"Nhà sáng chế" của nông dân Trạm Tấu

YBĐT - "Thú thực là không có gì to tát, chẳng qua chỉ là tranh thủ lúc rỗi rãi không có khách sửa xe thì em làm thử để giúp bà con đỡ vất vả và tốn kém. Lần đầu chưa chuẩn, đến lần thứ hai thì em thành công và vụ mùa này, nhà nông ở vùng cao Trạm Tấu có thể làm đất bằng "con trâu sắt" nhà em mà không phải mua hàng Trung Quốc"...

Chúng tôi đã rất ngạc nhiên khi xuống một số xã của vùng cao Trạm Tấu thấy bà con người Mông, người Thái làm đất vụ mùa bằng những chiếc máy cày nhỏ xinh, rẻ tiền, hiệu quả cao nhưng nhìn kỹ lại không phải máy cày Trung Quốc như thường thấy ở những thửa ruộng bà con nông dân khác vẫn dùng. Hỏi thăm một nông dân đang dắt con “trâu sắt" này ra đồng mới biết, anh đã mua nó trên thị trấn với giá 9 triệu đồng của một người thợ sửa xe máy.

“Chiếc máy cày "của mình" này rẻ hơn máy cày của Trung Quốc từ 5 - 6 triệu đồng/chiếc mà vẫn đảm bảo làm đất tốt như vậy” - anh nông dân kết luận với vẻ rất hả hê rồi vội vã dắt “trâu" xuống ruộng. Tiếp đó là tiếng đề nổ vang rền cùng tiếng nói cười của nhà nông trên những cánh đồng đang vào vụ mới.  Băn khoăn không biết phải tìm "nhà sáng chế" ra con trâu sắt này bằng cách nào thì cậu lái xe của Văn phòng Huyện ủy Trạm Tấu chia sẻ: "Em biết cậu thanh niên này. Lần trước đi xuống sửa xe thấy cậu ấy đang bán máy cày tự chế, em đã hỏi và còn chụp ảnh vào điện thoại rồi". Xem xong những hình ảnh chụp của nhân vật mình đang muốn tìm  bên chiếc máy cày tự chế được lưu trong điện thoại của cậu lái xe càng khiến tôi thêm quyết tâm phải gặp nhân vật này cho bằng được.

Sửa xe máy là công việc chính của Trần Văn Trình.

Trần Văn Trình quả là một thanh niên năng động và nhanh nhẹn. Dường như tiếng gọi "có khách" là phản xạ có điều kiện của mỗi chủ quán, bất kể họ đang làm gì, thậm chí cả giấc ngủ trưa cũng khiến họ bật dậy nhanh chóng. Sau khi biết ý định của tôi, cậu thanh niên nhỏ bé, nước da ngăm đen với đôi mắt sáng thông minh sinh năm 1975 bỗng trở nên rụt rè giống y như chú mèo hiền khô cứ gãi đầu, gãi tai từ chối: "Thú thực là không có gì to tát, chẳng qua chỉ là tranh thủ lúc rỗi rãi không có khách sửa xe thì em làm thử để giúp bà con đỡ vất vả và tốn kém mà thôi".

- Nhưng chị thấy dưới bản nhiều nông dân hài lòng với "con trâu sắt" của em lắm! Điều gì khiến em đang sửa xe máy, lại dồn công vào làm "con trâu" này? Tôi gợi chuyện.

- Em vừa sửa xe vừa bán thêm máy cày mini của Trung Quốc. Lúc rỗi rãi cũng nghiên cứu thấy họ làm đơn giản chẳng có gì phức tạp lắm, mình cũng muốn làm thử xem sao.

- Vậy là em làm và thành công luôn?

- Đâu có. Lần đầu em làm chưa chuẩn, đến lần thứ hai  mới thành công.

- Thế em không lo những chiếc máy cày Trung Quốc nhập về sẽ không bán được à?

- Em làm cũng vì điều này. Nếu mình làm được, dân mình dùng có hiệu quả, giá cả hợp lý thì chẳng tội gì phải tiêu thụ hàng Trung Quốc.

Thế là Trần Văn Trình kể cho chúng tôi nghe câu chuyện làm máy cày của mình ra sao, việc bán buôn thế nào trên mảnh đất còn lắm khó khăn này. Cũng như những thanh niên nông thôn ít có điều kiện học hành đến nơi đến chốn, Trình rời quê  Chấn Thịnh (Văn Chấn) lên khu 1, thị trấn vùng cao Trạm Tấu lập thân, lập nghiệp với nghề sửa chữa xe máy, hàn, xì các loại giá chở hàng và buôn bán nhỏ. Thu nhập nơi vùng cao cũng gọi là tạm ổn cho cái gia đình 4 miệng ăn. Trình có tính cẩn thận, tỉ mỉ, thông minh, làm nghề có uy tín nên cửa hàng của cậu bao giờ cũng đông khách.

Vốn ham học hỏi và có tư duy sáng tạo nên buổi trưa hoặc những khi vãn khách, Trình lại mày mò, tìm hiểu quy trình hoạt động của chiếc máy cày mini với suy nghĩ: trước là để tận dụng những chiếc nhông, xích xe máy cũ, sau là có thể giúp người dân giảm chi phí vì giá máy cày mini của Trung quốc những 14-15 triệu đồng/chiếc. Sau khi nghiên cứu thấy không có gì khó lắm, đồ dùng, phương tiện có sẵn, Trình quyết định làm thử vào đầu tháng 8/2013 và mang sang thửa ruộng nhà bác Song - một cán bộ huyện đã nghỉ hưu để cày thử. Bữa đó, bác Song và cả xóm cùng xuống xem Trình cày nhưng lần đầu làm thực tế chiếc máy cày vẫn chưa đổ đất, đất cày không được nghiêng, không giống như trâu cày. Mặt khác, do cày đứng nên máy bị giật bởi tải nhông xích xe máy không chắc.

Không nản chí, Trình tiếp tục nghiên cứu để cải tiến, được sự tư vấn, động viên khích lệ và kinh nghiệm thực tế của bà con nông dân, ngày hôm đó, Trình đã về thay con ốc lớn hơn, đặt lưỡi cày nghiêng so với chiếc máy cũ từ 450 lên 600.. Tiếp đó, chế thêm một nút đề có tác dụng đề nổ như xe máy cùng một chiếc cần khởi động đề phòng khi nút đề không nổ có thể đạp khởi động. Đặc biệt, cậu khéo léo thiết kế một tay kéo ga có nấc nhanh, chậm và thêm cái bô lấy từ ống xả xe máy để giảm tiếng ồn trên đồng ruộng.

Lần thứ hai thử nghiệm có rất đông nông dân trong các bản gần thị trấn cùng xuống xem vì hôm đó là phiên chợ. Trình mang máy cày của mình sang bãi đất cứng và khô chuẩn bị san nền bệnh viện để thử nghiệm đã cho kết quả rất tốt trước sự hò reo của mọi người chứng kiến. Đất lật ngọt lịm, sắc miếng và đổ nghiêng, máy cày êm, không bị giật, nút đề nổ rất chuẩn. Như vậy, nếu cày trên ruộng sẽ yên tâm bởi ruộng gặt xong đất bao giờ cũng có độ ẩm nhất định, kể cả làm vụ đông cũng không thể khô như mặt bằng chiếc máy đang cày thử này. Kết quả là một anh nông dân bên bản Hát sau khi cùng nhiều bà con khác được “mục sở thị” sản phẩm đã ngay lập tức đặt mua của Trình chiếc máy cày này với giá 10 triệu đồng để về làm vụ đông, lúc đó là tháng 10/2013.

Trần Văn Trình bên chiếc máy cày tự chế vừa hoàn thành.

Thấy hiệu quả cao mà giá thành lại giảm hơn so với máy cày Trung Quốc, bà con các thôn xa, bản gần đã bảo nhau tới đặt hàng con “trâu sắt" của Trần Văn Trình. Do đời sống kinh tế của bà con nông dân vùng cao còn nhiều người khó khăn, Trình đã tự giảm giá bán xuống còn 9 triệu đồng để giúp đồng bào có điều kiện sản xuất và phát triển kinh tế. Từ chiếc máy cày đầu tiên bán cho nhà nông bản Hát, đến nay, "nhà sáng chế" trên vùng cao Trạm Tấu đã hoàn thành và bán được hơn 10 chiếc máy cày tự chế cho đồng bào các dân tộc trong huyện.

Chia tay anh thợ trẻ giữa trưa hè nắng như đổ lửa, tôi ấn tượng mãi với nụ cười hiền khô cùng lời giải thích rất chân thành, mộc mạc nhưng lại mang ý nghĩa chính trị không nhỏ của Trần Văn Trình khi nói về lý do giảm giá bán máy cày cho bà con chỉ là "Không thích bà con mua hàng của Trung Quốc vì vụ giàn khoan Hải Dương - 981 mà các phương tiện truyền thông đã đưa tin".  Trong cái bắt tay thật chặt, tôi chúc em tiếp tục nghiên cứu để có thể sáng chế thêm nhiều công cụ lao động hữu ích hơn nữa giúp đồng bào vùng cao tăng gia sản xuất mà lòng thầm mong các nhà sáng chế, nhà doanh nghiệp của Yên Bái nói riêng và Việt Nam nói chung có cùng suy nghĩ như Trần Văn Trình để chúng ta không phải phụ thuộc mỗi khi "ông bạn láng giềng" chơi xấu.

Thanh Hương

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân là thôn đặc biệt khó khăn của xã Phình Hồ. Nơi thôn 100% người Mông sinh sống này, bao năm qua vẫn quen với bóng tối khi đêm xuống. Thế nhưng mùa xuân này đã khác, điện lưới quốc gia đã về tới Suối Xuân. Tết ở  thôn người Mông này vì thế cũng bừng sáng, rộn ràng hơn bao giờ hết!

Ngày mới ở Tân Tiến

Ngày mới ở Tân Tiến

Những ngày này, thôn Tân Tiến, xã Gia Phú như một đại công trường. Các dự án trọng điểm như đường Trần Hưng Đạo kéo dài, Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay Dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Thống Nhất đều đang được đẩy nhanh tiến độ. Cả vùng quê Tân Tiến đang chuyển mình, mang theo hy vọng về diện mạo mới, hiện đại và phát triển.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Nắng ấm Bản Giàng

Nắng ấm Bản Giàng

Nằm cheo leo trên sườn núi cao và xa nhất xã Pa Cheo cũ (nay là xã Bản Xèo), thôn Bản Giàng là nơi sinh sống của hơn 50 hộ đồng bào Mông. Xuân mới Bính Ngọ 2026, Bản Giàng có thêm ngôi trường mới khang trang, đồng bào vùng cao tích cực phát triển kinh tế, mở ra trang mới đầy tươi sáng.

Xuân mới Nhìu Cù San

Xuân mới Nhìu Cù San

Trong các thôn, bản của xã Sàng Ma Sáo cũ (nay là xã Dền Sáng), Nhìu Cù San từng là nơi xa xôi, cách trở nhất. Chỉ ba năm trước, việc đi lại còn đầy gian nan. Trở lại hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui hiện hữu trên gương mặt đồng bào Mông khi tuyến đường vào thôn đang được mở rộng, trải nhựa. Đặc biệt, mùa xuân 2026, hàng chục hộ dân nơi đây sẽ đón Tết trong ngôi nhà mới kiên cố, an toàn dưới chân núi “sừng trâu”.

Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai: Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai từ 2 lên 4 làn xe dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Trên toàn tuyến, những ngày đầu năm, không khí thi công diễn ra khẩn trương, sôi động. Các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công đồng loạt nhiều mũi, quyết tâm đưa dự án về đích đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng.

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Vùng đất ven sông Chảy thuộc thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh, là nơi gắn bó của những hộ dân đã rời quê hương, nhường đất để xây dựng công trình thủy điện Thác Bà 60 năm trước. Từ những ngày đầu gian khó, đến nay vùng đất này đã khoác lên mình một diện mạo mới, minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây.

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thời gian qua, hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ tại một số trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai, phát sinh nhiều tồn tại về chất lượng dịch vụ, vệ sinh môi trường, ảnh hưởng đến quyền lợi người tham gia giao thông, gây dư luận không tốt. Trước thực trạng này, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã chính thức đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai phối hợp kiểm tra, xử lý dứt điểm.

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, những ngày này, ở vùng lũ Phìn Ngan, xã Bát Xát, nhiều hộ đồng bào Dao đỏ đang khẩn trương di chuyển nhà đến nơi ở mới - khu tái định cư Láo Vàng. 

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Đứng trên đỉnh đèo, phóng tầm mắt về phía thượng nguồn, tôi lặng nhìn dòng sông Hồng uốn lượn từ Trung Quốc chảy vào đất Việt. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu vì sao người ta vẫn gọi thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung, là “nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”.

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Chúng tôi đến Cao Sơn trong một buổi sớm vùng cao còn bảng lảng sương mây và dễ dàng cảm nhận được những đổi thay đang hiện hữu trong từng nếp nhà, từng con đường nhỏ dẫn vào thôn bản; những ngôi nhà khang trang, những nương chè, nương ngô xanh mướt và hơn cả là sự đổi thay trong nếp nghĩ, cách làm của phụ nữ vùng cao.

Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Phụ nữ Mường Khương: Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Từ những người phụ nữ vùng cao quen với nương rẫy, bếp núc, ít nói, ít ra khỏi bản làng, phụ nữ Mường Khương hôm nay đang từng bước thay đổi. Không ồn ào, không vội vã, sự chuyển mình ấy diễn ra lặng lẽ nhưng bền bỉ - qua những mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ, những buổi sinh hoạt hội hay từng cú “chạm” đầu tiên với công nghệ, thị trường và tri thức mới. Những bước đi nhỏ ấy đang góp lại thành một hành trình lớn.

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Vùng đất bãi Tuy Lộc ven sông Hồng trải rộng trên 6 tổ dân phố của phường Nam Cường (trước đây là xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái cũ) là vùng trồng rau lớn cung cấp cho các phường đô thị trung tâm của tỉnh Lào Cai hiện nay. Tuy nhiên, thời điểm này, bước vào thời điểm mùa hanh khô, hàng chục ha rau màu đang đối mặt với tình trạng thiếu nước tưới; nếu không có giải pháp khắc phục sớm, nguy cơ mất mùa là khó tránh khỏi.

fb yt zl tw