LCĐT - Thời gian qua, nhiều người “rỉ tai” nhau về một địa chỉ chữa sâu răng rất hiệu quả tại xã Bản Qua (huyện Bát Xát). Chỉ vài thao tác đơn giản cùng với “liều thuốc bí truyền”, những “con sâu răng” đã được “thầy thuốc” nhanh chóng lấy ra từ hai má người bệnh với giá chỉ 50.000 đồng/người.
Chữa đau răng từ… má
Địa chỉ mà nhiều người truyền tai nhau là một ngôi nhà được xây dựng khá khang trang, có sân vườn rộng rãi, cách UBND xã Bản Qua khoảng 100 m. Khi chúng tôi đến là gần 11 giờ trưa, tuy nhiên vẫn có đông người đang kiên nhẫn chờ tới lượt để “bắt” sâu răng tại đây. Hầu hết người đến đây chữa răng là đồng bào dân tộc thiểu số ở các huyện vùng cao.
Người bệnh được bôi thuốc lên má.
Theo quan sát của chúng tôi, ở đây không có bác sỹ khám bệnh, cũng không có bất kỳ dụng cụ y tế nào hỗ trợ việc kiểm tra răng. Chỉ cần người bệnh nói đau răng thì sẽ được bôi thuốc. Một phụ nữ trung tuổi đầu đội nón, bước ra từ bên trong ngôi nhà, cầm trên tay một thứ được giới thiệu là thuốc gia truyền và bôi lên má người bệnh. Sau khi bôi thuốc, má của người bệnh bắt đầu ửng đỏ và xuất hiện những “con sâu” nhỏ hơn que tăm, ngọ nguậy trên gò má. Lúc này, người đi cùng bệnh nhân cầm que tăm gạt những “con sâu” từ má xuống tờ giấy, rồi đặt ngay ra góc vườn. Hành động này lặp lại liên tục khoảng 3 - 4 lần trên má của người bệnh và cứ sau mỗi lần bôi thuốc lại xuất hiện những “con sâu” trên má.
Đóng vai người đau răng tìm đến chữa, tôi được “thầy thuốc” bôi thuốc để bắt “sâu”. Tương tự như những người trước đó, sau khi bôi thuốc, má của tôi cũng xuất hiện những “con sâu” nhỏ và được “thầy thuốc” gọi đó là “con sâu răng” mặc dù trước đó tôi không hề bị đau răng và không có tiền sử bệnh sâu răng. Một phụ nữ sinh năm 1998, đến từ xã Ngải Thầu (huyện Bát Xát) bảo: Tôi bị sâu răng đã 2 năm nay, nghe người dân trong thôn nói bà C. có thể bắt được “sâu” và chữa hết đau răng nên tôi bảo chồng đưa xuống đây chữa thử. Ai đến cũng bắt được “con sâu” nên tôi mong mình sẽ được chữa khỏi.
Khi được hỏi loại thuốc này gồm những thành phần gì, người phụ nữ bôi thuốc cho bệnh nhân chỉ giới thiệu đây là thuốc chữa sâu răng gia truyền của nhà bà C. Việc của bà C. là ở trong nhà chế biến thuốc và không ai được phép vào.
Không chỉ người dân ở xã Bản Qua, rất nhiều người ở các địa phương khác, chủ yếu là người dân tộc thiểu số ở vùng cao đến tìm bà C. để được chữa sâu răng bằng phương pháp này. Chị Giàng Thị Chu ở thôn Suối Thầu, xã Tả Giàng Phìn (huyện Sa Pa), bị sâu răng đã nhiều năm cũng từng tìm đến nhà bà C. để được chữa bệnh. Chị Chu cho biết: Ở gần nhà tôi có nhiều người đến nhà bà C. chữa đau răng nhưng được một thời gian lại đau như cũ. Tôi cũng thử chữa và được bà C. “bắt sâu” nhưng răng vẫn không hết đau, cuối cùng phải đi bệnh viện.
Thực hư ra sao?
Để tìm hiểu thực hư chuyện có thể chữa sâu răng bằng việc “bắt sâu”, chúng tôi đã tìm đến một số bác sỹ chuyên khoa răng - hàm - mặt. Tất cả bác sỹ đều khẳng định hoàn toàn không có “con sâu răng”.
Bác sỹ chuyên khoa II - Trần Hữu Thắng, Trưởng khoa Răng - Hàm - Mặt, Bệnh viện Đa khoa tỉnh khẳng định: Việc có “con sâu răng” là hoàn toàn bịa đặt, không có cơ sở khoa học. Sâu răng là hiện tượng xảy ra khi không vệ sinh răng miệng sạch sau khi ăn và các chất dinh dưỡng bám vào răng. Trong điều kiện yếm khí, các vi khuẩn sẽ lên men thức ăn và sinh ra axit làm mòn răng, tạo những ổ sâu. Sâu răng là “sản phẩm phụ” của quá trình lên men ấy, do đó không hề có “con sâu răng” xuất hiện. Đối với những vi khuẩn có hại trên răng và nước bọt, để quan sát được phải sử dụng kính hiển vi, mắt thường hoàn toàn không thể nhìn thấy.
Nhiều người ngồi chờ để được bắt “con sâu răng”.
Đối với hiện tượng những “con sâu” xuất hiện trên má khi bôi thuốc gia truyền, bác sỹ Thắng cho biết: Chúng tôi không trực tiếp kiểm tra nên không thể khẳng định đó là sinh trùng gì, nhưng đây hoàn toàn là trò lừa bịp những người dân cả tin, thiếu hiểu biết của những người hành nghề y không hợp pháp. Thực chất giống như một trò ảo thuật qua mắt người dân. Đối với một số trường hợp người bệnh sau khi chữa bằng thứ thuốc gia truyền mà cảm thấy hết cơn đau răng thì đó chỉ là biện pháp tạm thời. Trong thuốc bôi nghi ngờ có diêm sinh, có tác dụng diệt khuẩn nhưng chất này rất độc, có thể tạm thời mất cơn đau nhưng sẽ diệt tủy, làm tủy chết, gây hậu quả nghiêm trọng cho răng.
Bác sỹ Thắng đã từng gặp trường hợp bệnh nhân chữa sâu răng không đúng cách, cơn đau răng tạm thời mất đi nhưng tủy bị ăn sâu, lúc đó việc chữa trị sẽ khó khăn hơn.
Bác sỹ Thắng cũng khuyến cáo người dân luôn giữ gìn vệ sinh răng miệng, đánh răng thường xuyên và đúng cách. Đối với những người bị sâu răng, tuyệt đối không tự ý đến những nơi tự nhận là có thuốc gia truyền để chữa bệnh, vì không cẩn thận là “tiền mất, tật mang”. Thay vào đó, người bệnh cần đến các cơ sở y tế, bệnh viện để gặp bác sỹ thăm khám và đưa ra phương pháp chữa bệnh phù hợp.
