“Cây cầu cả” - chứng nhân lịch sử

Toàn cảnh cầu Cốc Lếu nhìn từ trên cao (cầu Cốc Lếu qua sông Hồng, nối khu Lào Cai với Cốc Lếu do quân đội Pháp quản lý). Ảnh: tư liệu
“Cây cầu cả” - chứng nhân lịch sử ảnh 2
Toàn cảnh cầu Cốc Lếu nhìn từ trên cao (cầu Cốc Lếu qua sông Hồng, nối khu Lào Cai với Cốc Lếu do quân đội Pháp quản lý).    Ảnh: tư liệu

Ngày 28/3/1898, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer quyết định cho khởi công xây cầu Cốc Lếu, sau 4 năm xây dựng, cầu sắt Cốc Lếu bắc qua sông Hồng được thông xe. Cầu Cốc Lếu được ví là “cây cầu cả” - chứng nhân lịch sử và mang sứ mệnh mở rộng phố Lão Nhai sang hữu ngạn sông Hồng, bao gồm khu phố cũ Lão Nhai và khu mới Cốc Lếu.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đặc biệt là cuối năm 1950, Lào Cai được giải phóng, thị xã Lao Cai chính thức là trung tâm tỉnh, cầu Cốc Lếu được làm lại lớn hơn để gánh sứ mệnh mới đón nhận, trung chuyển hàng viện trợ từ Liên Xô, Trung Quốc và phe XHCN cho cuộc trường kỳ chống thực dân Pháp và củng cố, xây dựng hậu phương lớn miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Sau chiến tranh biên giới tháng 2/1979, cầu bị đánh sập, thị xã biên ải lùi về phía sau. Khi tái lập tỉnh, thị xã Lào Cai hồi sinh vẫn là trung tâm tỉnh lỵ, cầu Cốc Lếu sớm được làm lại, nối hai bờ sông Hồng sầm uất phía đầu thị xã.

Với 4 lần xây dựng, trải qua thăng trầm vùng biên ải, cầu Cốc Lếu được ví là “cây cầu cả” - chứng nhân lịch sử. Lần đầu tiên khởi công năm 1898, cầu Cốc Lếu là cây cầu sắt thứ 2 bắc qua sông Hồng cuối thế kỷ XIX, sau cầu Long Biên, có thiết kế 2 mố 4 trụ, dài 220 m, mặt cầu lát bằng những thanh gỗ để xe tải nhẹ có thể qua được. Khi xưa, những người lên Lao Cai khi xuống ga bên Phố Tèo, muốn thăm chợ Cốc Lếu thường sải chân đi bộ ngắm cầu Cốc Lếu.

Chuyện về cây cầu được nhiều người xuôi, ngược truyền tai nhau như huyền thoại. Cây cầu cũng gánh trên mình bao phận người, những cu ly đồng bằng Bắc Bộ bị đưa lên làm tuyến đường sắt Yên Bái - Lào Cai, rồi làm cầu Cốc Lếu, sau đó mở đường lên khu điều dưỡng Sa Pa đầu thế kỷ trước. Tai nạn do phu phen, ốm đau, bệnh tật, đói khát luôn rình rập để lại trong những câu chuyện truyền khẩu về phận người xưa bên cầu. Đây cũng là cây cầu đầu tiên bị quân Pháp đánh sập khi rút chạy khỏi thị xã Lao Cai cuối tháng 10/1950.

“Cây cầu cả” - chứng nhân lịch sử ảnh 3
Thuyền bè trên sông Hồng ở Lào Cai (đây là phương tiện được người dân sử dụng để qua lại giữa hai khu Lào Cai và Cốc Lếu).   Ảnh: tư liệu

Sau ngày miền Bắc hoàn toàn giải phóng, tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai được khôi phục, các chuyên gia Liên Xô sang giúp ta khôi phục mỏ Apatit Cam Đường, xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Phố Mới và thiết kế, chỉ đạo thi công lại cầu Cốc Lếu vẫn trên vị trí cũ. Cầu có mặt bê tông cho xe tải nhẹ đi qua, hai bên rộng 1 m dành cho xe đạp và người đi bộ. Cây cầu mang đậm tình hữu nghị Việt - Xô và gắn liền với người dân thị xã tỉnh lỵ trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Chiến tranh biên giới tháng 2/1979, cầu bị đánh sập, 14 năm biên giới Việt - Trung gián đoạn, cư dân hai bờ sông muốn qua lại phải đi bằng thuyền hoặc phà, rất vất vả.

Tái lập tỉnh, cầu Cốc Lếu lần thứ ba được ưu tiên đầu tư xây dựng trên cơ sở thiết kế cầu do Liên Xô xây dựng gần bốn mươi năm trước ở vị trí cũ, trên Quốc lộ 4D, lý trình Km 140+560 m. Sau 2 năm thi công, cầu thông xe vào năm 1994 trong niềm vui khôn tả của người dân thị xã tỉnh lỵ và sự chứng kiến của du khách đến Lào Cai, trong đó có nhiều cư dân thị trấn Hà Khẩu phía bên kia biên giới.

Khi Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai hình thành, cầu Cốc Lếu sau 15 năm lưu thông đã quá tải và xuống cấp, năm 2009, lần thứ tư được xây dựng lại trên vị trí cầu cả năm xưa. Do nhu cầu lưu thông của thành phố tỉnh lỵ, những thợ thi công đã có sáng kiến làm trụ tạm, dịch chuyển cây cầu cũ về phía hạ lưu làm cầu tạm cho người dân đi lại. Cầu mới gồm 2 mố, 4 trụ dài 240 m, bề mặt rộng 16 m, gấp đôi cầu cũ và thông xe vào 19/1/2012.

Ông Nguyễn Ngọc Dũng, nguyên Giám đốc Sở Giao thông vận tải, khi được hỏi về lịch sử cầu Cốc Lếu và việc xây dựng lại cầu lần thứ tư, xúc động nói: Vì sự phát triển kinh tế và đời sống dân sinh, đòi hỏi kết cấu hạ tầng đi trước một bước. Những người làm giao thông hiểu sâu sắc vấn đề đó và cứ làm xong một cây cầu là góp thêm niềm vui cho người dân, từng bước hoàn chỉnh “mạch máu” giao thông của tỉnh.

Cầu Cốc Lếu hôm nay.
Cầu Cốc Lếu hôm nay.

Công việc cứ hối thúc, qua đi, ngoảnh lại đã 30 năm nhưng kỷ niệm sâu sắc có lẽ là khi hợp long cây cầu cả Cốc Lếu. Bởi đó là thời khắc thiêng liêng của những người thợ làm cầu, sau nhiều công đoạn từ trình duyệt dự án về thiết kế cầu, phương án tối ưu cả về kỹ thuật lẫn yếu tố lịch sử cây cầu. Ba thập niên sau ngày tái lập tỉnh, những người xây cầu Lào Cai đã thi công thêm 9 cây cầu bắc qua sông Hồng: Cầu Cốc Lếu, cầu Kim Thành, cầu Phố Mới, cầu Giang Đông, cầu Làng Giàng, cầu Lu 1, cầu Lu 2, cầu Bảo Hà và cầu An Lạc vừa khởi công, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống đồng bào. Hy vọng có thêm cây cầu thứ 10 bắc qua sông Hồng phía cuối thành phố, nối Thái Bo (xã Thống Nhất, thành phố Lào Cai) với ga Thái Niên, để thành phố rộng đường phát triển.

Cầu Cốc Lếu qua 4 lần xây dựng, vẫn trên vị trí cách đây 120 năm, nối hai bờ sông Hồng. Hôm nay, trung tâm tỉnh lỵ đã dời về Khu Đô thị mới Lào Cai - Cam Đường, cây cầu Cốc Lếu vẫn mang trong mình trọng trách lớn, mang tầm vóc mới trong phát triển dịch vụ, du lịch thành phố vùng biên.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Thực trạng hàng loạt bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động tại nhiều địa phương đang đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác quản lý. Không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý vi phạm mà cần có giải pháp tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong quy hoạch, đăng ký hoạt động bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh.

Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Sông Hồng, sông Chảy và các lòng hồ thủy điện trên địa bàn đang trở thành trục vận tải quan trọng của tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp là thực trạng nhiều bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động kéo dài. Điều này đặt ra những vấn đề rất đáng quan tâm trong công tác quản lý. 

Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Cùng với sự phát triển của các tuyến vận tải đường thủy, trên sông Hồng, sông Chảy và khu vực các lòng hồ trong tỉnh đang hình thành mạng lưới bến thủy nội địa hoạt động sôi động mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau bức tranh nhộn nhịp ấy là tình trạng “bến dù, bến cóc” hoạt động tự phát, không phép hoặc hết phép, thiếu điều kiện an toàn kỹ thuật đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý của chính quyền cơ sở và cơ quan chức năng.

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Sau khi phương án quản lý, bảo vệ rừng gỗ nghiến, gỗ trai giai đoạn 2021 - 2025 kết thúc, lực lượng giữ rừng ở cơ sở vẫn duy trì tuần tra, bám rừng từng ngày. Từ thực tế địa bàn, điều địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân mong muốn lúc này là sớm có chủ trương duy trì chính sách đặc thù cho giai đoạn tiếp theo để công tác bảo vệ rừng quý tiếp tục được duy trì ổn định, không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Điện về bản xa

Điện về bản xa

Ngày 21/4 vừa qua có lẽ là ngày vui và hạnh phúc nhất với người dân 4 thôn vùng cao: Làng Ca, Khe Kẹn, Pín Pé, Ba Chum (xã Cát Thịnh) khi điện lưới quốc gia về tới bản làng sau rất nhiều năm mong mỏi. Ánh sáng ấy mở ra nhiều cơ hội phát triển cho những bản làng còn gian khó.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Do điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cuối năm 2024, gần 100 học sinh mầm non và tiểu học tại thôn Hỏm Trên, xã Nậm Chày phải rời trường và học nhờ tại nhà dân. Tuy nhiên, điều kiện học tập tại các điểm tạm thời này không đảm bảo, khiến việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh vùng cao nơi đây.

Về làng cao gắm Liêm Phú

Về làng cao gắm Liêm Phú

Thôn Liêm (xã Liêm Phú cũ, nay thuộc xã Khánh Yên) là nơi đồng bào dân tộc Tày sinh sống lâu đời. Trải qua nhiều thế hệ gắn bó với núi rừng, người Tày nơi đây đã đúc kết được nhiều bài thuốc quý từ dược liệu tự nhiên. Hiện nay, nhiều hộ dân vẫn miệt mài duy trì nghề nấu cao gắm truyền thống, vừa hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp cho cộng đồng, vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

fb yt zl tw