Bụi, tiếng ồn ảnh hưởng khu dân cư
Theo ghi nhận của phóng viên tại khu vực thôn 12 và 13, xã Yên Bình, nhiều cơ sở nghiền đá, bến bãi tập kết vật liệu được bố trí gần khu dân cư. Hoạt động của máy nghiền, máy cắt diễn ra liên tục gây tiếng ồn lớn; bụi đá phát tán phủ trắng cây cối, mái nhà và mặt đường. Đặc biệt, trên tuyến đường Văn Chính - Hương Lý, xe tải chở vật liệu lưu thông với tần suất cao khiến bụi cuốn mù mịt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người dân.
Ông Vũ Hữu Thìn, người dân thôn 13 cho biết, nhiều năm nay các hộ dân trong khu vực phải sống chung với tình trạng ô nhiễm bụi và tiếng ồn.
“Gia đình tôi sống cạnh tuyến đường Văn Chính - Hương Lý nên hằng ngày phải chịu ảnh hưởng từ hoạt động xe tải chở vật liệu. Xe tải lưu thông liên tục từ sáng đến tối khiến bụi phủ kín nhà cửa, cây cối, dù đóng kín cửa vẫn không ngăn được bụi bay vào nhà. Người dân đã nhiều lần kiến nghị tại các buổi tiếp xúc cử tri nhưng tình trạng vẫn chưa được xử lý triệt để” - ông Thìn cho biết.
Không chỉ lo ngại về ô nhiễm môi trường, người dân địa phương còn bất an trước nguy cơ mất an toàn giao thông khi nhiều xe tải trọng lớn thường xuyên lưu thông qua khu dân cư. Đặc biệt, thời điểm mật độ xe tăng cao, bụi bay dày đặc làm hạn chế tầm nhìn, khiến người đi đường khó quan sát khi tham gia giao thông.
Để ghi nhận thực tế tại một trong những nguồn phát sinh bụi lớn trên địa bàn, phóng viên đã tiếp cận khu sản xuất của Công ty Cổ phần ECO GREEN PLASTIC. Qua quan sát, tuyến đường từ cổng vào đến các bãi tập kết của xưởng nghiền đều phủ lớp bụi trắng dày; nhiều đống đá và bột đá chưa được che chắn, khi có gió to bụi lại bị cuốn bay mù mịt. Trong khu sản xuất, việc thu gom, xử lý bụi còn rất sơ sài, nguy cơ phát tán bụi ra môi trường khá lớn. Khi phóng viên đề nghị trao đổi về các giải pháp bảo vệ môi trường, đại diện doanh nghiệp từ chối cung cấp thông tin.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng thôn 13, hiện trên địa bàn có hơn 20 cơ sở sản xuất công nghiệp, chế biến đá và bến thủy nội địa hoạt động. Các nguồn phát sinh ô nhiễm chủ yếu đến từ các nhà máy nghiền đá, trạm trộn bê tông, bến bãi tập kết vật liệu và hoạt động vận tải hàng hóa.
“Trước đây, có thời điểm tình trạng bụi phát tán diễn ra rất nghiêm trọng khiến người dân bức xúc. Thời gian gần đây, sau khi chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp ký cam kết bảo vệ môi trường, tình hình đã bước đầu có chuyển biến. Tuy nhiên, người dân vẫn mong các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc che chắn, thu gom bụi, tưới nước và vệ sinh đường thường xuyên hơn để hạn chế ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân” - bà Thủy cho biết thêm.
Tăng cường kiểm soát để giảm ô nhiễm
Được biết, sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân, UBND xã Yên Bình đã tổ chức kiểm tra thực tế toàn tuyến Văn Chính - Hương Lý; rà soát các điểm phát sinh bụi lớn, các bến bãi tập kết vật liệu và khu vực xe tải trọng lớn hoạt động lưu thông thường xuyên.
Theo báo cáo của UBND xã Yên Bình, nguyên nhân chính gây ô nhiễm bụi và tiếng ồn trên địa bàn chủ yếu xuất phát từ hoạt động của các nhà máy nghiền bột đá, cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, trạm trộn bê tông và bến thủy, bãi trung chuyển vật liệu ven hồ Thác Bà. Quá trình bốc xếp, vận chuyển clinker, xi măng, đất đá, cát sỏi diễn ra liên tục đã làm phát sinh lượng bụi lớn, ảnh hưởng cả trong khu vực sản xuất lẫn các tuyến giao thông.
Bên cạnh đó, tuyến đường Văn Chính - Hương Lý đã xuống cấp sau nhiều năm chịu áp lực từ hoạt động vận chuyển của xe tải trọng lớn. Mặt đường bong tróc, hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, trong khi nhiều phương tiện chở đá, bột đá, cát sỏi từ các bến bãi tập kết vật liệu, bến thủy nội địa chưa che chắn kỹ, làm rơi vãi vật liệu ra đường. Khi phương tiện vận tải lưu thông với mật độ cao, bụi tiếp tục bị cuốn lên phát tán vào khu dân cư. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt của người dân mà còn tác động đến cảnh quan, môi trường của khu du lịch hồ Thác Bà.
Theo đại diện UBND xã Yên Bình, việc xử lý ô nhiễm môi trường tại khu vực thôn 12 và 13 là nhiệm vụ trọng tâm hiện nay. Ngày 23/4/2026, UBND xã đã phối hợp với Viện Kiểm sát Nhân dân Khu vực 2 tổ chức làm việc với các doanh nghiệp chế biến đá và đơn vị quản lý cảng, bến thủy và doanh nghiệp vận tải hoạt động trên tuyến Văn Chính - Hương Lý để đánh giá thực trạng ô nhiễm và triển khai giải pháp khắc phục trong thời gian tới.
Tại cuộc họp, chính quyền địa phương yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc che chắn phương tiện, thu gom bụi, không để vật liệu rơi vãi; đồng thời duy trì tưới nước, vệ sinh bến bãi và rửa bánh xe trước khi lưu thông ra đường chính. Đến nay đã có 19 doanh nghiệp, đơn vị vận tải ký cam kết bảo vệ môi trường với UBND xã.
Ông Nguyễn Văn Thắng - Giám đốc điều hành Nhà máy chế biến bột đá thuộc Công ty Cổ phần Xi măng Yên Bái cho biết, sau khi được cơ quan chức năng kiểm tra, đơn vị đã rà soát hệ thống xử lý bụi, lắp đặt thêm dàn phun nước chống bụi, xây dựng trạm rửa xe và yêu cầu các phương tiện vận chuyển thực hiện che chắn đầy đủ trước khi ra khỏi nhà máy. Từ đầu tháng 5 đến nay, Công ty Cổ phần máy Xi măng Yên Bái cũng bố trí xe rửa đường trên tuyến Văn Chính - Hương Lý nhằm hạn chế bụi phát tán. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ bước đầu trong bối cảnh địa phương còn thiếu phương tiện chuyên dụng phục vụ vệ sinh môi trường.
Thực tế cho thấy, sự vào cuộc của cơ quan chức năng khá quyết liệt, tuy nhiên việc thực hiện nghiêm các quy định bảo vệ môi trường của các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp trên địa bàn xã Yên Bình như thế nào vẫn cần thêm thời gian để đánh giá. Nhiều người dân cho rằng, thời gian tới các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường kiểm tra hoạt động của các cơ sở chế biến đá, bến thủy nội địa và phương tiện vận tải; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường, thậm chí xem xét tạm dừng hoạt động đối với những đơn vị không chấp hành nghiêm để lập lại trật tự, bảo đảm môi trường sống cho người dân.
Theo ông Đặng Thanh Hải - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Yên Bình, để giải quyết hiệu quả tình trạng ô nhiễm môi trường ở thôn 12 và 13 cần có sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền, doanh nghiệp và sự giám sát của người dân.
“Địa phương đang tăng cường giám sát việc chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, về lâu dài cần nghiên cứu quy hoạch khu công nghiệp tập trung để di dời các cơ sở chế biến đá ra khỏi khu dân cư; đồng thời đầu tư nâng cấp tuyến đường Văn Chính - Hương Lý và nghiên cứu xây dựng tuyến đường tránh kết nối các cảng, bến bãi với Quốc lộ 70 nhằm giảm áp lực phương tiện xe tải lưu thông qua khu dân cư” - ông Hải đề xuất.
Có thể thấy, bài toán phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường bền vững đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với xã Yên Bình. Việc siết chặt kỷ cương trong chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường đối với cơ sở sản xuất, đơn vị vận tải và bến bãi tập kết vật liệu không chỉ nhằm giảm ô nhiễm môi trường trước mắt mà còn là điều kiện quan trọng để địa phương phát triển bền vững, giữ gìn cảnh quan và hình ảnh khu du lịch hồ Thác Bà trong mắt du khách.
