“Nắng mới gọi mưa về
Ào ào mùa nước đổ
Ngát xanh mùa ngô lúa
Ngút trời rừng thênh thênh...”
Đó là những câu thơ mở đầu trong bài thơ “Piềng Láo mùa nước đổ” của tác giả Nguyễn Văn Hoàn, bài thơ được ông sáng tác vào tháng 5/2020 trong một chuyến đi thực tế. Khi viết những vần thơ này, ông chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó tác phẩm lại được phổ nhạc thành ca khúc mang đậm âm hưởng núi rừng Tây Bắc.
Từ bài thơ cùng tên, nhạc sĩ Vũ Thiết đã phổ nhạc thành ca khúc “Piềng Láo mùa nước đổ” – tác phẩm từng được giới thiệu trong chương trình Thanh âm Việt của Đài Truyền hình Việt Nam. Những hình ảnh mộc mạc, giàu chất thơ về vùng cao Piềng Láo, thuộc xã Mường Hum, đã trở thành nguồn cảm hứng để nhạc sĩ viết nên giai điệu giàu cảm xúc.
Chia sẻ trong chương trình Thanh âm Việt, nhạc sĩ Vũ Thiết cho biết, ông bén duyên với bài thơ thật tình cờ trong chuyến công tác gặp nhà thơ Nguyễn Văn Hoàn: Anh ấy tặng tôi tập thơ, trong đó có bài Piềng Láo mùa nước đổ. Bài thơ ngắn gọn, xúc tích. Khi đọc, tôi cảm nhận trong thơ đã có nhạc rồi, nên quá trình phổ nhạc diễn ra rất nhanh và tôi quyết định giữ nguyên tên bài thơ cho ca khúc.
“Piềng Láo mùa nước đổ” không phải bài thơ duy nhất của tác giả Nguyễn Văn Hoàn được phổ nhạc, trong 4 tập thơ với hơn 300 bài của ông, đã có 25 tác phẩm được cất lên thành giai điệu. Có thể kể đến các ca khúc, như: Đôi mắt Sa Pa, Mạch nguồn sông Hồng tôi yêu, Suối Giàng - Tình Tuyết Shan, Hương cốm mùa thu, Gửi vào miền yêu thương, Hãy tin ở ngày mai, Lào Cai ngày mới… Nhiều ca khúc đã được giới thiệu trong các chương trình nghệ thuật địa phương và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, góp phần đưa vẻ đẹp quê hương, con người và văn hóa vùng cao Lào Cai đến gần hơn với công chúng.
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều tác phẩm thơ của tác giả Nguyễn Văn Hoàn được các nhạc sĩ lựa chọn để phổ nhạc. Theo ông, trong quá trình sáng tác, ông luôn chú trọng đến “tứ thơ”, để bài thơ có tính khái quát, bao trùm và xuyên suốt nội dung muốn diễn đạt.
Tôi ít khi dùng những ngôn từ khó hiểu trong thơ, bởi khi phổ thành ca khúc thì lời phải rõ nghĩa, rõ ý để người nghe dễ cảm nhận. Những bài thơ có thể phổ nhạc thường là những bài giàu cảm xúc, có tính nhạc và ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu. Tôi cũng luôn chú ý đến tứ thơ, cách gieo vần, kết nối các khổ thơ sao cho mạch cảm xúc liền mạch và có thể tạo được cảm hứng cho các nhạc sĩ khi phổ nhạc.
_Tác giả Nguyễn Văn Hoàn__
Thơ của Nguyễn Văn Hoàn tuy không cầu kỳ về kỹ thuật nhưng lại giàu cảm xúc và có nhiều phát hiện mới trong hình ảnh, ý tứ. Đặc biệt là nhiều bài thơ còn chứa đựng những thông điệp rộng lớn về cuộc sống.
Nhạc sĩ Phùng Chiến cũng cho rằng: Thơ của nhà thơ Nguyễn Văn Hoàn rất chân chất, rất tình cảm và hợp với cảm xúc của tôi. Nhà thơ Nguyễn Văn Hoàn nói những điều mà tôi đang đi tìm, sự đồng điệu đó đã làm cho cảm xúc dâng trào để tôi phổ nhạc thành công hàng chục tác phẩm từ thơ của anh.
Nhạc sĩ Phùng Chiến đặc biệt ấn tượng với những phát hiện trong thơ Nguyễn Văn Hoàn. Với bài Suối Giàng - Tình Tuyết Shan, chỉ bằng một câu hỏi mở đầu “Suối Giàng ơi, có gì mà làm ta say”, bài thơ đã gợi ra cả không gian vùng cao với thiên nhiên, hương trà Shan Tuyết và tình cảm dành cho con người nơi đây. Theo nhạc sĩ, cách dẫn dắt tự nhiên, giàu cảm xúc ấy đã tạo nên sức hấp dẫn cho bài thơ và thôi thúc ông phổ thành ca khúc.
Tác giả Nguyễn Văn Hoàn cho biết, điều khiến ông xúc động nhất là khi những bài thơ vốn chỉ nằm trên trang sách nay được cất lên bằng âm nhạc và đến gần hơn với công chúng. Khi trở thành ca khúc, những vần thơ như có thêm một đời sống mới, dễ lan tỏa và chạm tới cảm xúc người nghe hơn. Trước đây thơ nằm trong sách, ai đọc thì biết, còn khi thành ca khúc thì giai điệu cứ vang lên, đi vào lòng người theo một cách rất tự nhiên.
Từ những bài thơ được phổ nhạc, hình ảnh quê hương, con người và văn hóa vùng cao Lào Cai theo giai điệu đến gần hơn với công chúng. Những câu thơ vì thế tiếp tục được ngân lên qua âm nhạc, mang theo cảm xúc và tình yêu với quê hương.
![[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân](https://cdn.baolaocai.vn/images/3ab990ac14a9af964e59d27920e3f6f3b428c82644956d10c42413986c2eb952ee378988ce9572a0ff6517b88a75f3895de31293bef44103997b6be72dea36ea/cau-chuyen-nhan-ma.jpg.avif)
