Chân dung một người lính

YBĐT - Qua chuyện kể của những người trong cuộc, tôi vô cùng cảm phục tài năng, sự trung thành vô hạn với Tổ quốc, đức tính giản dị, khiêm nhường của người anh hùng đã chỉ huy tiêu diệt siêu căn cứ bí mật Pa Thí cách đây tròn 50 năm.
Khi còn công tác tại huyện Lục Yên, trong một lần gặp mặt những người có công trên địa bàn dịp cuối năm, tôi quan sát thấy có 2 gương mặt mới, một người đeo quân hàm đại tá biên phòng, đó là Đại tá Hoàng Minh Ất, quê xã Mường Lai. Ngồi bên ông còn một người mặc áo lính đã bạc màu, không đeo quân hàm, quân hiệu gì, ông có dáng người nhỏ bé, hơi gầy, ước chừng tuổi 70, ông được nhiều người biết vì trước khi nghỉ hưu ông là Trung tá - Trung đoàn trưởng Trung đoàn Đặc công 821, Quân khu 2 trực tiếp tham chiến tại mặt trận Vị Xuyên.
Qua tìm hiểu được biết ông trước đây đã là lính đặc công thuộc Tiểu đoàn 41 Quân khu Tây Bắc tham gia chiến đấu nhiều trận trên đất bạn Lào, sau đó là chiến trường Tây Nguyên, chiến dịch giải phóng Sài Gòn với nhiệm vụ thọc sâu, diệt gọn. 
Những năm 1967 – 1969, cuộc kháng chiến của nhân dân ta vô cùng ác liệt, miền Bắc bị ném bom bắn phá, đường Hồ Chí Minh liên tục bị bom chia cắt bởi máy bay Mỹ xuất kích từ miền Nam, Utapao – Thái-lan, được chỉ điểm, chỉ huy, dẫn đánh từ một căn cứ vô cùng lợi hại tại Lào mang biệt danh Lima85.
Siêu căn cứ bí mật này chỉ cách thủ đô Hà Nội 217 km. Từ Lima85, máy bay B52, F105 đánh đâu trúng đấy cả chiến trường Lào, cả miền Trung và miền Bắc Việt Nam. Tin tức tình báo ta cho biết, Pa Thí chính là Lima85, từ đây 55% các cuộc tập kích của địch trên đất Lào và miền Bắc Việt Nam được thực hiện.

Căn cứ được đặt trên núi đá dựng đứng với độ cao 1.700 m, chỉ tiếp tế duy nhất bằng đường hàng không, trên đó có bãi đáp, có máy bay trực thăng, có hỏa lực mạnh, có thiết bị điện tử tinh vi phát hiện phương tiện đối phương dẫn đánh cho máy bay với bán kính rộng suốt từ Vân Nam - Trung Quốc trở xuống.
Tiêu diệt căn cứ Pa Thí là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, bộ đội Pa Thét Lào, bộ đội tình nguyện Việt Nam đã tổ chức nhiều trận đánh nhưng không thành vì dốc núi dá dựng đứng, hiểm trở, độ cao tới 1.700 m, lại được bảo vệ bởi lực lượng mạnh, khí tài hiện đại. Còn Pa Thí thì ta còn thương vong, sự tiếp viện cho chiến trường miền Nam còn tổn thất, hy sinh.

Nhiệm vụ đặc biệt được giao cho Tiểu đoàn Đặc công 41, Trung úy Đại đội trưởng trực tiếp chỉ huy trận đánh với nhiệm vụ tiêu diệt bằng được siêu căn cứ Lima85.
Với ý chí quyết tâm cao, kỹ thuật tài tình, trung đội của ông đã lọt qua toàn bộ sự canh gác dày đặc, cẩn mật của địch, leo núi, tiếp cận điểm cao tiêu diệt cả trung đội địch trên căn cứ, phá hủy các thiết bị quân sự đặc biệt, số còn lại thì lăn xuống núi, chỉ còn vài tên ở khu vực sân bay nhảy lên trực thăng biến mất.
Được biết, sau trận đánh quan trọng này, đơn vị ông có đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với ông song việc xác minh hồ sơ của ông tại địa phương bị lỗi, việc phong tặng danh hiệu cho ông không thành.

Với nhiệm vụ đặc thù, bí mật, ông cùng đơn vị tiếp tục chiến đấu trên chiến trường Tây Nguyên, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, chiến trường Tây Nam, sau này là mặt trận Vị Xuyên với tư cách là Trung đoàn trưởng Trung đoàn đặc công Quân khu. Hoàn thành nhiệm vụ, ông trở về địa phương với cuộc sống đời thường, ít nói và càng không nhắc đến chiến công.

Chuyện chỉ có vậy, không ai biết đến bởi ông cũng đã về với tiên tổ ở tuổi gần 80. Trước là phái đoàn MIA tìm hài cốt lính Mỹ đến tìm ông và sau chuyến gặp ông, nhiều hài cốt lính Mỹ đã được ông giúp đỡ tìm kiếm thành công. 
Cách đây vài hôm, tôi đọc một bài viết được đăng trích trong một tài liệu tuyệt mật của CIA với tựa đề: Đặc công Việt Nam tập kích xóa sổ siêu căn cứ bí mật của Mỹ tại Lào trên NEWS.VNAY.VN. Bài báo dựa vào tài liệu mật của Lầu Năm Góc, tác giả Sebastien Robin một nhà nghiên cứu thuộc Đại học Gerogetown.
Theo tài liệu 50 năm trước viên trung úy đặc công Việt Nam tên là Trương Mực cùng 1 trung đội 33 người, ngày 12/3/1968 đã tập kích lên đỉnh Pa Thí, sau đó chia làm 5 mũi tấn công theo nhiều hướng khác nhau, theo nhiều nguồn tin trung đội đặc công chỉ hy sinh 1 nhưng tiêu diệt ít nhất 42 lính Thái, lính địa phương và một tá lính Mỹ cùng toàn bộ trang thiết bị trên căn cứ, chỉ có 5 nhân viên không lực và 2 nhân viên CIA đào thoát. Mãi 33 năm sau, người Mỹ mới biết cuộc chiến tại căn cứ bí mật này. 
Bài báo mô tả rất kỹ về căn cứ, trận đánh cùng nhiều hình ảnh sơ đồ căn cứ, binh khí, cả ảnh cựu binh Mỹ tham chiến tại đây, khoảng năm 2000, chính ông Trương Mực đã giúp họ tìm lại nhiều hài cốt lính Mỹ.

Sau khi đọc bài báo, tôi tìm gặp Đại tá Nguyễn Tiến Nguyệt - nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Yên Bái, người từng chiến đấu trên chiến trường Lào nhiều năm, ông xác nhận và đồng tình với tôi những day dứt vì chưa làm tròn phận sự với đồng đội. Ông lại giới thiệu tôi gặp Thiếu tướng Lý A Sáng - nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 2.
Ông Sáng là lính Tiểu đoàn 41 đặc công quân khu Tây Bắc, cùng đơn vị với Trung úy Trương Mực ngày xưa. Tôi cũng được Đại tá Nông Hồng Lai - nguyên Chỉ huy phó, Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, ông cũng là lính đặc công 821, chức vụ Đại đội trưởng thời ông Trương Mực làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn Đặc công 821.
Qua chuyện kể của những người trong cuộc, tôi vô cùng cảm phục tài năng, sự trung thành vô hạn với Tổ quốc, đức tính giản dị, khiêm nhường của người anh hùng đã chỉ huy tiêu diệt siêu căn cứ bí mật Pa Thí cách đây tròn 50 năm và nhiều trận đánh khác.
Tướng Lý A Sáng cũng cho tôi biết thêm: "Để đánh được căn cứ Pa Thí, Trương Mực đã cùng đồng đội của mình lên mãi Hà Giang tập leo núi đá có độ cao, độ dốc tương đồng, tính toán kỹ về sức khỏe, khả năng mang vác, thời gian cần thiết tối thiểu để chắc thắng. 
Sau trận Pa Thí, cùng với những chiến công vang dội khác, Tiểu đoàn 41 đặc công được nước bạn Lào tặng thưởng Huân chương Tự do hạng Nhất - huân chương cao quý nhất của Lào, Nhà nước ta tặng thưởng đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.

Chiến công của ông và đồng đội đã mở thông cánh cửa cho sự chi viện của miền Bắc với cách mạng miền Nam và cách mạng Lào đi tới đại thắng mùa xuân năm 1975, hơn thế nữa tiêu diệt căn cứ Pa Thí đã giảm thiểu hy sinh xương máu của đồng bào và chiến sỹ ta. 
Các cơ quan chức năng cần xem xét, làm thủ tục đề nghị Nhà nước truy tặng cho ông danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - một con người, một chiến công mà 50 năm sau những người bên kia chiến tuyến vẫn còn khiếp sợ, vẫn nể phục ông, ca ngợi ông ở góc độ khoa học quân sự.

Ông là Trương Mực - nguyên Trung tá Trung đoàn trưởng Trung đoàn đặc công 821 - Quân khu 2, dân tộc Tày quê xã Phan Thanh sau chuyển lên xã An Lạc, huyện Lục Yên, ông xứng đáng được Đảng, Nhà nước và nhân dân tôn vinh. Nghĩ về ông, tôi thấy bóng dáng khí phách và đức tính cao cả của một người cộng sản, của người lính - anh bộ đội Cụ Hồ.
Viết về ông trong dịp tháng Tư này, thay nén tâm nhang tỏ lòng thành kính trước hương hồn người đồng đội, người anh, người đồng chí đã đi xa. Tôn vinh ông để mỗi chúng ta có thêm niềm tin, trân trọng lịch sử, tin tưởng và sống tốt hơn, làm nhiều việc tốt hơn cho đất nước!

Hoàng Đức Vượng

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài cuối: Cần những giải pháp toàn diện

Thực trạng hàng loạt bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động tại nhiều địa phương đang đặt ra yêu cầu cấp bách trong công tác quản lý. Không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý vi phạm mà cần có giải pháp tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong quy hoạch, đăng ký hoạt động bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh.

Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 2: “Mắc kẹt” giữa nhu cầu và thủ tục

Sông Hồng, sông Chảy và các lòng hồ thủy điện trên địa bàn đang trở thành trục vận tải quan trọng của tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp là thực trạng nhiều bến thủy nội địa không phép, hết phép vẫn hoạt động kéo dài. Điều này đặt ra những vấn đề rất đáng quan tâm trong công tác quản lý. 

Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Quản lý bến thủy nội địa - những vấn đề đặt ra: Bài 1: Bến không phép hoạt động tràn lan

Cùng với sự phát triển của các tuyến vận tải đường thủy, trên sông Hồng, sông Chảy và khu vực các lòng hồ trong tỉnh đang hình thành mạng lưới bến thủy nội địa hoạt động sôi động mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau bức tranh nhộn nhịp ấy là tình trạng “bến dù, bến cóc” hoạt động tự phát, không phép hoặc hết phép, thiếu điều kiện an toàn kỹ thuật đang đặt ra thách thức lớn đối với công tác quản lý của chính quyền cơ sở và cơ quan chức năng.

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Đảm bảo chính sách bảo vệ rừng không bị gián đoạn sau sáp nhập

Sau khi phương án quản lý, bảo vệ rừng gỗ nghiến, gỗ trai giai đoạn 2021 - 2025 kết thúc, lực lượng giữ rừng ở cơ sở vẫn duy trì tuần tra, bám rừng từng ngày. Từ thực tế địa bàn, điều địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân mong muốn lúc này là sớm có chủ trương duy trì chính sách đặc thù cho giai đoạn tiếp theo để công tác bảo vệ rừng quý tiếp tục được duy trì ổn định, không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Điện về bản xa

Điện về bản xa

Ngày 21/4 vừa qua có lẽ là ngày vui và hạnh phúc nhất với người dân 4 thôn vùng cao: Làng Ca, Khe Kẹn, Pín Pé, Ba Chum (xã Cát Thịnh) khi điện lưới quốc gia về tới bản làng sau rất nhiều năm mong mỏi. Ánh sáng ấy mở ra nhiều cơ hội phát triển cho những bản làng còn gian khó.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Do điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cuối năm 2024, gần 100 học sinh mầm non và tiểu học tại thôn Hỏm Trên, xã Nậm Chày phải rời trường và học nhờ tại nhà dân. Tuy nhiên, điều kiện học tập tại các điểm tạm thời này không đảm bảo, khiến việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh vùng cao nơi đây.

Về làng cao gắm Liêm Phú

Về làng cao gắm Liêm Phú

Thôn Liêm (xã Liêm Phú cũ, nay thuộc xã Khánh Yên) là nơi đồng bào dân tộc Tày sinh sống lâu đời. Trải qua nhiều thế hệ gắn bó với núi rừng, người Tày nơi đây đã đúc kết được nhiều bài thuốc quý từ dược liệu tự nhiên. Hiện nay, nhiều hộ dân vẫn miệt mài duy trì nghề nấu cao gắm truyền thống, vừa hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp cho cộng đồng, vừa mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Cẩn trọng mở rộng diện tích cây cà phê ở Lào Cai

Thời gian gần đây, tại một số xã thuộc khu vực Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Bảo Thắng, người dân đã và đang trồng thử nghiệm cây cà phê. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng cà phê một cách tự phát, không theo quy hoạch tại các khu vực có điều kiện sinh thái không phù hợp, đang đặt ra nhiều thách thức lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong sản xuất nông nghiệp.

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Thu hẹp khoảng cách phát triển sau hợp nhất

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức trong thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Mỗi xã, thôn đều có những đặc điểm riêng về địa lý, kinh tế - xã hội, dẫn đến sự chênh lệch về mức sống và trình độ phát triển. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hài hòa lợi ích, phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng từng vùng.

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

fb yt zl tw