Khát vọng Phan Thanh

Đã có thời điểm, ngay cả những đứa trẻ đi hồ bắt cá cũng sợ hãi không dám ghé lên bờ vùng làng Ro, xã Phan Thanh. Nhưng bây giờ, Phan Thanh rất khác so với những gì tôi đã từng được nghe...
Đến bây giờ, nhắc đến Phố Giàng, Phố Hốc ở xã Phan Thanh, huyện Lục Yên, có lẽ còn rất ít người biết hoặc nhớ đến, mặc dù nơi đây đã từng là trung tâm kinh tế của huyện Lục Yên những năm 1960, nhưng năm tháng qua đi, cùng với sự phát triển của đất nước, Phan Thanh bỗng chốc trở thành ốc đảo.
Có thời điểm, ngay cả những đứa trẻ đi hồ bắt cá cũng sợ hãi không dám ghé lên bờ vùng làng Ro, xã Phan Thanh. Dân đi rồi lại về và giờ đây khát vọng vươn lên của đồng bào dân tộc Nùng ở Phan Thanh mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Điểm nhấn Làng Ro
Trước đây, nếu nói Phan Thanh là ốc đảo thì làng Ro là đảo chìm trong ốc đảo hoang vu ấy với 3 mặt giáp hồ, mặt còn lại có đường mà như không, vì quá khó đi. Đó là trước đây thôi, còn bây giờ đường đi tuy chưa dễ dàng gì, nhưng xe ô tô đã vào đến tận thôn rồi. 
Thời điểm những năm 1990, nghe đến làng Ro ai cũng sợ, chẳng ai dám đến, bởi cả làng mắc một chứng bệnh quái ác mà người xưa thường gọi bệnh hủi (nay là bệnh phong). Vì vậy, làng Ro gần như bị cô lập với thế giới bên ngoài. 
Đến năm 1997, bệnh phong ở làng Ro được xóa sạch, nhưng đến nhiều năm sau nó vẫn trở thành ám ảnh với người dân địa phương nên chẳng ai dám đến, dám ở. 
Chúng tôi gặp ông Nông Đồng Độ ở nơi tận cùng của làng Ro trong ngôi nhà sàn sát mép nước hồ Thác Bà. Ông Độ là người Nùng, trước đây, ông phải bỏ làng đi bởi vì ông không hiểu sao bỗng dưng làng ông lại có nhiều người mắc phong đến ở. Ông Độ cho biết: "Năm 1996, nghe nói bệnh phong ở làng đã bị xóa sạch, tôi mới dám về lại”. 
Thôn Ro bây giờ có 64 hộ, 300 nhân khẩu 100% là người Nùng và hầu hết là hộ nghèo sống bằng nghề cá. Dù bị cô lập, nhưng bù lại, thiên nhiên ưu đãi cho làng Ro, cho người Phan Thanh nguồn tài nguyên vô giá, đó là cá hồ. Dù nước hồ Thác Bà có lên xuống thất thường thế nào thì cá hồ ở đây chẳng bao giờ cạn; ngày qua ngày, năm này qua năm khác, người dân ở đây chỉ sống bằng nghề cá. 
Chúng tôi gặp anh Lục Văn Hiền - Phó Chủ tịch UBND xã, anh cũng vừa đi hồ đêm hôm trước được gần 20 kg cá. Anh Hiền cho biết: "Trước đây, người dân chỉ đánh bắt cá làm thực phẩm hàng ngày, còn bây giờ, cá đánh được đem bán và ngày chăm chỉ cũng có đôi ba trăm nghìn”. 
Không chỉ có đánh bắt, người dân thôn Ro còn bắt đầu nuôi cá lồng. Ở thôn đã thành lập được Hợp tác xã (HTX) Thủy sản Phan Thanh chuyên nuôi cá lồng thương phẩm. Thành viên của HTX hầu hết là thanh niên thế hệ 8x, 9x. 
Anh Hoàng Văn Gia, sinh năm 1987, Giám đốc HTX lấy thuyền "cao tốc” chở chúng tôi ra thăm bè cá và anh cũng tranh thủ đi lấy tạ cá tép dầu về cho cá ăn. Đây là công việc đầu tiên trong ngày của anh Gia. Toàn bộ 10 lồng cá của anh đều được nuôi tự nhiên, thức ăn là cá tép dầu và đủ các loại cá tép nhỏ mà tôi không biết hết, được đánh bắt ngay trên hồ. 
Hoàng Văn Gia cho biết: "Cá nuôi tự nhiên tuy chậm nhưng đầu tư thức ăn ít hơn, cá ngon, lúc gọi bán người ta đến tận bè để cân”. 
Cạnh bè của anh Gia là một bè 12 lồng của một thành viên khác trong HTX, đó là anh Nông Văn Băng, sinh năm 1990 nhưng anh Băng lại là thanh niên năng động nhất trong HTX với tài sản là 12 lồng cá năm 2020 cho thu về gần 300 triệu đồng. 
Sống ở sông nước từ bé, 10 tuổi Băng đã đi hồ bắt cá nên tập tính thói quen của cá anh hiểu rất rõ. Nhẹ nhàng kéo từng tấm lưới trong lồng để xem cá, Băng bảo: "Nếu kéo nhanh quá cá sẽ bị hoảng nhảy hết xuống hồ, vì cá nuôi tự nhiên nên khỏe lắm, có thể nhảy cao hàng mét”. 
Cá nuôi tự nhiên khỏe, chất thịt chắc thơm, ngon và Băng cho biết, nếu đường sá thuận lợi, giá cá nuôi tự nhiên sẽ rất cao, loại 10 cân có thể bán được 180.000 đồng - 200.000 đồng, loại 3 - 4 cân chỉ trên 1 trăm nghìn đồng. 
Hiện tại, Băng phải chấp nhận bán rẻ hơn thị trường 3 - 4 giá. Loại cá mà HTX Thủy sản Phan Thanh đang nuôi là cá trắm đen và cá chim trắng và đây là 2 loại cá có nhiều trong môi trường tự nhiên của hồ Thác Bà; trong đó, loại cá trắm đen cỡ 40 kg trở lên, thỉnh thoảng vẫn có người bắt được. 
Hiện tại, HTX Thủy sản Phan Thanh có 7 thành viên, 32 lồng cá và hàng năm, mỗi lồng cho thu lãi trên 25 triệu đồng. Phó Chủ tịch UBND xã - Lục Văn Hiền cho biết thêm: "Xã Phan Thanh có 603 hộ dân thì có trên 150 hộ sống bằng nghề cá và mùa nông nhàn là người dân thường đi hồ đánh cá. Song, khó nhất ở đây không phải là khâu tiêu thụ vì có bao nhiêu thương lái mua hết, nhưng giá lại rẻ do giao thông khó khăn”. 
Giao thông từ trước đến nay luôn là khát vọng cháy bỏng của người dân xã Phan Thanh. Bởi vậy, nếu có một tuyến đường qua đây, chắc chắn nhiều tiềm năng của xã Phan Thanh sẽ được khai thác triệt để. 
Khát vọng Phan Thanh ảnh 1
Cá tép dầu ở hồ Thác Bà rất nhiều và là nguồn thức ăn chính để nuôi cá lồng. 
Tiềm năng còn bỏ ngỏ
Là xã vùng sâu đặc biệt khó khăn của huyện Lục Yên, có địa hình chủ yếu là đồi núi cao, bị chia cắt mạnh bởi sông Chảy, ngách hồ Thác Bà và khe suối. 
Tuy nhiên, địa hình trung tâm của xã Phan Thanh lại tương đối bằng phẳng, địa bàn xã được bao quanh bởi các dãy núi cao xung quanh và các con suối nhỏ phân cắt địa bàn xã, nó tạo cho Phan Thanh nhiều điểm sinh thái vô cùng lý tưởng như: thác suối Xiểng; hang Cám ở thôn Ro; rừng nguyên sinh sát ven hồ Thác Bà... 
Hiện nay, loại hình du lịch cộng đồng đang phát triển rất mạnh cùng với việc tỉnh quan tâm thực hiện đề án phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm trên địa bàn huyện Lục Yên đã tạo ra cơ hội cho xã Phan Thanh phát triển du lịch theo định hướng các sản phẩm mang thương hiệu du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái. 
Sự tiếp giáp với khu du lịch hồ Thác Bà là một lợi thế rất lớn, trong tình hình đó, hội tụ đầy đủ tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhân văn để bổ sung, góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch huyện Lục Yên cũng là địa điểm kết nối tour từ trung tâm huyện Lục Yên đi xã Tân Lĩnh - Tân Lập - Phan Thanh - hồ Thác Bà và ngược lại. 
Đồng thời, đây cũng là vùng đất có truyền thống đấu tranh cách mạng gắn với các địa danh văn hóa; có một nền văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc của người đồng bào các dân tộc thiểu số nên là điều kiện tốt để phát triển du lịch cộng đồng, tham quan tìm hiểu đời sống văn hóa và tập quán sản xuất của người dân tộc bản địa như: làng nghề đan rọ tôm; lễ hội bánh chưng xanh tổ chức hàng năm; lễ cấp sắc của dân tộc Dao và các lễ hội khác của dân tộc Nùng. 
Phó Chủ tịch UBND xã Lục Văn Hiền nhiều lần nhắc đến hang Cám nằm trên một đảo nhỏ cách đất liền chỉ vài trăm mét. Anh nhất quyết mời bằng được chúng tôi ra đảo để khám phá hang Cám. Anh bảo nóng thế này vào Hang Cám sẽ như đến một thế giới khác. 
Quả thực, hang Cám có sự hấp dẫn riêng. Nó khiến cho cô bạn đồng nghiệp của tôi vào rồi không muốn ra. Hang Cám nằm cách mép hồ 50 m nơi lưng chừng núi. Lên đến cửa hang, hơi lạnh tỏa ra làm con người ta thấy thật sảng khoái giữa thiên nhiên. Hang khá rộng, có một dòng suối nhỏ chảy giữa và chẳng bao giờ cạn. Hai bên là dải cát nhỏ mịn có thể ngồi được 30 - 40 người. 
Dưới lòng suối có lớp sỏi nhỏ mịn lóng lánh nhiều mầu và mỗi khi mặt trời lên chiếu xuống, dòng suối như được lát pha lê. Anh Hiền sinh ra, lớn lên ở Phan Thanh, nhưng anh được đi đây đi đó khá nhiều và anh thấy ở quê mình có quá nhiều điểm có thể trở thành những khu du lịch sinh thái lý tưởng, nếu được khai thác tốt sẽ không chỉ làm giàu cho người dân mà còn có thể giúp Phan Thanh trở thành viên ngọc sáng, trên đất ngọc Lục Yên.
Phan Thanh rất khác so với những gì tôi đã từng được nghe. Người dân cần cù và đặc biệt là lòng hiếu khách. Sức mạnh từ nội nực của Phan Thanh luôn có và đang được thể hiện qua các phong trào thi đua phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Điển hình như tuyến đường 11 km vào xã, đã được nhân dân tự nguyện góp tiền, công sức làm đường điện thắp sáng. 
Phan Thanh sẽ vươn lên mạnh mẽ cùng khát vọng nội lực và quyết tâm của đồng bào Nùng nơi đây nếu có được một tuyến đường ven hồ chạy qua địa bàn xã, nối ốc đảo Phan Thanh với các xã ven quốc lộ 70 và trung tâm huyện lỵ tươi đẹp của vùng đất ngọc Lục Yên. 
Anh Dũng

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Thực trạng hàng loạt bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động tại nhiều địa phương đang đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác quản lý. Không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý vi phạm mà cần có giải pháp tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong quy hoạch, đăng ký hoạt động bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh.

Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Sông Hồng, sông Chảy và các lòng hồ thủy điện trên địa bàn đang trở thành trục vận tải quan trọng của tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp là thực trạng nhiều bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động kéo dài. Điều này đặt ra những vấn đề rất đáng quan tâm trong công tác quản lý. 

Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Cùng với sự phát triển của các tuyến vận tải đường thủy, trên sông Hồng, sông Chảy và khu vực các lòng hồ trong tỉnh đang hình thành mạng lưới bến thủy nội địa hoạt động sôi động mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau bức tranh nhộn nhịp ấy là tình trạng “bến dù, bến cóc” hoạt động tự phát, không phép hoặc hết phép, thiếu điều kiện an toàn kỹ thuật đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý của chính quyền cơ sở và cơ quan chức năng.

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Sau khi phương án quản lý, bảo vệ rừng gỗ nghiến, gỗ trai giai đoạn 2021 - 2025 kết thúc, lực lượng giữ rừng ở cơ sở vẫn duy trì tuần tra, bám rừng từng ngày. Từ thực tế địa bàn, điều địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân mong muốn lúc này là sớm có chủ trương duy trì chính sách đặc thù cho giai đoạn tiếp theo để công tác bảo vệ rừng quý tiếp tục được duy trì ổn định, không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Điện về bản xa

Điện về bản xa

Ngày 21/4 vừa qua có lẽ là ngày vui và hạnh phúc nhất với người dân 4 thôn vùng cao: Làng Ca, Khe Kẹn, Pín Pé, Ba Chum (xã Cát Thịnh) khi điện lưới quốc gia về tới bản làng sau rất nhiều năm mong mỏi. Ánh sáng ấy mở ra nhiều cơ hội phát triển cho những bản làng còn gian khó.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Do điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cuối năm 2024, gần 100 học sinh mầm non và tiểu học tại thôn Hỏm Trên, xã Nậm Chày phải rời trường và học nhờ tại nhà dân. Tuy nhiên, điều kiện học tập tại các điểm tạm thời này không đảm bảo, khiến việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh vùng cao nơi đây.

Về làng cao gắm Liêm Phú

Về làng cao gắm Liêm Phú

Thôn Liêm (xã Liêm Phú cũ, nay thuộc xã Khánh Yên) là nơi đồng bào dân tộc Tày sinh sống lâu đời. Trải qua nhiều thế hệ gắn bó với núi rừng, người Tày nơi đây đã đúc kết được nhiều bài thuốc quý từ dược liệu tự nhiên. Hiện nay, nhiều hộ dân vẫn miệt mài duy trì nghề nấu cao gắm truyền thống, vừa hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp cho cộng đồng, vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

fb yt zl tw