sắp xếp khoa học, bắt mắt. Mỗi sản phẩm có tem truy xuất nguồn gốc, nhãn mác đầy đủ và được chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên.
Không chỉ đa dạng về chủng loại, các sản phẩm còn tạo được niềm tin đối với người tiêu dùng nhờ nguồn gốc rõ ràng và chất lượng được kiểm chứng.
Đang lựa chọn những hộp trà Shan tuyết làm quà tặng, chị Đỗ Thị Hằng, phường Yên Bái, cho biết gia đình chị thường xuyên sử dụng các sản phẩm OCOP.
“Các sản phẩm ở đây có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, mẫu mã đẹp, chất lượng tốt. Đặc biệt, khi được đánh giá, phân hạng OCOP, người tiêu dùng như chúng tôi yên tâm hơn khi lựa chọn. Đây cũng là nơi rất thuận tiện để tìm mua những đặc sản tiêu biểu của địa phương”, chị Hằng chia sẻ.
Niềm tin của người tiêu dùng cho thấy những giá trị thiết thực mà Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" mang lại. Phía sau mỗi sản phẩm OCOP là quá trình chuẩn hóa từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm đến bao bì, nhãn mác và khả năng tiếp cận thị trường.
Theo bộ tiêu chí OCOP hiện hành, sản phẩm được đánh giá, phân hạng theo hệ thống tiêu chí thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Việc đánh giá, phân hạng không chỉ giúp nhận diện chất lượng mà còn tạo động lực để các chủ thể sản xuất tiếp tục đổi mới, hoàn thiện sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Từ những sản vật vốn chỉ quen thuộc trong phạm vi làng, bản, nhiều sản phẩm đã vươn ra thị trường lớn, trở thành hàng hóa có thương hiệu, tạo dựng chỗ đứng và được người tiêu dùng đón nhận.
Lào Cai có nhiều lợi thế về nông nghiệp, dược liệu, sản phẩm đặc hữu cùng kho tàng văn hóa bản địa phong phú. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển những sản phẩm OCOP khác biệt, giàu bản sắc và có giá trị gia tăng cao.
Sau hơn 7 năm triển khai Chương trình OCOP, toàn tỉnh hiện có 600 sản phẩm đạt từ 3 đến 5 sao, trong đó có 2 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, 54 sản phẩm OCOP 4 sao, còn lại là sản phẩm OCOP 3 sao.
Kết quả này không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô mà còn cho thấy những chuyển biến trong tư duy sản xuất của các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ dân. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều chủ thể đã từng bước chuyển sang sản xuất hàng hóa theo tiêu chuẩn, chú trọng xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường tiêu thụ.
Là một trong những đơn vị được hỗ trợ xây dựng điểm bán hàng và giới thiệu sản phẩm OCOP năm 2026, Hợp tác xã Chế biến Nông sản Tây Bắc Hiền Vinh đang từng bước phát huy hiệu quả của mô hình.
Nếu trước đây, hoạt động tiêu thụ chủ yếu dựa vào các kênh bán hàng truyền thống thì hiện nay, hợp tác xã đã kết hợp bán hàng trực tiếp với kinh doanh trên các nền tảng số. Không gian OCOP không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm tới người tiêu dùng mà còn trở thành địa chỉ để các đơn vị phân phối, doanh nghiệp tìm hiểu và kết nối hợp tác.
Chị Đồng Thị Hiền, đại diện Hợp tác xã Chế biến Nông sản Tây Bắc Hiền Vinh, cho biết việc được hỗ trợ xây dựng điểm bán hàng OCOP đã giúp đơn vị có thêm điều kiện quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường.
“Thông qua hoạt động giới thiệu sản phẩm, nhiều đặc sản địa phương đã được biết đến rộng rãi hơn. Sản lượng tiêu thụ tăng lên đáng kể, đồng thời hợp tác xã cũng có thêm cơ hội kết nối với các đối tác phân phối để mở rộng thị trường ngoài tỉnh”, chị Hiền cho hay.
Thực tế cho thấy, các điểm bán hàng OCOP đang dần trở thành “cửa ngõ” đưa sản phẩm địa phương đến với thị trường. Không chỉ thực hiện chức năng trưng bày, quảng bá, đây còn là nơi kết nối cung - cầu, giới thiệu hình ảnh địa phương và góp phần thúc đẩy phát triển các ngành nghề nông thôn.
Mỗi sản phẩm được bày bán không đơn thuần là một mặt hàng thương mại mà còn mang theo câu chuyện về vùng nguyên liệu, tri thức bản địa và hành trình lao động của người dân vùng cao.
Một trong những điểm đáng chú ý của Chương trình OCOP tại Lào Cai là vai trò của khu vực kinh tế tập thể. Toàn tỉnh hiện có 287 chủ thể OCOP, trong đó có 138 hợp tác xã, chiếm hơn 48% tổng số chủ thể. Điều này cho thấy các hợp tác xã đang giữ vai trò quan trọng trong phát triển sản phẩm OCOP và xây dựng chuỗi giá trị nông sản địa phương.
Không chỉ cung cấp nguyên liệu thô, nhiều hợp tác xã đã đầu tư công nghệ chế biến, ứng dụng khoa học, kỹ thuật, đổi mới bao bì, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm qua các nền tảng số.
Nhờ đó, nhiều sản phẩm đặc trưng của Lào Cai như chè Shan tuyết, quế, mật ong, gạo đặc sản, dược liệu và thực phẩm chế biến ngày càng được thị trường biết đến.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Chương trình OCOP cũng đứng trước những yêu cầu mới. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, việc duy trì chất lượng ổn định, bảo vệ thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ bền vững là những vấn đề đặt ra đối với các chủ thể OCOP.
Theo ông Trịnh Văn Thành - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, để khai thác hiệu quả tiềm năng của sản phẩm OCOP, cần phát triển sản phẩm dựa trên lợi thế đặc trưng của từng địa phương.
“Mỗi sản phẩm phải mang bản sắc riêng, gắn với vùng nguyên liệu và câu chuyện văn hóa đặc trưng. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị phân phối nhằm hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất đến tiêu thụ”, ông Thành nhấn mạnh.
Đây cũng là định hướng Lào Cai đang theo đuổi trong giai đoạn mới: Chuyển trọng tâm từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng tiêu thụ sản phẩm trên thị trường.
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số đang trở thành một trong những động lực quan trọng giúp sản phẩm OCOP mở rộng thị trường.
Để sản phẩm OCOP phát triển bền vững, ngành Công Thương tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó tập trung tăng cường quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện bao bì, nhãn mác, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và chất lượng hàng hóa.
Đưa sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ.
Cùng với đó là các hoạt động xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ, triển lãm, kết nối cung – cầu; đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và các điểm bán hàng OCOP trong và ngoài tỉnh.
Thương mại điện tử cũng được xác định là một hướng đi quan trọng. Việc đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch điện tử và nền tảng số giúp các chủ thể giảm chi phí tiếp cận khách hàng, đồng thời mở rộng không gian tiêu thụ ra ngoài phạm vi địa phương.
Từ những sản vật mang đậm hương vị núi rừng đến các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao, OCOP đang mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông thôn Lào Cai. Những điểm bán hàng như mô hình của Hợp tác xã Chế biến Nông sản Tây Bắc Hiền Vinh trở thành mắt xích kết nối sản xuất với thị trường.
Khi sản phẩm có chất lượng, thương hiệu và kênh tiêu thụ ổn định, người dân có thêm động lực đầu tư sản xuất, hợp tác xã có điều kiện mở rộng quy mô, còn người tiêu dùng được tiếp cận những sản phẩm an toàn, rõ nguồn gốc.
Nơi OCOP gặp thị trường cũng là nơi giá trị của nông sản địa phương được khẳng định. Đây không chỉ là câu chuyện phát triển kinh tế mà còn là hành trình gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo động lực phát triển bền vững cho khu vực nông thôn.
Trong hành trình ấy, mỗi sản phẩm OCOP không chỉ mang hương vị núi rừng Tây Bắc mà còn gửi gắm khát vọng vươn xa của những người làm ra sản phẩm. Khi thị trường tiếp tục được mở rộng, các sản vật địa phương sẽ có thêm cơ hội khẳng định thương hiệu, góp phần quảng bá hình ảnh Lào Cai trên thị trường nông sản trong nước và quốc tế.
