Kinh tế tập thể: Nâng tầm sản phẩm OCOP, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi

Giữa núi rừng Tây Bắc, từ những cây chè Shan tuyết cổ thụ đến những loài thảo dược bản địa mộc mạc đã và đang có những con người bền bỉ, lặng thầm làm nên “kỳ tích”. Bằng tri thức, khát vọng và tinh thần dấn thân, họ đưa đặc sản Lào Cai vượt qua núi cao, mây phủ, từng bước chinh phục những thị trường “khó tính” trên thế giới.

Từ những sản phẩm quen thuộc trong đời sống hằng ngày, khi được chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và gắn sao OCOP, nhiều nông sản của Lào Cai đã “khoác áo mới”, có được “tấm vé thông hành” để thâm nhập hệ thống phân phối hiện đại trong nước và từng bước vươn ra thị trường thế giới.

Được chưng cất từ ngô nương, mật ong và nguồn nước tinh khiết trên dãy Hoàng Liên, các sản phẩm rượu mận, rượu mơ, rượu ủ sồi ở tổ dân phố Sâu Chua mang đậm hương vị núi rừng Sa Pa. Đạt OCOP 3 sao, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu - rượu Sâu Chua góp phần quảng bá văn hóa bản địa thông qua mô hình du lịch trải nghiệm.

Còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí sản xuất tại các cơ sở OCOP trên địa bàn tỉnh trở nên khẩn trương, nhộn nhịp. Từ những bếp sấy đỏ lửa đến các xưởng chế biến hoạt động hết công suất, các chủ thể OCOP chủ động tăng sản lượng, hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng, sẵn sàng đưa đặc sản địa phương ra thị trường Tết - mùa tiêu thụ lớn nhất trong năm.

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Để những bó rau xanh, túi gạo, miến hay chai tương ớt từ các bản làng miền núi Lào Cai có mặt trên kệ của các siêu thị lớn là cả một quá trình dài, bắt đầu từ chuyển biến tư duy sản xuất của nông dân đến sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan chức năng.

Mật ong núi đá là 1 trong 13 sản phẩm đạt 3 sao OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) của xã Xuân Quang, tỉnh Lào Cai.

Từ những món ăn dân dã gắn bó với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc Tày, nhiều hộ dân đã chủ động đưa ẩm thực truyền thống ra thị trường theo hướng sản xuất hàng hóa. Mô hình phát triển xôi ngũ sắc, bánh dày, bánh chưng gù của cơ sở sản xuất Vũ Thị Thủy Tiên, xã Gia Phú cho thấy cách làm hiệu quả trong việc vừa bảo tồn giá trị văn hóa, vừa tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Khi những đợt gió se lạnh bắt đầu tràn về, người dân 2 làng miến nổi tiếng bên bờ sông Hồng là Ngòi Đong (phường Âu Lâu) và Quy Mông (xã Quy Mông) lại bước vào mùa sản xuất cao điểm nhất trong năm.

Nhờ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển các sản phẩm OCOP, xã Bắc Hà đã thu hút đông khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Sáng 28/11, tại sảnh Trung tâm thương mại Go! Yên Bái (phường Yên Bái), Sở Công Thương tổ chức Chương trình thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa tại các trung tâm thương mại, siêu thị và livestream bán hàng trên nền tảng số.

Sáng 22/11, tại Suối Giàng, xã Văn Chấn, Lễ hội Trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai năm 2025 đã chính thức khai mạc, với chủ đề “Hương trà trên mây”. Hàng ngàn du khách và người dân địa phương cùng háo hức hòa mình trong Lễ hội.

Giữa ngày thu mát lành, khi cơn mưa nhẹ rải xuống khắp triền đồi cũng là lúc những nương chè tại xã Hưng Khánh căng tràn sức sống. Búp chè non xanh mướt, tỏa hương dịu nhẹ như báo hiệu một vụ mùa bội thu. Với người dân nơi đây, chè không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là “linh hồn” của vùng đất, gắn bó qua nhiều thế hệ, góp phần làm nên thương hiệu nông sản đặc trưng.

Gần đây, trong chuyến công tác lên xã vùng cao biên giới Y Tý, chúng tôi được lãnh đạo UBND xã giới thiệu một số sản vật nổi tiếng của địa phương được công nhận sản phẩm OCOP, trong đó có loại chè Shan tuyết cổ thụ đặc biệt ở thôn Tả Suối Câu. Điều đáng nói người đã “đánh thức” rừng chè cổ thụ Tả Suối Câu, giúp Nhân dân có thêm thu nhập từ cây chè cổ thụ là Trưởng thôn người Dao Tẩn Láo Khé.

Chúng tôi tìm về thôn Ba Cầu để gặp đảng viên Sùng A Dê, hội viên Chi hội Cựu chiến binh (CCB), Chủ nhiệm Tổ Hợp tác trồng tre măng Bát độ thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn, là điển hình tiên tiến về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Xây dựng, quản lý, phát triển các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong nông nghiệp, tỉnh Lào Cai đã tạo cơ sở quan trọng thúc đẩy sản xuất, định vị thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh của các nông sản địa phương trên thị trường và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Mậu A là một trong những xã có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP nhất tỉnh Lào Cai. Sau sáp nhập với không gian rộng lớn, xã Mậu A càng có lợi thế hơn trong xây dựng các sản phẩm, góp phần nâng tầm nông sản địa phương; giúp người dân nâng cao thu nhập, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Thu về, vùng bưởi nức tiếng Đại Minh, xã Thác Bà đang vào vụ mới. Đây là vụ bưởi đánh dấu sức sống mãnh liệt, đền đáp biết bao công sức, nỗ lực của hệ thống chính trị và người dân.

Không chỉ dừng lại ở thành công của 3 sản phẩm OCOP hiện có, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Lương Thịnh lần thứ I đặt mục tiêu đưa quế và măng tre Bát độ trở thành sản phẩm OCOP giá trị cao, viết tiếp câu chuyện thành công trên hành trình xây dựng nông thôn mới nâng cao.