Cuộc chiến với “hung thần” tận diệt trên hồ Thác

Hồ Thác Bà - “viên ngọc xanh” được mệnh danh "Hạ Long trên núi" đang oằn mình trước sự xâm lấn của những phương thức khai thác thủy sản tận diệt. Ánh đèn cao áp ma quái giăng mắc trong đêm, tiếng máy nổ xé tan sự tĩnh lặng, tiếng kêu cứu thầm lặng của hệ sinh thái đang bị bức tử từng ngày. Một cuộc chiến thầm lặng nhưng quyết liệt đang diễn ra, nhằm xóa sổ vó đèn và kích điện - những “hung thần” đang tàn phá nguồn lợi thủy sản quý giá của hồ.
Trắng đêm theo dấu "hung thần”
Màn đêm đặc quánh bao phủ mặt hồ Thác Bà mênh mông. Chiếc xuồng máy của Đoàn kiểm tra liên ngành huyện Yên Bình rẽ sóng, lao đi trong cái lạnh se sắt của gió hồ. "Kia rồi! vó đèn đấy!" - anh Phạm Thành Đạt - Phó Trưởng Đoàn kiểm tra liên ngành, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Yên Bình, giọng căng thẳng, chỉ tay về phía những quầng sáng phía xa. 
Anh Đạt giải thích cơ chế hoạt động tàn khốc của hình thức đánh bắt này: "Ban đêm, họ dùng đèn cao áp dụ cá đến, rồi bất ngờ hạ vó, tóm gọn cả đàn. Cá lớn, cá bé, cá đang sinh sản đều không thoát”. 
Khi ca nô áp sát, trước mắt tôi là một vó đèn loại nhỏ được làm từ lưới dày, căng ngang một vùng nước rộng lớn. Phía trên, hệ thống đèn chói lóa chiếu thẳng xuống mặt hồ, tạo thành một vùng sáng thu hút mọi sinh vật dưới nước. Hai người đàn ông đang nhanh tay thu vó. Mẻ cá đêm nay của họ có lẽ lên đến hàng chục kg, đủ loại cá trắm, mè, chép… Tất cả đều còn tươi rói, nhưng cũng đồng nghĩa với việc hàng trăm, hàng ngàn con cá khác đã không có cơ hội lớn lên, sinh sản. 
Anh Hứa Văn Q., trú tại thôn 1, xã Phúc Ninh trước đây cũng đánh bắt cá bằng phương pháp truyền thống, nhưng sản lượng ngày càng giảm sút. "Thấy người ta dùng vó đèn bắt được nhiều cá, mình cũng làm theo. Biết là sai, nhưng…". 
Câu nói bỏ lửng của anh Q. chất chứa bao nỗi niềm của những người dân nghèo khó, buộc phải mưu sinh bằng những cách thức tận diệt. Theo ghi nhận, chỉ trong 4 ngày cuối tháng 2/2025, Đoàn kiểm tra liên ngành huyện Yên Bình đã phá dỡ tại chỗ 44 khung vó đèn không rõ chủ sở hữu trên địa bàn các xã Phúc Ninh, Cảm Nhân, Mỹ Gia, Mông Sơn, Xuân Long, Thịnh Hưng, Hán Đà. 
Tại Lục Yên, tính từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, qua 5 lượt kiểm tra liên ngành đã có 22 cái vó đèn được người dân tự giác tháo dỡ sau vận động và 35 cái khác (chủ yếu không xác định được chủ) bị lực lượng chức năng trực tiếp phá dỡ. Như vậy, chỉ trong thời gian ngắn, ít nhất 101 khung vó đèn trái phép - những cái bẫy hủy diệt sự sống - đã bị xóa sổ hoặc tự tháo dỡ trên địa bàn hai huyện.
Kích điện - đòn "chí mạng” vào hệ sinh thái
Không chỉ vó đèn, kích điện cũng là một hiểm họa khôn lường đối với hệ sinh thái hồ Thác Bà. Phương pháp này sử dụng dòng điện cao áp làm tê liệt hoặc giết chết cá, khiến chúng nổi lên mặt nước và dễ dàng bị bắt. Tuy nhiên, kích điện không chỉ gây hại cho cá mà còn ảnh hưởng đến các loài thủy sinh khác, phá hủy môi trường sống tự nhiên của chúng. 
Trong một buổi tuần tra khác, Đoàn kiểm tra liên ngành huyện Yên Bình đã phát hiện Ông Vũ Văn T., tổ 5, thị trấn Yên Bình đang điều khiển chiếc thuyền xi măng cũ kỹ, sử dụng bộ kích điện tự chế gồm 2 ắc quy, 1 kích điện, 1 cây vợt để khai thác thủy sản trái phép tại khu vực Km 1. Theo lời tường trình sau đó, ông T. cho biết, do "chưa có công việc ổn định" nên đã nảy sinh ý định phạm pháp. Toàn bộ tang vật đã bị tạm giữ để xử lý. 
Ông Hoàng Hợp - Chủ tịch UBND thị trấn Yên Bình, xác nhận việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm: "Ngay sau khi nhận bàn giao từ đoàn kiểm tra của huyện, chúng tôi đã chỉ đạo công an thị trấn xử lý theo quy định. Thị trấn cũng có đoàn kiểm tra riêng, thường xuyên tuần tra và đã thu giữ nhiều bộ kích điện". 
Tuy nhiên, theo ông Hợp, không phải lúc nào việc bắt giữ cũng thuận lợi. Nhiều đối tượng hoạt động tinh vi, sẵn sàng vứt bỏ tang vật xuống hồ để phi tang và tăng tốc bỏ chạy khi bị phát hiện.
Chiến dịch lan tỏa - quyết tâm từ nhiều phía
Trước tình trạng khai thác thủy sản trái phép diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân và đe dọa nghiêm trọng hệ sinh thái hồ Thác Bà, chính quyền các huyện có diện tích mặt nước hồ đã không thể ngồi yên. Hàng loạt văn bản chỉ đạo, kế hoạch hành động, quyết định thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành đã được ban hành, thể hiện sự quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Một động thái cứng rắn là việc huyện Lục Yên yêu cầu các hộ dân phải chấm dứt ngay việc sử dụng các loại ngư cụ cấm như: chất nổ, kích điện, lưới vét, vó đèn và đặc biệt phải tự giác tháo dỡ các bè vó lưới mắt nhỏ kết hợp ánh sáng đèn.
Từ cuối năm 2024 đến nay, các huyện Yên Bình và Lục Yên đã triển khai quyết liệt các biện pháp ngăn chặn, xử lý vi phạm khai thác thủy sản trái phép trên hồ Thác Bà, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sinh thái. 
Tại huyện Yên Bình, đoàn kiểm tra đã phát hiện và xử lý 3 trường hợp sử dụng kích điện, thu giữ 5 bình ắc quy, 3 kích điện và 3 vợt bắt cá. Đồng thời tháo dỡ và tiêu hủy 72 khung vó đèn tại các xã vùng hồ. 
Đối với huyện Lục Yên, qua 5 lượt kiểm tra, đã có 22 vó đèn được người dân tự tháo dỡ và 35 vó đèn bị đoàn kiểm tra phá dỡ. Trong số 27 hộ được kiểm tra, không có hộ nào bị xử lý vi phạm hành chính do không xác định được chủ sở hữu của các vó đèn. Công việc phá dỡ những khung vó đèn kiên cố giữa mênh mông sóng nước vô cùng vất vả. 
Anh Đinh Quang Tuấn, một thành viên Đoàn kiểm tra liên ngành huyện Yên Bình, mồ hôi nhễ nhại chia sẻ: "Phá đi thì tiếc của cho người dân, nhưng không phá thì nguồn lợi thủy sản sẽ cạn kiệt?" Sự vào cuộc đồng bộ, mạnh mẽ của chính quyền hai huyện trọng điểm quản lý mặt nước hồ Thác Bà đã tạo nên một chiến dịch quy mô, với hy vọng lập lại trật tự và cứu vãn nguồn lợi thủy sản đang ngày một suy kiệt. 
Cuộc chiến với “hung thần” tận diệt trên hồ Thác ảnh 1
Lực lượng chức năng Thị trấn Yên Bình kiểm kê các bộ dụng cụ kích điện thu giữ được trong quá trình kiểm tra. 
Nỗi niềm ven hồ
Sự quyết liệt của chính quyền nhận được sự đồng tình của những người dân làm ăn chân chính. Ông Nguyễn Ngọc Ba, một ngư dân lâu năm ở huyện Yên Bình, bức xúc: "Những đối tượng dùng kích, dùng đèn nó vợt sạch từ cá lớn đến cá bé. Chúng tôi thả lưới cả đêm có khi chẳng đủ ăn. Phải dẹp hết bọn chúng đi, trả lại sự sống cho hồ Thác Bà". Hiểu được nỗi niềm đó và những khó khăn trong "cuộc chiến” dai dẳng, chính quyền cơ sở đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp hiệu quả hơn. 
Chủ tịch UBND thị trấn Yên Bình Hoàng Hợp chia sẻ: "Bên cạnh việc tuần tra, xử lý, chúng tôi đang rà soát đối tượng, phối hợp với Công ty Việt Bus để tuyên truyền, vận động bà con không tham gia khai thác trái phép. Đồng thời, xúc tiến thành lập các tổ, nhóm tự quản bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại cộng đồng, giao công an lập kế hoạch tuần tra thường xuyên hơn". 
Tuy nhiên, thách thức vẫn chồng chất. Địa bàn rộng lớn, lực lượng chức năng thì mỏng, trong khi phương tiện tuần tra thiếu thốn (như đề xuất của Đoàn kiểm tra Yên Bình về việc cấp kinh phí mua tàu cho các xã). Khó khăn lớn nhất, theo ông Hoàng Hợp, là "các đối tượng thường hoạt động vào ban đêm, dùng thuyền máy tốc độ cao nên rất khó bắt giữ". 
Ông Nguyễn Ngọc Sơn - Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Lục Yên chỉ ra một trở ngại khác: "Việc xác định chủ sở hữu các vó đèn vi phạm rất khó khăn. Phần lớn không có ai đứng ra nhận, có thể vì sợ bị xử phạt. Điều này khiến việc xử lý vi phạm hành chính gặp trở ngại, dù chúng tôi vẫn kiên quyết phá dỡ". 
Từng giờ bảo vệ  "viên ngọc xanh" 
Chiến dịch tổng lực truy quét nạn khai thác thủy sản hủy diệt trên hồ Thác Bà đã tạo ra những chuyển biến bước đầu quan trọng, thể hiện sự vào cuộc mạnh mẽ và trách nhiệm của chính quyền các cấp tại hai huyện Yên Bình và Lục Yên. Hàng trăm ngư cụ cấm bị phá hủy, nhiều đối tượng bị phát hiện, xử lý là những kết quả đáng ghi nhận. Nhưng cuộc chiến này vẫn còn rất dài và gian nan. Việc duy trì áp lực kiểm tra, kiểm soát liên tục, xử lý nghiêm minh các vi phạm, kết hợp với công tác tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức của người dân là yêu cầu bắt buộc. Các đề xuất về tăng cường phương tiện, lực lượng, hoàn thiện cơ chế phối hợp cần được quan tâm giải quyết.
Bình minh đang lên trên mặt hồ Thác Bà, nhuộm hồng cả một khoảng trời nước mênh mông. Cuộc chiến trên sóng nước có thể tạm lắng sau những đêm dài tuần tra, nhưng cuộc chiến bảo vệ "viên ngọc xanh" của núi rừng Tây Bắc thì vẫn còn tiếp diễn từng ngày, từng giờ. Nó đòi hỏi sự kiên trì, quyết liệt của chính quyền, sự chung tay của cả cộng đồng và trên hết là sự thay đổi trong ý thức và hành động của mỗi người dân. 
Hùng Cường

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân là thôn đặc biệt khó khăn của xã Phình Hồ. Nơi thôn 100% người Mông sinh sống này, bao năm qua vẫn quen với bóng tối khi đêm xuống. Thế nhưng mùa xuân này đã khác, điện lưới quốc gia đã về tới Suối Xuân. Tết ở  thôn người Mông này vì thế cũng bừng sáng, rộn ràng hơn bao giờ hết!

Ngày mới ở Tân Tiến

Ngày mới ở Tân Tiến

Những ngày này, thôn Tân Tiến, xã Gia Phú như một đại công trường. Các dự án trọng điểm như đường Trần Hưng Đạo kéo dài, Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay Dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Thống Nhất đều đang được đẩy nhanh tiến độ. Cả vùng quê Tân Tiến đang chuyển mình, mang theo hy vọng về diện mạo mới, hiện đại và phát triển.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Nắng ấm Bản Giàng

Nắng ấm Bản Giàng

Nằm cheo leo trên sườn núi cao và xa nhất xã Pa Cheo cũ (nay là xã Bản Xèo), thôn Bản Giàng là nơi sinh sống của hơn 50 hộ đồng bào Mông. Xuân mới Bính Ngọ 2026, Bản Giàng có thêm ngôi trường mới khang trang, đồng bào vùng cao tích cực phát triển kinh tế, mở ra trang mới đầy tươi sáng.

Xuân mới Nhìu Cù San

Xuân mới Nhìu Cù San

Trong các thôn, bản của xã Sàng Ma Sáo cũ (nay là xã Dền Sáng), Nhìu Cù San từng là nơi xa xôi, cách trở nhất. Chỉ ba năm trước, việc đi lại còn đầy gian nan. Trở lại hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui hiện hữu trên gương mặt đồng bào Mông khi tuyến đường vào thôn đang được mở rộng, trải nhựa. Đặc biệt, mùa xuân 2026, hàng chục hộ dân nơi đây sẽ đón Tết trong ngôi nhà mới kiên cố, an toàn dưới chân núi “sừng trâu”.

Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai: Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai từ 2 lên 4 làn xe dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Trên toàn tuyến, những ngày đầu năm, không khí thi công diễn ra khẩn trương, sôi động. Các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công đồng loạt nhiều mũi, quyết tâm đưa dự án về đích đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng.

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Vùng đất ven sông Chảy thuộc thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh, là nơi gắn bó của những hộ dân đã rời quê hương, nhường đất để xây dựng công trình thủy điện Thác Bà 60 năm trước. Từ những ngày đầu gian khó, đến nay vùng đất này đã khoác lên mình một diện mạo mới, minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây.

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thời gian qua, hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ tại một số trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai, phát sinh nhiều tồn tại về chất lượng dịch vụ, vệ sinh môi trường, ảnh hưởng đến quyền lợi người tham gia giao thông, gây dư luận không tốt. Trước thực trạng này, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã chính thức đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai phối hợp kiểm tra, xử lý dứt điểm.

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, những ngày này, ở vùng lũ Phìn Ngan, xã Bát Xát, nhiều hộ đồng bào Dao đỏ đang khẩn trương di chuyển nhà đến nơi ở mới - khu tái định cư Láo Vàng. 

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Đứng trên đỉnh đèo, phóng tầm mắt về phía thượng nguồn, tôi lặng nhìn dòng sông Hồng uốn lượn từ Trung Quốc chảy vào đất Việt. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu vì sao người ta vẫn gọi thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung, là “nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”.

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Chúng tôi đến Cao Sơn trong một buổi sớm vùng cao còn bảng lảng sương mây và dễ dàng cảm nhận được những đổi thay đang hiện hữu trong từng nếp nhà, từng con đường nhỏ dẫn vào thôn bản; những ngôi nhà khang trang, những nương chè, nương ngô xanh mướt và hơn cả là sự đổi thay trong nếp nghĩ, cách làm của phụ nữ vùng cao.

Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Phụ nữ Mường Khương: Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Từ những người phụ nữ vùng cao quen với nương rẫy, bếp núc, ít nói, ít ra khỏi bản làng, phụ nữ Mường Khương hôm nay đang từng bước thay đổi. Không ồn ào, không vội vã, sự chuyển mình ấy diễn ra lặng lẽ nhưng bền bỉ - qua những mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ, những buổi sinh hoạt hội hay từng cú “chạm” đầu tiên với công nghệ, thị trường và tri thức mới. Những bước đi nhỏ ấy đang góp lại thành một hành trình lớn.

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Vùng đất bãi Tuy Lộc ven sông Hồng trải rộng trên 6 tổ dân phố của phường Nam Cường (trước đây là xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái cũ) là vùng trồng rau lớn cung cấp cho các phường đô thị trung tâm của tỉnh Lào Cai hiện nay. Tuy nhiên, thời điểm này, bước vào thời điểm mùa hanh khô, hàng chục ha rau màu đang đối mặt với tình trạng thiếu nước tưới; nếu không có giải pháp khắc phục sớm, nguy cơ mất mùa là khó tránh khỏi.

fb yt zl tw