Mỗi vụ thu hoạch đao riềng luôn được đồng bào dân tộc thiểu số ở Bản Xèo kỳ vọng là "mùa vàng" giúp thay đổi cuộc sống, tích lũy vốn liếng. Tuy nhiên, vụ thu hoạch năm nay, niềm vui đã không trọn vẹn.
0:00 / 0:00
0:00
Nhiều năm nay, đao riềng đã trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập chính cho hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Bản Xèo, tỉnh Lào Cai. Với 94 ha, mỗi vụ thu hoạch đao riềng luôn được bà con kỳ vọng là "mùa vàng" giúp thay đổi cuộc sống, tích lũy vốn liếng. Tuy nhiên, vụ thu hoạch năm nay, niềm vui đã không trọn vẹn.
Những ngày này, không khí trên các thửa ruộng trồng cây đao riềng tại Bản Xèo không còn tấp nập, rộn ràng tiếng cười nói như mọi năm. Thay vào đó là sự lo lắng, tính toán chi li về chi phí nhân công và giá bán. Trên cánh đồng rộng hơn 2.000 m² tại thôn Thành Sơn, chị Tẩn Tả Mẩy phải mượn thêm người thân trong gia đình để thu hoạch nốt số đao riềng còn lại, thay vì thuê nhân công như mọi năm.
Chị Tẩn Tả Mẩy, thôn Thành Sơn, xã Bản Xèo cho biết: Năm nay rẻ lắm, không ai muốn thu hoạch, bởi giá đao riềng giảm gấp 3 so với năm ngoái, không đủ chi phí và tiền xăng đi lại. Thậm chí, bây giờ cho không, cũng không ai muốn thu.
Chị Tẩn Tả Mẩy mượn người thu hoạch nốt số đao riềng còn lại.
Theo phản ánh từ người dân, mức giá thu mua củ đao riềng tươi hiện tại chỉ còn khoảng 900 đồng đến 1.000 đồng/kg - chỉ bằng 1/3 mức giá năm trước. Với mức giá này, nông dân Bản Xèo đang phải đối mặt với thực tế: bỏ công sức, chi phí chăm sóc cả năm trời nhưng không thu về được lợi nhuận, thậm chí còn thua lỗ. Củ đao riềng vốn là loại cây cần nhiều công chăm sóc, bón phân, làm cỏ. Với mức giá thu mua 1.000 đồng/cân, nhiều hộ dân cho biết, họ không đủ chi phí để trang trải cho đầu tư, thuê nhân công và thậm chí là không đủ công để thu hoạch củ.
Anh Lý Dứu Phê, thôn San Lùng, xã Bản Xèo cho biết: Mọi năm, trồng đao riềng, trừ chi phí tôi còn thu lãi được 10 triệu đồng. Năm nay, giá bán thấp quá, gia đình đang cố gắng thu hoạch, bán được đồng nào hay đồng đấy...
Anh Lý Dứu Phê thu hoạch củ đao riềng trên ruộng của gia đình.
Củ đao riềng rớt giá, đồng nghĩa với việc công sức, tiền phân bón, thuê người làm cỏ suốt cả vụ... thành công cốc. Trung bình mỗi người, một ngày chỉ đào được từ 100 - 150 kg củ đao riềng, giá bán 1.000 đồng/kg, tiền thu về chỉ đủ hoặc thậm chí không đủ trả cho nhân công đào củ. Nhiều hộ dân cho biết, nếu tình trạng này kéo dài, họ buộc phải tính đến phương án chuyển đổi sang cây trồng khác.
Chị Lý Mùi Nẩy, thôn Pờ Sì Ngài, xã Bản Xèo: Năm nay, trồng đao riềng tính ra không đủ tiền công. Sang năm tình hình không cải thiện, tôi sẽ tìm hiểu để chuyển sang trồng loại cây khác nếu có thị trường ổn định.
Người dân Bản Xèo cho biết, nếu giá đao riềng không cải thiện, sang năm họ sẽ chuyển sang cây trồng khác.
Theo chính quyền địa phương, việc giá thu mua củ đao riềng rớt mạnh là kết quả của sự mất cân đối cung - cầu và vướng mắc trong khâu chế biến, tiêu thụ. Với năng suất bình quân 20 tấn/ha, mỗi năm người dân Bản Xèo trồng được khoảng gần 20.000 tấn củ đao riềng. Gần một nửa sản lượng trên cung cấp cho nhà máy chế biến tinh bột duy nhất tại địa phương để sản xuất miến đao. Còn lại, chủ yếu bán cho các doanh nghiệp ngoài tỉnh với giá bán bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu của thị trường. Trong khi hiện nay, nguồn cầu trên thị trường có dấu hiệu giảm sút, nguồn cung củ đao riềng tại Bản Xèo lại liên tục tăng do người dân mở rộng diện tích trồng.
Phần lớn sản lượng củ đao riềng tươi được xuất bán cho các doanh nghiệp ngoài tỉnh.
Bà Phùng Thuý Vân - Trưởng Phòng Kinh tế xã Bản Xèo cho biết: Do siết chặt kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm đã khiến các nhà máy chế biến tinh bột đao riềng khắt khe hơn trong khâu thu mua nguyên liệu đầu vào. Trong khi đó, giữa người dân và doanh nghiệp không có hợp đồng liên kết sản xuất nên người trồng đao riềng năm nay gặp khó trong việc tiêu thụ.
Trước thực trạng trên, để đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân, chính quyền xã Bản Xèo đang tính đến giải pháp căn cơ và dài hạn. Trong đó, địa phương sẽ đề xuất chính sách khuyến khích, hỗ trợ các hợp tác xã nông nghiệp, doanh nghiệp địa phương đầu tư vào công nghệ chế biến sâu các sản phẩm từ tinh bột đao riềng, nhằm đa dạng hóa sản phẩm, giảm sự phụ thuộc vào thị trường thu mua củ tươi ngoài tỉnh. Cùng với đó, hỗ trợ nông dân chuyển đổi diện tích đao riềng kém hiệu quả sang các loại cây trồng khác có chuỗi liên kết bền vững hơn, tránh tình trạng cung vượt cầu và rủi ro thị trường.
Thời gian qua, khi thời tiết chuyển mùa, nền nhiệt cao, độ ẩm lớn, mưa nắng xen kẽ, trên địa bàn xã Quy Mông xuất hiện sâu đo, sâu róm gây hại trên cây quế. Với đặc tính phát sinh nhanh, gây hại mạnh, sâu ăn lá đã ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cây, đặt ra yêu cầu cấp thiết về công tác kiểm tra, phòng trừ kịp thời.
Giữa những ngày nắng nóng đầu hè, tại xã Tả Van, câu chuyện thiếu nước sinh hoạt lại trở thành nỗi ám ảnh thường trực của hàng trăm hộ dân. Những chiếc bể chứa cạn khô, vòi nước “im lìm” suốt nhiều tháng qua khiến cuộc sống của người dân đảo lộn. Đằng sau tình trạng ấy là bài toán tranh chấp nguồn nước giữa nhu cầu sản xuất và sinh hoạt vẫn chưa tìm được lời giải.
Từng được xem là “cây tiền tỷ” của vùng cao Si Ma Cai, cây tam thất đã mở ra kỳ vọng về hướng phát triển kinh tế hiệu quả cho đồng bào các dân tộc nơi đây. Sau giai đoạn phát triển mạnh rồi dần thu hẹp diện tích vì nhiều nguyên nhân, chính quyền địa phương đang nỗ lực khôi phục loại cây dược liệu quý này, từng bước làm chủ kỹ thuật sản xuất, hướng tới xây dựng tam thất trở thành cây hàng hóa có giá trị kinh tế cao.
Chiều 15/5, tại xã Mậu A, Hội Quế hồi tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị “Tháo gỡ khó khăn ngành hàng quế”, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất giải quyết các vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
Những ngày này, trên khắp các cánh đồng ở phường Nghĩa Lộ, tiếng máy gặt, máy tuốt hòa cùng nhịp người thu hoạch tạo nên không khí tất bật của vụ xuân.
Giữa những triền núi quanh năm mây phủ của xã Púng Luông, những vườn lê xanh mướt sai trĩu quả. Ít ai biết rằng, để có được những mùa quả ngọt hôm nay là cả hành trình hơn chục năm bền bỉ vượt khó của chàng trai dân tộc Mông Mùa A Mạnh, người từng bị cho là “liều lĩnh” khi quyết định theo đuổi trồng cây lê.
Chiều 14/5, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và trang trại FFF II, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức Hội nghị bàn tròn cấp tỉnh Chương trình Hỗ trợ rừng và trang trại FFF II.
Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi, chiều 13/5, đoàn công tác của Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thủy sản tỉnh Lào Cai đã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Văn Bàn kiểm tra công tác phòng, chống dịch trên địa bàn xã.
Ngày 13/5, Đoàn công tác của Ủy ban Dâu tằm Quốc tế (ISC) và Trung tâm Nghiên cứu Dâu tằm tơ Trung ương gồm 13 chuyên gia đến từ Ấn Độ, Nhật Bản, Romania, Thái Lan và Uganda đã đến khảo sát thực tế các mô hình trồng dâu, nuôi tằm tại xã Trấn Yên.
Sáng 13/5, Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ rừng thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam phối hợp với UBND xã Bảo Hà tổ chức tập huấn kỹ thuật nhân nuôi kiến lấy trứng dưới tán rừng và thu hoạch trứng kiến cho 30 hộ dân trồng rừng trên địa bàn.
Lào Cai hiện có hơn 860.000 ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt 61,5%. Những cánh rừng không chỉ là “lá phổi xanh” điều hòa khí hậu, giữ nguồn nước, chống xói mòn, mà còn là nguồn sinh kế quan trọng của đồng bào vùng cao. Tuy nhiên, để giữ được màu xanh ấy trước nguy cơ cháy rừng, phát nương hay khai thác lâm sản trái phép chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng.
Đến ngày 11/5, dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn xã Gia Hội đang diễn biến phức tạp, đã xuất hiện tại 5 thôn gồm: Chiềng Pằn 1, Chiềng Pằn 2, Nà Kè, Bản Đồn và Nam Vai, khiến 71 hộ chăn nuôi bị thiệt hại, 431 con lợn buộc phải tiêu hủy với tổng trọng lượng trên 18,1 tấn.
Từng là loài cây mọc tự nhiên trên núi cao, sơn tra nay đang trở thành cây kinh tế giúp nhiều hộ dân xã Nậm Có cải thiện thu nhập, giữ đất, giữ rừng và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, để “vàng xanh” vùng cao phát huy hết giá trị, địa phương vẫn đang đối mặt với bài toán đầu ra, liên kết tiêu thụ và chế biến sản phẩm.
Với lợi thế khí hậu và thổ nhưỡng, xã Mường Hum đang đẩy mạnh phát triển cây lê theo hướng hàng hóa. Nhờ chú trọng áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăm sóc, nâng cao chất lượng sản phẩm và liên kết tiêu thụ, cây lê không chỉ giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập mà còn trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả của địa phương.
Từ những tuyến đường bê tông men theo sườn núi đến các lớp học khang trang hơn giữa bản làng, nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang làm đổi thay diện mạo xã Púng Luông. Không chỉ hoàn thiện hạ tầng, chương trình còn tạo sinh kế, tiếp thêm động lực để người dân vùng cao vươn lên giảm nghèo bền vững.
Trong bối cảnh giá nguyên nhiên liệu tăng cao, chi phí đầu vào lớn, thị trường tiêu thụ nhiều biến động, không ít doanh nghiệp chế biến nông sản vẫn kiên trì thực hiện cam kết thu mua, đồng hành cùng nông dân. Việc giữ chữ tín trong thời điểm khó khăn không chỉ giúp bà con yên tâm sản xuất mà còn tạo dựng mối liên kết lâu dài, hướng tới phát triển bền vững cho cả doanh nghiệp và người nông dân.
Để nông sản Lào Cai đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế, việc thiết lập “hàng rào” quản lý chặt chẽ từ gốc là các loại vật tư đầu vào như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật... đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Mỗi năm, từ tháng Giêng đến tháng Sáu, khi mực nước hồ Thác Bà hạ xuống, những dải đất bãi ven hồ dần lộ ra, tơi xốp, giàu mùn, ẩm đủ độ, là loại đất mà cây dưa hấu, dưa lê, dưa bở ưa thích hơn bất kỳ thứ đất nào khác.
Thiên tai mưa đá đợt tháng 4/2026 khiến vùng cây ăn quả ôn đới Bắc Hà thiệt hại nặng nề. 70% diện tích bị ảnh hưởng, ước tính thiệt hại 70% giá trị, nhiều hộ dân xã Bắc Hà rơi nước mắt khi diện tích canh tác của gia đình sắp đến kỳ thu hoạch thì gặp thiên tai.
Dưới chân dãy Hoàng Liên hùng vĩ, gần 500 hộ dân tại các thôn Lủ Khấu, Sín Chải, Yên Sơn, Kim Ngan, Xả Chải, Can Hồ Chải thuộc xã Ngũ Chỉ Sơn, tỉnh Lào Cai đang hằng ngày đối mặt với hiểm nguy trên tuyến đường liên xã Bản Khoang - Phìn Ngan (cũ). Từng là con đường bê tông sạch đẹp, nhưng nay xuống cấp nghiêm trọng đã biến nơi đây thành nỗi ám ảnh đối với người dân địa phương.
