Giữ nếp văn hóa từ những buổi sinh hoạt cộng đồng
Ở thôn Thính Chéng, xã Mường Khương, gần 40 thành viên Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa nghệ thuật dân gian dân tộc Bố Y đang tập luyện để chuẩn bị cho Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Các thành viên chọn biểu diễn những làn điệu dân ca, điệu múa gắn với lễ Tạ ơn trâu (Tết Sử Giề Pà). Với bà con nơi đây, ngày hội là dịp gặp gỡ, thắt chặt tình làng nghĩa xóm và giới thiệu những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.
Nghệ nhân Ưu tú Lồ Lài Sửu - Chủ nhiệm Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa nghệ thuật dân gian dân tộc Bố Y, cho biết: “Tôi mong những hoạt động như thế này được tổ chức thường xuyên để các đội văn nghệ ở các địa phương có dịp giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Qua đó, bà con được tìm hiểu thêm phong tục, nét văn hóa của các dân tộc, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tham gia, tiếp nối những giá trị mà cha ông truyền lại”.
Mường Khương là xã vùng cao biên giới có 23 dân tộc cùng sinh sống tại 28 thôn, bản. Địa phương có 5 di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Lễ Tạ ơn trâu của người Bố Y, nghề Chàng Slaw, nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Nùng Dín và Pa Dí, Lễ Cúng rừng của người Pa Dí. Mỗi di sản lưu giữ những phong tục, tri thức được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Năm 2026, xã Mường Khương tiếp tục duy trì hoạt động của 9 câu lạc bộ dân ca, dân vũ, dân nhạc, đồng thời thành lập 4 nhóm thực hành di sản tại các thôn Thính Chéng, Văng Leng, Pạc Ngam và Sín Hồ. Trong các buổi sinh hoạt, nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn, truyền dạy cho thế hệ trẻ những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc mình.
Tại xã Cốc San, dù đời sống còn nhiều khó khăn, 12 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ với gần 100 thành viên vẫn duy trì sinh hoạt thường xuyên. Sau giờ lao động, người cao tuổi cùng đoàn viên, thanh niên gặp gỡ, tập luyện các làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống.
Bà Lý Thị Kim - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau xã Cốc San, chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn gìn giữ những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống để truyền lại cho con cháu. Bà con rất hào hứng tham gia, cổ vũ các hoạt động văn nghệ, nhờ vậy câu lạc bộ ngày càng thu hút thêm thành viên. Đặc biệt, ngày càng có nhiều người trẻ tham gia, cùng chúng tôi tiếp nối và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc”.
Mặt trận đồng hành để di sản được trao truyền
Qua các buổi sinh hoạt văn hóa ở khu dân cư, vai trò kết nối của Mặt trận Tổ quốc được thể hiện qua việc phối hợp với các đoàn thể tuyên truyền, vận động người dân tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ và khuyến khích nghệ nhân truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Bà Tráng Minh Hoa - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Mường Khương cho biết: “Chúng tôi xác định việc tuyên truyền, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Thông qua Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, bà con không chỉ được gặp gỡ, giao lưu văn hóa mà còn hiểu rõ hơn ý nghĩa của ngày hội, từ đó nâng cao ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống và củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng”.
Việc gìn giữ và trao truyền văn hóa truyền thống cũng được chú trọng trong trường học. Tại Mường Khương, khoảng 90% học sinh được tham gia các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản thông qua ngày hội văn hóa, câu lạc bộ và chương trình trải nghiệm. Việc tìm hiểu trang phục truyền thống, trò chơi dân gian, phong tục, tập quán và tham gia biểu diễn văn nghệ giúp các em hiểu thêm về văn hóa của dân tộc mình, từ đó hình thành ý thức trân trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương.
Hiện Lào Cai có 56 di sản được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có 4 di sản được ghi danh năm 2025. Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) là dịp để đồng bào các dân tộc giao lưu, giới thiệu những nét đẹp văn hóa truyền thống và nâng cao ý thức bảo tồn di sản.
Ông Nguyễn Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai, nhấn mạnh: “Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để đồng bào các dân tộc giao lưu, giới thiệu và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống. Mặt trận Tổ quốc các cấp sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức thành viên, vận động Nhân dân tích cực tham gia bảo tồn bản sắc văn hóa; đồng thời phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín trong việc truyền dạy cho thế hệ trẻ, để những giá trị ấy không chỉ được giới thiệu trong các ngày hội mà còn được gìn giữ, tiếp nối trong đời sống thường ngày”.
Qua việc cùng thực hành và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống, tinh thần đại đoàn kết tiếp tục được bồi đắp trong mỗi cộng đồng dân cư. Với vai trò kết nối của Mặt trận Tổ quốc, việc gìn giữ bản sắc văn hóa góp phần bồi đắp tinh thần đại đoàn kết và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững ở mỗi khu dân cư.
