Điểm hẹn tri thức giữa bản làng
Cuối buổi chiều, khi công việc đồng áng đã vơi bớt, nhà văn hóa thôn Ao Luông, xã Liên Sơn lại đón người dân đến sinh hoạt, đọc sách, báo. Trong không gian quen thuộc với những cuộc họp thôn, hoạt động văn nghệ, thể thao, các giá sách được bố trí gọn gàng, thuận tiện cho bà con lựa chọn.
Sách thuộc nhiều lĩnh vực, từ lịch sử, chính trị, văn hóa, xã hội đến kiến thức trồng trọt, chăn nuôi, kỹ thuật sản xuất. Người lớn có thể tìm hiểu chủ trương, chính sách, tham khảo kinh nghiệm phát triển kinh tế; trẻ em có thêm không gian khám phá, mở rộng hiểu biết qua từng trang sách.
Không phải người dân nào cũng có điều kiện thường xuyên đến thư viện hoặc tiếp cận nguồn tài liệu phong phú. Vì vậy, những giá sách cộng đồng ngay tại thôn giúp bà con thuận tiện tìm kiếm thông tin, tự học và trao đổi kiến thức.
Nguồn sách tại nhà văn hóa Ao Luông được cấp phát và do người dân tự nguyện đóng góp. Nhiều cá nhân mang sách, báo của gia đình đến trao tặng, làm phong phú thêm nguồn tài liệu phục vụ cộng đồng.
Ông Hoàng Đình Thìn, đảng viên thôn Ao Luông, là một trong những người tích cực tham gia.
Ông chia sẻ: “Sách ở đây có hai nguồn: được cấp phát và do người dân đóng góp. Là người có uy tín hơn 10 năm, tôi cũng mang sách của mình tặng nhà văn hóa. Chúng tôi tiếp tục vận động để tủ sách ngày càng phong phú, phục vụ bà con và các cháu”.
Những cuốn sách, tờ báo được trao tặng thể hiện tinh thần chung tay xây dựng đời sống văn hóa trong cộng đồng. Người góp sách, người vận động bà con tham gia, cùng duy trì không gian đọc tại nhà văn hóa thôn.
Đưa tri thức vào đời sống
Ở Ao Luông, phần lớn các hộ gia đình sống dựa vào sản xuất nông nghiệp. Những tài liệu về trồng trọt, chăn nuôi, kỹ thuật sản xuất tại nhà văn hóa là nguồn tham khảo giúp người dân tìm hiểu, lựa chọn hướng sản xuất phù hợp.
Cùng với đọc sách, nghiên cứu tài liệu, việc trao đổi kinh nghiệm, quan sát các mô hình sản xuất giúp bà con có thêm cơ sở để thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Trưởng thôn Ngọc Văn Thuyền lựa chọn chuyển đổi cây trồng trên diện tích sản xuất của gia đình để người dân trực tiếp quan sát, học hỏi.
Anh Thuyền cho biết: “Bà con trong thôn chủ yếu làm nông nghiệp, đời sống kinh tế còn ở mức trung bình. Tôi vận động bà con chuyển những diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng hoa màu. Bản thân tôi làm trước để bà con thấy hiệu quả và làm theo. Gia đình hiện trồng thử nghiệm 3.000 m² dưa lê. Vụ vừa rồi, mỗi 1.000 m² cho thu nhập khoảng 40 triệu đồng, cao gấp 3–4 lần so với trồng lúa”.
Việc tiếp cận tài liệu, trao đổi kinh nghiệm và chứng kiến hiệu quả từ những mô hình gần gũi giúp người dân có thêm thông tin khi lựa chọn hướng sản xuất. Trong quá trình đó, trưởng thôn vừa vận động, vừa trực tiếp thực hiện để tạo sức thuyết phục.
Hoạt động đọc sách cũng được lồng ghép với sinh hoạt thôn. Sau mỗi cuộc họp, bà con được vận động dành thời gian tìm đọc những tài liệu phù hợp với nhu cầu.
Anh Thuyền chia sẻ: “Sau mỗi cuộc họp, chúng tôi vận động bà con ở lại nhà văn hóa đọc sách, tìm hiểu tài liệu, lựa chọn những kiến thức thiết thực để áp dụng vào sản xuất và đời sống gia đình”.
Có sách mới chỉ là điều kiện ban đầu; để không gian đọc phát huy giá trị, cần khơi dậy nhu cầu đọc, hình thành thói quen tự học và gắn kiến thức với những vấn đề thiết thực. Nguồn sách cần được bổ sung thường xuyên, phù hợp với đặc điểm dân cư, chú trọng tài liệu về kỹ thuật sản xuất, chăm sóc sức khỏe, pháp luật và giáo dục.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, kết hợp sách in với tài liệu điện tử cũng là hướng mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin. Dù bằng hình thức nào, việc hình thành thói quen đọc, biết tìm kiếm, chọn lọc và vận dụng kiến thức vẫn giữ vai trò quan trọng.
Từ những giá sách tại nhà văn hóa thôn Ao Luông, văn hóa đọc đang từng bước lan tỏa trong cộng đồng. Những cuốn sách được trao tặng, kiến thức được chia sẻ và vận dụng góp phần nâng cao dân trí, khuyến khích tinh thần tự học, xây dựng cộng đồng học tập từ cơ sở.
