Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Là hai trong những cây bút nữ tiêu biểu của Chi hội Thơ, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh, 2 tập thơ “Hồn quê” của nhà thơ Mai Ngọc và “Miền nhớ” của Mai Mơ, đã chắt lọc những trải nghiệm đời thường để tạo nên những vần thơ giàu sức gợi. Với các tác giả, làm thơ không chỉ là giãi bày tâm sự mà còn là hành trình trở về với ký ức, gìn giữ những giá trị đã bồi đắp nên tâm hồn.

Nhà thơ Mai Mơ, tên thật là Trần Thị Mơ đã xuất bản 5 tập thơ. Trong đó, “Miền nhớ” gồm 82 bài, mỗi bài là một tâm sự riêng, thể hiện tình cảm của nữ thi sĩ trước cuộc sống, con người và cảnh vật. Những miền nhớ trong thơ chị không đơn thuần là hoài niệm về quá khứ mà còn là sự nâng niu những điều bình dị, thân thương “Mái đình cong dấu ấn xưa/Rộn vang trống hội khi mùa xuân sang/Tuổi thơ thấm đẫm hồn làng/Dẫu xa... lòng vẫn nặng mang nghĩa tình” (Hồn quê).

Mái đình, tiếng trống hội gợi lên không gian làng quê truyền thống, nơi lưu giữ những giá trị văn hóa và tình cảm cộng đồng nên dẫu thời gian trôi qua, dẫu cuộc đời đưa chị đến những miền đất mới, ký ức quê hương vẫn trở thành điểm tựa tinh thần cho tác giả.

Nỗi nhớ trong thơ Mai Mơ còn được đánh thức từ khu vườn tuổi thơ với những hương vị, sắc màu thân thuộc. “Mặc cho mây gió ở đời/Còn tôi tìm lại một thời tuổi thơ... Me chua khế ngọt đầy vơi/Hoa xoan nở tím một trời quê hương/Hương cau thoảng gió vấn vương/Giàn trầu xanh lá trong vườn bà yêu” (Ngày xưa ơi).

Hoa xoan tím, hương cau thoang thoảng, giàn trầu xanh không chỉ gợi cảnh sắc quê nhà mà còn đánh thức những tháng ngày êm đềm bên bà và người thân. Cùng với đó, hình ảnh “Sân chơi vàng óng rạ rơm/Canh cua cà muối ngon cơm ngày mùa” trong “Miền ký ức” đưa người đọc trở về cuộc sống thôn quê mộc mạc. Với chị, những điều bình dị ấy trở nên đáng quý bởi gắn với năm tháng hồn nhiên và ấm áp tình người...

Với nhà thơ Mai Mơ, thơ còn là người bạn đồng hành trên hành trình trải nghiệm cuộc đời. Trong bài Đường thơ, chị viết: “Ta yêu thơ - yêu cuộc đời chìm nổi/Con đường thơ trải những nỗi niềm”. Những vui buồn, thăng trầm của cuộc sống trở thành chất liệu nuôi dưỡng cảm xúc, giúp thơ chị vừa mang dấu ấn cá nhân, vừa chạm đến miền ký ức chung của nhiều người.

Cũng trở về với những điều thân thuộc, nhà thơ Mai Ngọc, tên thật là Nguyễn Thị Mai Ngọc, chọn “Hồn quê” làm tên cho tập thơ đầu tay gồm 54 bài, được chị viết bằng nhiều thể thơ khác nhau. Với chị, hồn quê là những kỷ niệm in dấu qua năm tháng, là những giá trị thân thương được gìn giữ trong tâm hồn, càng đi xa càng trở nên sâu nặng. “Quê hương với tuổi thơ con/Là bao kỷ niệm chẳng mòn tháng năm/Tình quê như ánh trăng rằm/Hồn quê mãi mãi chín đằm trong ta...”.

Hình ảnh ánh trăng rằm gợi sự tròn đầy, trong trẻo, trở thành biểu tượng cho tình quê bền vững. Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra mà còn là miền ký ức nuôi dưỡng tâm hồn, giúp mỗi người nhận ra cội nguồn giữa những đổi thay của cuộc đời, để dẫu đi xa chị vẫn luôn nhớ “Vẫn ngôi nhà cũ đơn sơ/Vẫn con đường đất quanh co thuở nào/Mà sao thổn thức dạt dào/Bao nhiêu kỷ niệm ùa vào trong tôi...”.

Đặc biệt, tình mẫu tử là mạch nguồn cảm xúc sâu đậm trong thơ Mai Ngọc. “Con về tìm lại tuổi thơ/Lời ru của mẹ cánh cò nghiêng chao/Ngả lòng ngắm những chòm sao/Bên hiên vắng tiếng ngọt ngào võng đưa” (Cánh cò lời ru).

Lời ru của mẹ, cánh cò trong câu hát và tiếng võng đưa bên hiên nhà gợi lại những tháng ngày êm đềm, nhắc nhớ về tình yêu thương, sự chở che của mẹ. Trong “Về miền ký ức” chị viết “Nơi dòng sông hiền hòa chảy mãi/Nơi mẹ đã suốt đời bươn chải/Gánh nhọc nhằn vất vả âu lo...”. Dòng sông gợi dòng chảy bền bỉ của thời gian, còn bóng dáng người mẹ tảo tần làm nổi bật những hy sinh thầm lặng phía sau sự trưởng thành của mỗi người con. Trở về ký ức cũng là dịp để mỗi người thấu hiểu và biết ơn gia đình.

Đặt “Miền nhớ” bên cạnh “Hồn quê”, dễ dàng nhận ra sự gặp gỡ trong cảm hứng sáng tác của hai nữ thi sĩ. Cả hai đều tìm thấy vẻ đẹp thơ ca từ những điều gần gũi, mộc mạc: mái nhà, khu vườn, dòng sông, lời ru của mẹ và những phong tục truyền thống. Nếu nhà thơ Mai Mơ thiên về tái hiện những miền ký ức đa sắc màu, gắn với nét đẹp văn hóa và nhịp sống làng quê, thì nhà thơ Mai Ngọc lại tập trung khắc họa tình cảm gia đình, tình mẫu tử và sự gắn bó với quê hương. Hai cách thể hiện riêng biệt cùng gặp nhau ở sự chân thành và niềm trân quý cội nguồn.

Bằng tình yêu quê hương chân thành và những rung cảm sâu sắc trước cuộc sống, hai nữ thi sĩ Mai Mơ và Mai Ngọc đã đưa những miền nhớ riêng hòa vào tình cảm chung của bao người. Để rồi, khi trang thơ khép lại, dư âm về quê nhà, gia đình và những năm tháng tuổi thơ vẫn còn ngân vang, bồi đắp tình yêu và nhắc mỗi người trân trọng những giá trị nguồn cội. Để giữa bao đổi thay của cuộc sống, những ký ức thân thương vẫn được nâng niu, gìn giữ và thơ ca vẫn âm thầm thắp sáng tâm hồn bằng vẻ đẹp của tình người, tình đất, tình quê...