Hương sắc mùa xuân trong cảm nhận của các nhà thơ Lào Cai

Mùa xuân luôn là đề tài hấp dẫn thi nhân mọi thế hệ - mùa khiến tâm hồn mỗi người dường như lãng mạn hơn, yêu đời hơn. Nhiều bài thơ hay về mùa xuân đã nói lên mong ước, khát vọng về khởi đầu đầy tin yêu, may mắn, thể hiện mối giao hòa ấm áp giữa con người với thiên nhiên, niềm tự hào về đổi thay của quê hương đất nước. Trong cảm nhận của các nhà thơ Lào Cai, một mùa xuân đầy hương sắc được hiện ra rõ nét, vừa gần gũi, thân thương, vừa mang đậm bản sắc văn hoá các dân tộc vùng cao Lào Cai.

0:00 / 0:00
0:00
baolaocai-br_hoa-dao-8661.jpg

Đọc bài thơ “Tết” của nhà thơ Hoàng Anh Tuấn - Hội viên Hội Liên hiệp VHNT Lào Cai, ta nhận ra ngay đó là không khí Tết của vùng đồng bằng Bắc bộ.

Vừa chớp mắt đã Hai ba tháng Chạp

Thúng đội đầu mẹ bán rét chợ đông

Sắm mũ áo, vàng hương và ngũ quả

Để Táo quân cưỡi cá chép hoá rồng

Khung trời xanh, én đưa từng thoi nắng

Ngoài sân vôi bố ngồi gói bánh chưng

Bên bếp lửa bầy trẻ chơi tam cúc

Ngọn gió khuya mùi bánh chín thơm lừng

Chiều tất niên bà đun nồi nước tắm

Khói lá tre xua gió bấc ngang đầu

Ôi thứ nước bó mùi già vườn cũ

Hương trốn vào trong vạt áo giờ đâu…

Nhà thơ Hoàng Anh Tuấn đã tái hiện rất sinh động không khí Tết xưa, những nét đẹp truyền thống trong phong tục đón tết của người Việt, như tục cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp, đun nước hoa mùi già chiều 30 tết, xông đất sáng mùng Một, lên chùa ngày đầu năm… Đó là những phong tục, tập quán mang hồn cốt người Việt, gieo vào lòng người đọc sự hoài niệm, tiếc nhớ bởi nhiều tập quán, lễ nghi ấy giờ đã hiếm gặp ở Tết nay, đã thưa thớt, nhạt nhòa bởi nhịp sống hiện đại. Bài thơ này được tác giả Hoàng Anh Tuấn viết rất giản dị, phương thức biểu đạt chính là tự sự, trữ tình, giúp tác giả dễ dàng gửi gắm cảm xúc, tư tưởng.

baolaocai-br_z7531040717878-3de389eb91b8e8fe1618705a872c03bf-3906.jpg

Nếu “Tết” của tác giả Hoàng Anh Tuấn nói lên không khí tết đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc bộ thì “Chợ xuân” của nhà thơ Nông Quang Khiêm - Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam - Hội viên Hội Liên hiệp VHNT Lào Cai lại tái hiện một phiên chợ ngày xuân vùng cao và mang đậm bản sắc đồng bào Mông.

Chợ xuân

Váy xoè thổ cẩm

Lục lạc ngựa reo…

Chợ xuân

Tìm ánh mắt quen

Tìm bóng hình trong nhung nhớ…

Chợ xuân

Thắng cố nồng than lửa

Rượu rót bát đầy…

Chợ xuân

Trăng lả lơi say

Sao rơi đáy mắt…

Chợ xuân

Gửi nhau lời hát

Trao nhau tiếng khèn

Dắt nhau về phía tình yêu.

baolaocai-bl_di-cho-7753.jpg

“Chợ xuân” được nhà thơ Nông Quang Khiêm viết theo thể thơ tự do, rất kiệm lời nhưng hình ảnh giàu sức gợi đã làm toát lên cái hay, cái đẹp của phiên chợ xuân, của người vùng cao. Với đồng bào các dân tộc vùng cao, phiên chợ ngày xuân không chỉ là nơi mua sắm mà còn là ngày hội của cả cộng đồng. Đi chợ xuân để gặp gỡ, giao lưu văn hóa, mang theo ước vọng về một năm mới ấm no, yên bình; nơi “Gửi nhau lời hát. Trao nhau tiếng khèn. Dắt nhau về phía tình yêu”.

Với nhà thơ Phạm Quỳnh Loan - Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội viên Hội Liên hiệp VHNT Lào Cai, bởi yêu Xuân nên chị đã thổi hồn cho nàng Xuân trở nên sinh động và có sức sống quyến rũ.

Mỏng mảnh hạt sương gầy

Rơi trên từng lối cỏ

Xuân theo ai gõ cửa

Cựa mình hương thoảng bay

Đất trời như là đây

Gieo mầm yêu hối hả

Xuân lên đầy ngõ nhỏ

Mật chắt đầy men say

Ôm đủ một vòng quay

Khát đôi môi nóng bỏng

Tan ra từng nhịp thở

Xuân nhè nhẹ trên tay.

Bài thơ ngắn gọn, chỉ có ba khổ thơ nhưng tác giả sử dụng khá nhiều biện pháp tu từ nhân hoá: “xuân gõ cửa”, “xuân cựa mình”, “mầm yêu”, “môi nóng bỏng”… Ngay từ nhan đề “Xuân gõ cửa” đã thể hiện mùa Xuân có hình hài, có hồn và nhiều cung bậc cảm xúc như người con gái đang yêu. Thể thơ năm chữ và dùng bằng - trắc luôn phiên đã làm nên chất nhạc của bài thơ, nhẹ nhàng, du dương như bước đi dịu dàng của mùa xuân.

baolaocai-br_z7532463495888-830598999b48d2f2315d355b2db2a876-652.jpg
Sắc hoa xuân tươi thắm gợi cảm hứng sáng tác cho các nhà thơ.

Mùa xuân mang đến cảm giác rộn ràng, ấm áp và đoàn viên nhưng với những người xa quê, xa gia đình thì Tết đến xuân về lại gợi nhớ đến sự tảo tần, hy sinh thầm lặng của mẹ và mong mỏi có một bữa cơm quây quần bên gia đình. Những người con cũng thấy thương cha mẹ hơn khi “Mỗi mùa xuân sang, mẹ tôi già thêm một tuổi”. Nhà thơ Đoàn Đức Bình - Hội viên Hội Liên hiệp VHNT Lào Cai đã mượn mùa xuân làm cái cớ để bày tỏ tình cảm với mẹ.

Mỗi lần nhìn lá vàng rơi

Lại thương mái tóc mẹ vơi, trắng ngần

Trời cho hương sắc mùa xuân

Mẹ lo khuya sớm, tảo tần vì con

Xuân mang hoa trái tươi non

Mẹ mang tấm áo nâu sờn tháng năm

Khuyết trăng còn có đêm rằm

Khuyết cha mẹ chỉ âm thầm canh thâu

Trọn đời duyên phận làm dâu

Đôi bên hai họ trước sau thuận hoà

Từ ngày con được làm cha

Mới hay nghĩa mẹ đậm đà sắt son

Sông dù cạn, núi dù mòn

Mùa xuân tình mẹ trong con vẫn đầy…

Qua hai cặp câu thơ có tính chất so sánh, đó là “Xuân mang hoa trái tươi non. Mẹ mang tấm áo nâu sờn tháng năm. Khuyết trăng còn có đêm rằm. Khuyết cha mẹ, chỉ âm thầm canh thâu”, tác giả Đoàn Đức Bình đã làm nổi bật đức chịu khó, tảo tần của mẹ. Đồng thời thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn và nỗi nhớ mẹ da diết bằng những câu thơ chân thành, mộc mạc nên chạm tới cảm xúc của người đọc.

Xuân Bính Ngọ 2026, các nhà thơ Lào Cai mỗi người một cảm xúc trước sự đổi thay của thiên nhiên, cuộc sống. Không chỉ nói lên vẻ đẹp căng tràn sức sống của mùa Xuân, các nhà thơ còn gửi gắm thông điệp nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của Tết đoàn viên, tình thân gia đình; tình yêu quê hương đất nước, những khát khao, ước mơ và niềm tin hướng về tương lai tốt đẹp. Qua những vần thơ ấy, người đọc còn có dịp hoài niệm về không khí tết xưa, những phong tục tập quán tốt đẹp cần duy trì và phát huy mỗi khi tết đến xuân về.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi học sinh.

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Năm 2026, Việt Nam kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Cả nước cũng tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, gắn Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Đây cũng là năm đánh dấu 50 năm quan hệ hợp tác giữa UNESCO và Việt Nam.

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Chương trình nghệ thuật đặc biệt quy mô quốc gia “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào tối 24-11 đang tạo sức hút lớn. Trên các nền tảng số và mạng xã hội, rất đông công chúng quan tâm đến nội dung chương trình cũng như việc làm thế nào để sở hữu một tấm vé tham dự. Chương trình đang góp phần làm thị trường âm nhạc cuối năm “nóng” lên từng ngày, cho thấy sức hút của các concert đang tạo nên những ngày hội văn hóa có sức lan tỏa rộng lớn.

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Từ lâu, Lào Cai nổi tiếng với những danh thắng như đỉnh Fansipan mờ sương, thung lũng Mường Hoa nên thơ, “cao nguyên trắng” Bắc Hà, ruộng bậc thang Mù Cang Chải hay vùng đất săn mây Ý Tý đầy huyền ảo... ít ai biết, ẩn sâu trong lòng núi tại xã Bản Xèo có một “viên ngọc thô” mang tên động Mường Vi.

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

“Miếng trầu là đầu câu chuyện” - câu nói quen thuộc ấy vẫn mang ý nghĩa trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Với đồng bào Tày tục ăn trầu từng là nét sinh hoạt thường ngày, gắn với những buổi gặp gỡ, chuyện trò, đi nương, đi chợ hay khi có khách đến nhà. Ngày nay, thói quen ấy không còn phổ biến như trước, nhưng trong một số nếp nhà, hình ảnh người phụ nữ bên cơi trầu vẫn được gìn giữ.

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Chiều 9/11, tại Trường THCS Nghĩa Lộ, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái - di sản được UNESCO ghi danh năm 2021. Chương trình thu hút gần 500 giáo viên và học sinh nhà trường tham gia.

Trăn trở giữ nếp xưa

Trăn trở giữ nếp xưa

Bước qua bên kia dốc cuộc đời, ông Tăng Ngọc Thắng, thôn Thâm Pồng, xã Lục Yên, vẫn chọn cho mình hành trình chạy đua với thời gian để níu giữ hồn cốt của người Nùng An.

fb yt zl tw