Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Nguyễn Thị Huyền

22/10/2026 07:13

Có những câu thơ được viết ra từ một khoảnh khắc, rồi ở lại với người viết qua nhiều năm tháng. Với nhà thơ Phạm Hồng Thạo, hơn 30 năm gắn bó với thơ ca cũng là hơn 30 năm ông đi qua những miền đất, gặp những con người và lưu giữ những cảm xúc của riêng mình. Những trải nghiệm ấy, theo thời gian, trở thành chất liệu cho thơ, để mỗi lần trở lại với trang viết, ông có thêm những điều để nhớ, để nghĩ và để viết.

0:00 / 0:00

0:00

“Viết nhiều nhưng không phải cứ viết là in”, nhà thơ Phạm Hồng Thạo bộc bạch. 6 năm sau tập “Hoài niệm”, tác giả Phạm Hồng Thạo mới cho ra mắt tập thơ thứ 3 với tựa đề “Gửi một vòng tay”.

Trước đó, ông cũng từng có gần 20 năm mới in một tập thơ. Với ông, thời gian giữa những lần xuất bản cũng là khoảng thời gian để “lắng lại, suy nghĩ và chọn lọc”, tìm những bài thơ mà mình thấy còn gắn với cuộc sống, với tình cảm của mình.

Nhà thơ Hồng Thạo và tập thơ "Gửi một vòng tay "– gửi gắm tình yêu quê hương, niềm tự hào về miền biên viễn Lào Cai.

Có lẽ bởi thế mà với “Gửi một vòng tay”, người đọc có cảm giác đang đi qua một miền ký ức đã được người viết gom nhặt trong nhiều năm. Hơn 70 bài thơ là những lát cắt của quê hương, gia đình, bạn bè, những nơi từng đi qua và những suy ngẫm được đúc rút từ cuộc sống.

Trong đó, quê hương vẫn là mạch cảm xúc nổi bật nhất. “Tôi viết rất nhiều bài cho Lào Cai và cho những nơi mình ở, mình sống”, ông chia sẻ.

Và rồi từ Phố Lu, Bắc Hà, Y Tý, Bảo Yên đến Nghĩa Đô..., những địa danh ấy lần lượt đi vào thơ ông. Không phải bởi mỗi miền đất cần được gọi tên, mà bởi mỗi nơi đều để lại trong ông một câu chuyện, một kỷ niệm, một cảm xúc.

gold-green-and-black-bold-sports-homecoming-banner-11.jpg — Những bài thơ về quê hương Lào Cai trong tập thơ "Gửi một vòng tay".

Ông bảo, so với những tập thơ trước, ở “Gửi một vòng tay”, tình cảm dành cho Lào Cai đã cụ thể hơn. Có lẽ bởi càng sống lâu trên một mảnh đất, người ta càng nhìn thấy nhiều thứ phía sau vẻ ngoài của nó. Một vùng đất không còn chỉ có cảnh đẹp mà còn có lịch sử, có những mất mát, có những con người, có những cuộc gặp gỡ và cả những điều bình dị mà phải gắn bó lâu dài mới hiểu được. “Dòng sông mùa hoa gạo” là một bài thơ như thế.

Hoa gạo tháng Ba vốn đã đủ làm nên một ký ức đẹp của miền quê, nhưng với một người sống ở Lào Cai, nơi từng đi qua những năm tháng chiến tranh, sắc đỏ còn gợi một nỗi niềm khác.

Nhà thơ Phạm Hồng Thạo nhớ những cây gạo từng mọc nhiều ở dọc bờ sông Hồng. Nhớ tháng Ba hoa nở đỏ rực. Rồi từ những bông hoa ấy, ký ức về một vùng đất từng chịu nhiều mất mát trở về.

“Tôi cảm tưởng những bông hoa gạo như một quả chuông rơi xuống, đánh thức tình yêu đất nước, tình yêu quê hương của con người Lào Cai”, ông lý giải.

gold-green-and-black-bold-sports-homecoming-banner-13.jpg

Đó cũng là một nét đáng chú ý trong thơ Phạm Hồng Thạo: từ một hình ảnh của đời sống, ông thường tìm đến những tầng ký ức rộng hơn. Một dòng sông có thể gợi về lịch sử. Một mùa hoa có thể đánh thức ký ức về một vùng đất. Một địa danh có thể kéo theo cả một miền thương nhớ.

Nhà thơ Nguyễn Văn Tông, người từng đọc các tập thơ trước của Phạm Hồng Thạo và viết lời giới thiệu cho tác phẩm của ông, cho rằng “Gửi một vòng tay” đậm thắm hơn so với hai tập trước. Cái “đậm thắm” ấy có lẽ không nằm ở việc tập thơ nói những điều lớn lao hơn, mà ở cách người viết nhìn lại những điều đã đi qua đời mình.

Quê hương, đất nước, gia đình, bạn bè, những dòng sông, ngọn núi, cánh đồng, rồi cả Trường Sa... Những gì từng hiện diện trong cuộc đời được gom lại, đặt cạnh nhau, thành một bức tranh ký ức của một người đã đi qua nhiều năm tháng.

“Đọc tập thơ cũng có thể thấy Phạm Hồng Thạo gần như đang tổng kết một phần về cuộc đời và những ký ức của mình”, nhà thơ Nguyễn Văn Tông chia sẻ.

Ông nhắc đến câu thơ trong bài “Hình như thêm một tuổi”: “Hình như thêm một tuổi/Nghĩa tình càng nặng, càng sâu...” như một minh chứng cho sự bền chặt của tình cảm được vun đắp qua năm tháng.

Các văn nghệ sĩ cùng đọc, chia sẻ những vần thơ trong tập "Gửi một vòng tay" của nhà thơ Hồng Thạo.

Với nhà thơ Lê Minh Thảo, “Gửi một vòng tay” còn cho thấy một bước chuyển trong cách viết của Phạm Hồng Thạo. “Thơ Hồng Thạo có độ chín hơn ở chỗ là không dàn trải nữa”, nhà thơ Lê Minh Thảo nhận xét.

Theo ông, điều đáng nói ở tập thơ lần này là Phạm Hồng Thạo đã biết nhìn từ những điều rất bình thường của đời sống, chắt lọc lấy một chi tiết để từ đó mở ra những liên tưởng rộng hơn cho người đọc.

Bài “Thu sang” được nhà thơ Lê Minh Thảo nhắc đến như một ví dụ. Những hình ảnh rất gần gũi của mùa thu, từ cánh nhạn, bờ ao, lá rụng..., qua cách đặt câu của tác giả đã mở ra một tầng liên tưởng rộng hơn. Cái hay nằm ở chỗ nhà thơ không nói hết, mà để khoảng trống cho người đọc tự bước vào, tự tìm thấy một phần cảm xúc của mình trong đó.

Và giữa hơn 70 bài thơ, “Gửi một vòng tay” được chọn làm tên tập. Cái tên bắt đầu từ một bài thơ viết về Trường Sa. Từ dãy Hoàng Liên Sơn, từ miền đất liền nơi biên giới phía Bắc, tác giả hướng về những người lính đang làm nhiệm vụ nơi đảo xa.

Bìa tập thơ "Gửi một vòng tay" của nhà thơ Hồng Thạo, với những vần thơ gửi gắm tình yêu quê hương, đất nước và tình cảm hướng về Trường Sa từ miền biên viễn Tây Bắc.

Nhà thơ Phạm Hồng Thạo cho biết, ban đầu tên bài thơ là “Xin gửi một vòng tay”. Sau khi trao đổi, góp ý trong quá trình biên tập, chữ “xin” được bỏ đi, chỉ còn lại “Gửi một vòng tay”. Cách gọi ngắn gọn hơn nhưng vẫn giữ được tinh thần của bài thơ: từ đất liền gửi tình cảm về phía những người lính đang làm nhiệm vụ nơi đảo xa.

Bởi “Gửi một vòng tay” trước hết là vòng tay của một người với quê hương mình. Là sự níu giữ những địa danh, những con người, những ký ức đã đi qua đời sống. Nhưng rộng hơn, đó còn là vòng tay của đất liền hướng về biển đảo, của người hôm nay hướng về những người đã hy sinh, từ ký ức riêng mở ra tình yêu chung với quê hương, đất nước.

gold-green-and-black-bold-sports-homecoming-banner-14.jpg

Sau hơn 30 năm đến với thơ ca, “Gửi một vòng tay” đánh dấu một bước trưởng thành trong sáng tác của tác giả Phạm Hồng Thạo và góp thêm một tiếng nói vào đời sống thi ca Lào Cai. Như nhà thơ Lê Minh Thảo nhận xét, sự ra đời của tập thơ cũng mang đến niềm vui cho những người làm thơ ở địa phương, trong một chặng đường mới của đời sống văn học nghệ thuật Lào Cai.

Hơn 70 bài thơ, từ những trải nghiệm của một người viết gắn bó lâu năm với Lào Cai, tiếp tục làm dày thêm mạch sáng tác về quê hương, con người và những miền ký ức của vùng đất miền biên viễn.