Người Mông ở thôn Quán Dín Ngài, xã Bản Phố (Bắc Hà) nói riêng và nhiều người dân hai huyện Bắc Hà và Si Ma Cai đều tin rằng, ngôi miếu cổ thờ tượng Quan Âm ở Quán Dín Ngài có những bí ẩn mà từ xưa đến nay họ không thể giải thích được.
Người dân đến cầu nguyện tại miếu.
Một trong những điều kỳ lạ là người Mông ở xung quanh khu vực miếu, khi bị ốm đau hay khó khăn trong sinh đẻ đều đến miếu để cầu xin. Cũng chính vì thế, họ cho rằng, bước chân vào ngôi miếu là bước vào thế giới thần linh!
Truyền thuyết về ngôi miếu
Ngôi miếu thờ Quan Âm đã tồn tại qua bao mùa mưa nắng, xung quanh ngôi miếu thiêng và bí ẩn đó, bấy lâu nay người dân ở đây vẫn thường rỉ tai nhau về chuyện ngôi miếu có thể giúp người vô sinh có con và chữa được “bách bệnh”. Để xác minh thực hư câu chuyện kỳ lạ này, chúng tôi đã đến thôn Quán Dín Ngài để tìm hiểu thêm. Trao đổi với chúng tôi, các cụ cao niên người Mông ở thôn cho hay, cách đây rất lâu, có đôi vợ chồng lấy nhau đã hơn chục năm mà không có con, một hôm, người vợ lên kiếm củi ở ngọn núi sau nhà và phát hiện dưới vách đá có pho tượng hình Quan Âm cùng với 4 pho tượng sư tử đặt ở bốn góc. Thấy điều kỳ lạ, người phụ nữ quay về nhà và đem chuyện kể với chồng, hai vợ chồng bàn nhau mang lễ vật cùng vài nén nhang lên thắp và cầu nguyện. Không lâu sau đó, người phụ nữ có thai và sinh được một bé trai, dân làng kéo nhau đến chúc mừng và được vợ chồng nọ kể cho nghe về tượng Quan Âm trên núi. Tin hai vợ chồng nhà nọ có con nhờ thần linh phù hộ, bà con người Mông ở quanh khu vực cũng tìm đến nơi có tượng Quan Âm để cầu xin và được phù hộ. Từ đó, tin tượng đá linh thiêng có thể xoay chuyển được càn khôn cứ thế lan xa, người dân nơi đây lập miếu thờ và đặt tên miếu là Quán Dín Ngài (tiếng Mông gọi là Quan Âm).
Từ thị trấn Bắc Hà nhìn chếch về phía bên trái của ngọn núi Cô Tiên, thôn Quán Dín Ngài nằm trên các ngọn núi đá lô nhô, đây cũng là thôn khó khăn nhất của xã Bản Phố với hơn 50 hộ là người dân tộc Mông. Không có cổng, không hàng rào bảo vệ, từ bao đời nay, người Mông ở đây đã cùng nhau giữ và lập quy định không được phép tự tiện ra, vào khu vực miếu. Ngôi miếu được tọa lạc trên ngọn núi đá cao nhất ở thôn. Theo người xưa kể lại, khi có chuyện kỳ lạ xảy ra, người dân ở đây đã thuê người đục một lỗ rộng khoảng 1,5 m2 trên vách đá của ngọn núi để đặt tượng Quan Âm, dưới chân vách đá đó người ta đặt pho tượng sư tử ở góc (Đông - Tây - Nam - Bắc), phía trước là một khoảng đất rộng là nơi để người dân làm lễ và đứng cầu nguyện.
Những điều kỳ lạ
Ngôi miếu được dòng họ Vù ở thôn Quán Dín Ngài đứng ra quản lý. Hằng năm cứ vào ngày mùng 1 Tết Nguyên đán và ngày 19/9, người Mông ở thôn và các vùng lân cận lại mang lễ vật, vải đỏ, hương…đến làm lễ để cầu xin điều lành, xóa đi điều dữ. Cụ Vù Seo Sính, 72 tuổi, là người đứng ra làm lễ tại ngôi miếu cho biết: Ngôi miếu có tuổi thọ trên 500 tuổi, ngày xưa, tôi được nghe kể và đến bây giờ mới được chứng kiến về những điều kỳ lạ và bí ẩn không thể giải thích rõ ràng. Một trong số những chuyện kỳ lạ là ngôi miếu có thể giúp những người hiếm muộn hoặc sinh con ra nuôi khó, khi đến đây cầu xin thì đều được như ý nguyện, nếu họ thật sự có lòng thành?!.
Cụ Sính còn nhớ, cách đây vài năm, vợ chồng anh Tráng A Pủa ở Si Ma Cai, có con đầu lòng nhưng không nuôi được, đợi mãi cũng không có thêm đứa thứ hai. Nghe mọi người mách bảo, miếu Quán Dín Ngài rất thiêng, nên vợ, chồng anh đã đến đây để làm lễ cầu xin. Kỳ lạ thay, một năm sau, vợ, chồng anh Pủa sinh được một bé gái bụ bẫm và khỏe mạnh, đặt tên là Mỷ. Ngoài ra, còn rất nhiều cặp vợ, chồng khó khăn trong việc sinh con đến đây cầu nguyện, và được toại nguyện…Cụ Sính cho biết thêm, ngôi miếu có thể trừng trị kẻ gian, người làm việc xấu và tự tiện ra, vào miếu mà không được sự đồng ý của người trông coi miếu. Cũng theo cụ Sính, trước kia có một người đàn ông ở thị trấn Bắc Hà (xin được giấu tên), đến ngôi miếu Quán Dín Ngài chơi, thấy ở đây có bốn pho tượng hình sư tử, nên hôm sau đã thuê ô tô lên lấy trộm, đem về nhà. Không lâu sau đó, người đàn ông này đã bị “thần linh trừng trị”, trở nên điên dại và ít hôm sau đã bị chết?!. Từ đó đến nay, ngôi miếu Quán Dín Ngài không còn 4 pho tượng sư tử, tuy nhiên, ngôi miếu vẫn tồn tại nhiều bí ẩn, được người dân đặc biệt coi trọng và đang xin chính quyền xã tiến hành xác minh, lập hồ sơ để xây dựng thành ngôi đền.
Trao đổi với chúng tôi, ông Thào Xuân Thành, Chủ tịch UBND xã Bản Phố cho biết: Việc ngôi miếu thiêng ở Quán Dín Ngài có thể giúp người hiếm muộn sinh con và chữa được bệnh là do người dân tự đồn thổi, chính quyền xã vẫn chưa tiến hành xác minh về nguồn gốc sự việc.
Còn rất nhiều câu chuyện bí ẩn xung quanh ngôi miếu ở Quán Dín Ngài, sự thật hay do người dân tự đồn thổi, đến nay chưa ai có thể giải mã được, đang rất cần các cơ quan chức năng và địa phương nghiên cứu, giải đáp… Tuy nhiên, có một điều đang diễn ra ở Quán Dín Ngài là người Mông ở đây coi trọng và bảo vệ ngôi miếu như chính nhà của mình.