Đồng hành trong khó khăn để gây dựng niềm tin
Những ngày này, nông dân xã Phúc Khánh đang bước vào vụ thu hoạch lứa kén tằm đầu tiên trong năm. Từ đầu năm 2026 đến nay, giá kén tằm trên thị trường liên tục duy trì ở mức cao nhất từ trước tới nay, qua đó mang lại nguồn thu đáng kể cho bà con.
Theo đánh giá, lứa tằm đầu tiên năm nay phát triển tốt, năng suất cao, đạt trung bình 20 kg - 22 kg/vòng tằm. Sản phẩm được Hợp tác xã Nấm Tam Đảo trực tiếp thu mua tại địa phương với giá 210.000 đồng/kg, cao hơn năm trước trung bình từ 20.000 - 30.000 đồng/kg.
Xã Phúc Khánh từng là vùng trọng điểm phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm của huyện Bảo Yên trước đây. Có thời điểm diện tích dâu đạt trên 200 ha. Tuy nhiên, sau giai đoạn suy thoái của ngành dâu tằm tơ do ảnh hưởng của dịch COVID-19, giá kén xuống thấp, nhiều hộ dân phải chặt bỏ cây dâu, bỏ nghề nuôi tằm vì thua lỗ kéo dài.
Khi thị trường dần phục hồi từ giữa năm 2023, địa phương đã vận động người dân khôi phục nghề truyền thống. Tuy nhiên, sau những biến động lớn của thị trường, không ít hộ vẫn dè dặt khi quay lại bởi lo ngại đầu ra thiếu ổn định.
Trong bối cảnh đó, việc doanh nghiệp chủ động liên kết, cam kết đồng hành cùng nông dân đã trở thành “điểm tựa” quan trọng để bà con yên tâm tái sản xuất. Hợp tác xã Nấm Tam Đảo không chỉ thu mua sản phẩm theo giá thị trường mà còn cung cấp giống tằm chất lượng, hỗ trợ kỹ thuật và hướng dẫn quy trình chăm sóc cho người dân.
Ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc Hợp tác xã Nấm Tam Đảo cho biết, sau giai đoạn khó khăn do dịch bệnh và thiên tai, điều quan trọng nhất là giúp người dân lấy lại niềm tin với nghề. Theo ông, muốn có vùng nguyên liệu ổn định thì trước hết doanh nghiệp phải giữ được chữ tín với nông dân, đồng hành với bà con cả trong những thời điểm khó khăn nhất.
Niềm tin ấy đang dần được củng cố từ thực tế sản xuất. Bà Nguyễn Thị Tuất, thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh cho biết, vụ tằm đầu tiên gia đình nuôi thử nghiệm 3 vòng, thu được 64 kg kén. Với giá thu mua ổn định như hiện nay, hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều loại cây trồng khác. Đặc biệt, doanh nghiệp đến tận thôn hướng dẫn kỹ thuật, cung cấp giống và thu mua toàn bộ sản phẩm nên người dân rất yên tâm mở rộng sản xuất.
Giữ vùng nguyên liệu bằng chữ tín và trách nhiệm
Không riêng nghề dâu tằm, tại vùng chè Cao Sơn, mối liên kết giữa doanh nghiệp và người dân cũng đang phát huy hiệu quả rõ nét trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.
Thời gian qua, trong bối cảnh tình hình chiến sự tại Trung Đông tác động đến thị trường, giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của nhiều cơ sở chế biến chè tại khu vực Mường Khương, kéo theo tâm lý lo lắng của người trồng chè về đầu ra sản phẩm. Tuy nhiên, tại vùng chè Cao Sơn, người dân vẫn yên tâm sản xuất khi búp chè sau thu hái luôn được doanh nghiệp thu mua ổn định, bảo đảm đầu ra cho người trồng.
Gia đình ông Giàng Vàng, thôn Sả Lùng Séng vừa thu hoạch xong vụ chè xuân, với mức giá thu mua từ 9.000 - 12.000 đồng/kg chè búp tươi, mỗi lứa chè mang lại nguồn thu khoảng 15 - 17 triệu đồng. Theo ông Vàng, trước đây người dân chủ yếu trồng ngô, lúa, nhưng những năm gần đây cây chè đã giúp nâng cao thu nhập, ổn định đời sống. Điều bà con yên tâm nhất là sản phẩm làm ra luôn có doanh nghiệp thu mua.
Gắn bó với vùng chè Cao Sơn từ năm 2011, Công ty TNHH MTV Mường Hoa hiện đã phát triển hơn 300 ha chè Kim Tuyên phục vụ sản xuất trà ô long xuất khẩu. Không chỉ xây dựng vùng nguyên liệu, doanh nghiệp còn đầu tư nhà xưởng, dây chuyền chế biến ngay tại địa phương để tạo liên kết lâu dài với người dân.
Bà Hà Thị Tuyến, Giám đốc Công ty TNHH MTV Mường Hoa cho biết, trong giai đoạn khó khăn hiện nay, doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận để duy trì thu mua nguyên liệu cho bà con. Việc giữ ổn định vùng nguyên liệu là mục tiêu lâu dài bởi đây là thành quả mà doanh nghiệp và người dân đã cùng nhau gây dựng suốt nhiều năm qua.
Từ thực tế ở Phúc Khánh hay Cao Sơn có thể thấy, giữa lúc thị trường còn nhiều biến động, điều giúp các mô hình liên kết duy trì bền vững không chỉ nằm ở giá cả, còn ở sự đồng hành, chia sẻ lợi ích giữa doanh nghiệp và nông dân.
Chính quyền đồng hành, củng cố sinh kế bền vững
Theo ông Bùi Trịnh Hải, Trưởng phòng Kinh tế xã Phúc Khánh, cây dâu tằm được xác định là cây trồng chủ lực trong phát triển nông nghiệp hàng hóa của địa phương. Mối liên kết bền chặt giữa doanh nghiệp và người dân không chỉ giúp duy trì vùng nguyên liệu mà còn tạo sinh kế ổn định, lâu dài cho bà con.
Còn tại xã Cao Sơn, hơn 1.200 ha chè đang trở thành nguồn thu nhập quan trọng của người dân địa phương. Ông Nguyễn Quang Đại, Phó Chủ tịch UBND xã Cao Sơn cho biết: Dù giá chè có giảm nhẹ do tác động từ thị trường, song việc các doanh nghiệp tiếp tục duy trì thu mua giúp bà con yên tâm sản xuất, ổn định đời sống.
Trong sản xuất nông nghiệp, khó khăn thị trường có thể đến theo từng thời điểm nhưng niềm tin một khi mất đi sẽ rất khó gây dựng lại. Bởi vậy, việc doanh nghiệp giữ chữ tín với nông dân không chỉ là trách nhiệm trong liên kết sản xuất, còn là nền tảng để xây dựng nền nông nghiệp phát triển ổn định, bền vững và hài hòa lợi ích giữa các bên.
