Đội văn nghệ bảo tồn Sà Rèn được kiện toàn ngày 23/8/2024 theo quyết định của UBND xã Nghĩa Lợi, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái trước đây. Sau công việc thường ngày, các thành viên lại thu xếp thời gian để cùng nhau luyện tập, gìn giữ những điệu múa và trò chơi dân gian gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Vốn văn hóa mà Đội văn nghệ bảo tồn Sà Rèn đang gìn giữ khá phong phú, gồm các điệu múa như múa Then, múa nón, múa Hưn, múa quạt; 6 điệu xòe và trò chơi dân gian Tó mắc lẹ. Trong đó, múa Then có nét riêng với động tác múa kết hợp sử dụng chuông nhỏ và khăn thổ cẩm làm đạo cụ.
Trang phục trong các tiết mục đều mang nét truyền thống của người Thái, từ áo, quần đến khăn được làm bằng vải chàm, thổ cẩm dệt thủ công. Sắc màu trang phục, nhịp điệu uyển chuyển và cách sử dụng đạo cụ tạo nên vẻ đẹp riêng của từng điệu múa, phản ánh nếp sinh hoạt, đời sống tinh thần, tình yêu lao động và ước vọng về cuộc sống no ấm của người Thái.
Trong Tuần Văn hóa - Du lịch Mường Lò năm 2026, Đội văn nghệ bảo tồn Sà Rèn tham gia biểu diễn, giới thiệu các điệu xòe và trò chơi dân gian Tó mắc lẹ.
Những tiết mục mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Thái được giới thiệu trong hoạt động trải nghiệm văn hóa, để lại dấu ấn cho du khách. Đội còn tham gia biểu diễn tại không gian “Hoa trái bốn mùa - Trải nghiệm và kết nối” hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò và Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026, gắn với Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP.
Việc trao truyền được duy trì từ chính nếp sinh hoạt gia đình và cộng đồng. Người biết hướng dẫn người chưa biết, bà và mẹ làm mẫu từng động tác để con cháu quan sát, tập theo. Qua những buổi tập luyện, biểu diễn và giao lưu, lớp trẻ có thêm cơ hội tiếp cận, hiểu hơn về điệu múa, trò chơi dân gian của dân tộc mình.
Bà Hoàng Thị Văn - Đội trưởng Đội văn nghệ bảo tồn Sà Rèn chia sẻ: “Dù tuổi đã cao, các thành viên vẫn đoàn kết, nhiệt tình tham gia tập luyện và biểu diễn khi địa phương có hoạt động văn hóa. Với tôi và các thành viên, việc giữ gìn những điệu múa, trò chơi dân gian còn là trách nhiệm trao lại vốn văn hóa của dân tộc cho thế hệ sau”.
Các câu lạc bộ, đội nhóm duy trì hoạt động thực hành, biểu diễn, góp phần giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn.
Phường Trung Tâm luôn quan tâm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, trong đó chú trọng gìn giữ văn hóa Thái gắn với định hướng phát triển du lịch cộng đồng tại Sà Rèn. Việc duy trì các đội văn nghệ, câu lạc bộ bảo tồn và tạo điều kiện để người dân tham gia biểu diễn, giao lưu, giới thiệu văn hóa địa phương là một trong những hướng đi để xây dựng sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng, tăng sức hấp dẫn cho điểm đến.
Dù tuổi tác, sức khỏe đôi lúc ảnh hưởng đến việc sinh hoạt, tập luyện, các thành viên Đội văn nghệ bảo tồn Sà Rèn vẫn duy trì hoạt động bằng tình yêu và ý thức gìn giữ di sản của dân tộc.
Những điệu múa, vòng xòe và trò chơi dân gian được tiếp nối qua từng thế hệ chính là nền tảng để văn hóa Thái hiện diện trong đời sống hôm nay, trở thành nguồn lực văn hóa cho phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.
