Có mặt ở tổ dân phố Ngòi Đong 1, phường Âu Lâu những ngày cuối năm, hàng trăm phên miến được phơi kín mọi khoảng sân trống. Mùi thơm đặc trưng, thoang thoảng của bột đao riềng hòa quyện với gió đông.
Từ sáng sớm, tranh thủ nắng lên, cơ sở chế biến miến của bà Nguyễn Thị Oanh lại bắt đầu rộn ràng. Người đảo bột, người vận hành máy, người đặt phên… mỗi người một công đoạn, phối hợp ăn ý tạo nên dây chuyền sản xuất nhịp nhàng.
Bà Oanh chia sẻ: “Chúng tôi sử dụng bột đao riềng nguyên chất không pha trộn các loại bột khác, không sử dụng hóa chất trong quá trình sản xuất, kéo sợi nhỏ, miến chỉ phơi một nắng trên các phên tre đặt cách mặt đất từ 1 - 1,2 m, phơi ở những nơi cách đường giao thông từ 100 m trở lên để không bị bám bụi bẩn. Đặc biệt, mỡ lau phên phải là mỡ tự rán”.
Ở tổ dân phố Ngòi Đong 1 có 26 cơ sở làm miến, 2 sản phẩm miến đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Thay vì làm thủ công, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư cơ sở sản xuất với quy mô lớn, áp dụng máy nghiền bột, máy ép thủy lực để ép, cán miến ra phên.
Nhờ đó, không chỉ giảm công lao động mà còn tạo ra công suất lớn, chất lượng tốt hơn, với hơn 100 tấn miến thành phẩm cung cấp ra thị trường cả nước mỗi năm, trong đó có cả hệ thống siêu thị.
Hợp tác xã hiện có 2 sản phẩm miến đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Mỗi năm xuất bán ra thị trường trên 10 tấn miến thành phẩm. Sản phẩm của chúng tôi có xuất xứ, nguồn gốc rõ ràng, được người tiêu dùng tin tưởng nên không chỉ bán trong nước mà còn mở rộng đến thị trường Thái Lan thông qua hệ thống siêu thị Go.
Tương tự, không khí sản xuất ở làng miến Quy Mông cũng đang diễn ra khẩn trương không kém. Người dân trông từng ngày nắng để đẩy nhanh tiến độ sản xuất, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tăng cao dịp cuối năm.
Ông Đỗ Danh Toàn - Giám đốc Hợp tác xã Khởi nghiệp xanh chia sẻ: “Thời tiết là yếu tố quyết định. Chỉ cần một cơn mưa bất chợt là cả mẻ miến coi như hỏng, thiệt hại cả chục triệu đồng. Vì thế, chúng tôi phải theo dõi thời tiết liên tục. Năm nay, do mới đầu tư nhà xưởng nên chúng tôi vào vụ bị muộn. Đầu tháng 11 mới bắt đầu sản xuất, nên hiện nay mới chỉ chế biến được 200 tấn củ đao riềng, thành phẩm hơn 2 tấn miến khô, xuất bán cho các thị trường Ninh Bình, Hưng Yên, Hà Nội… Còn lại, vẫn để dạng bột chờ, trời nắng chúng tôi sẽ tiếp tục ép miến thành phẩm”.
Cơ sở sản xuất miến của Hợp tác xã Khởi nghiệp xanh là cơ sở có quy mô lớn nhất trong khu vực, với sản lượng tiêu thụ hằng năm khoảng 800 tấn củ đao riềng, cung cấp ra thị trường khoảng 30 tấn miến khô.
Được biết, nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước, Hợp tác xã Khởi nghiệp xanh đã xây dựng nhà xưởng rộng 1.500 m2 với đầy đủ các phân khu sơ chế, chế biến, kho bãi, đóng gói cùng hệ thống máy móc: máy rửa, máy tráng, máy ép sợi… Hiện, cơ sở đang chờ lắp đặt máy sấy để không còn phụ thuộc vào thời tiết.
Cùng với Hợp tác xã Khởi nghiệp xanh, trên địa bàn xã Quy Mông còn có 3 cơ sở sản xuất miến, 3 cơ sở chế biến bột đao riềng để cung cấp bột cho các cơ sở sản xuất miến ở trong và ngoài tỉnh.
Xã Quy Mông cũng đã hình thành vùng trồng đao riềng tập trung với 72 ha ở các thôn ven bờ sông Hồng. Với sản lượng trung bình khoảng 60 - 70 tấn/ha, giá bán 1.300 đồng/kg củ tươi, người trồng đao riềng Quy Mông có thể thu về 84 triệu đồng/ha.
Dù là miến Ngòi Đong hay miến Quy Mông thì đều được sản xuất theo quy trình sạch, không sử dụng chất bảo quản, phụ gia nên có màu trắng trong, sợi dai và giòn tự nhiên. Nấu quá lửa không bị nhão, bết dính, vì vậy được khách hàng ưa chuộng, sản lượng tiêu thụ ngày càng tăng.
Đây cũng là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ Tết của người Việt. Vì thế, 2 làng miến bên bờ sông Hồng này không chỉ sản xuất mặt hàng nông sản mà còn gìn giữ và trao truyền hương vị truyền thống đi muôn nơi.
Một ngày mới lại bắt đầu, trên triền đê sông Hồng, ánh đèn đã rực sáng ở các xưởng làm miến. Hơi nóng từ máy tráng, máy ép hòa cùng hơi sương sớm tạo thành làn khói bảng lảng như chính không khí Tết đang dần lan tỏa, ấm áp và rộn ràng, hứa hẹn cái Tết no đủ đang đến gần.
