Sinh ra và lớn lên giữa không gian kỳ vĩ của vùng cao Suối Giàng (xã Văn Chấn), tâm hồn Sùng A Mạnh đã sớm thấm đượm những giai điệu ngân vang của tiếng khèn, tiếng sáo Mông. Thế nhưng, cùng với sự phát triển của đời sống hiện đại, chàng trai trẻ không khỏi trăn trở khi nhận thấy nhiều bạn trẻ nơi quê nhà ngày càng ít tha thiết với nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Những giai điệu vốn từng là nhịp thở của bản làng nay đứng trước nguy cơ thưa vắng dần theo thời gian.
Sau khi tốt nghiệp Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch Yên Bái - nay là Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, tỉnh Lào Cai, thay vì tìm kiếm những cơ hội phát triển ở nơi đô thị phồn hoa, Sùng A Mạnh đã quyết định chọn cho mình một lối đi riêng: trở về bản làng. Với chàng trai trẻ này, tấm bằng nghệ thuật được đào tạo bài bản không chỉ là hành trang cá nhân, mà là trách nhiệm và sứ mệnh mang tri thức trở về phục vụ quê hương, tiếp sức cho mạch nguồn văn hóa dân tộc luôn tràn đầy sức sống.
Trở về Suối Giàng, Sùng A Mạnh nhanh chóng bắt tay vào hành trình học hỏi và thực hành di sản một cách nghiêm túc. Anh hiểu rằng, để giữ “hồn” nhạc cụ dân tộc, người nghệ sĩ trẻ không chỉ cần kỹ thuật mà phải thẩm thấu cả chiều sâu văn hóa ẩn giấu trong từng nốt nhạc. Bằng tiếng khèn khỏe khoắn mà da diết cùng giai điệu sáo Mông ngọt ngào, A Mạnh đã mang tới người nghe niềm tự hào và yêu thích những giai điệu dân ca Mông và nhạc cụ độc đáo của người Mông. Không những vậy, A Mạnh luôn tìm tòi, học hỏi thêm từ người cao tuổi, từ các nghệ nhân ở bản làng.
Thông qua việc tích cực tham gia sinh hoạt tại Câu lạc bộ Văn nghệ - Thể thao nòng cốt xã Văn Chấn, A Mạnh đã chủ động tìm đến các nghệ nhân lão thành đi trước để học hỏi kinh nghiệm. Nhờ sự khiêm tốn, kiên trì và tài năng sẵn có, em nhanh chóng thành thục các loại nhạc cụ truyền thống khèn, sáo của dân tộc Mông, trở thành hạt nhân nòng cốt trong các phong trào văn hóa nghệ thuật tại địa phương.
Bằng nhiệt huyết của tuổi trẻ, A Mạnh vừa biểu diễn, vừa truyền cảm hứng, khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho các bạn trẻ trong thôn. Nói về Sùng A Mạnh - nghệ nhân Vàng A Mang, thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn cho biết: “Quá trình truyền dạy cho cháu Sùng A Mạnh, tôi thấy cháu thực sự là có niềm đam mê văn hóa truyền thống của dân tộc Mông. Cháu không chỉ học chơi các loại nhạc cụ khèn, sáo mà còn tìm hiểu về cội nguồn, ý nghĩa của chúng và rất chăm chỉ tập luyện. Cháu Mạnh là niềm tự hào của quê hương Suối Giàng nói chung và của dân tộc Mông nói riêng. Lớp già chúng tôi mừng lắm khi có những người trẻ đam mê như cháu Sùng A Mạnh để tiếp nối văn hóa truyền thống của dân tộc Mông, để giữ gìn và góp phần xây dựng dịch vụ du lịch ở quê hương Suối Giàng”.
Không dừng lại ở việc tập luyện và biểu diễn truyền thống, Sùng A Mạnh còn thể hiện sự nhạy bén của thế hệ Gen Z khi biết ứng dụng công nghệ để lan tỏa văn hóa. Sùng A Mạnh đã sử dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, Youtube để đăng tải những video thổi sáo, múa khèn, giới thiệu nét đẹp trang phục và phong tục tập quán của người Mông. Những giai điệu sáo Mông trong trẻo, mượt mà giữa không gian thiên nhiên Suối Giàng qua góc nhìn của A Mạnh đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và tương tác, chạm đến trái tim của đông đảo công chúng khắp mọi miền.
Đặc biệt, A Mạnh còn trực tiếp đóng vai trò là một “sứ giả du lịch”, đồng hành cùng du khách trong những chuyến trải nghiệm thực tế tại Suối Giàng. Vừa trực tiếp thổi sáo, thổi khèn, vừa kể cho du khách nghe về sự tích chiếc sáo lưỡi đồng của người Mông, về câu chuyện đằng sau mỗi điệu múa khèn... Sự chân thành, am hiểu và niềm đam mê cháy bỏng của A Mạnh đã mang đến cho du khách những trải nghiệm văn hóa vô cùng sống động và sâu sắc.
Chị Nguyễn Thị Lan - du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh cảm nhận: “Tôi đã ấp ủ từ lâu nhưng mãi mới có dịp đặt chân lên vùng chè Shan tuyết Suối Giàng huyền thoại. Chuyến đi thực sự vượt ngoài mong đợi nhờ có Sùng A Mạnh - chàng hướng dẫn viên người Mông vô cùng tận tình và hiếu khách. Không chỉ dẫn đường, A Mạnh còn thổi hồn vào chuyến đi bằng tiếng sáo sâu lắng và những điệu múa khèn uyển chuyển, đậm bản sắc. Giữa mây ngàn gió núi, được hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Mông, lắng nghe những câu chuyện gắn liền với núi rừng và thưởng thức hương vị chè cổ thụ, tôi thực sự có được những trải nghiệm mới lạ và vô cùng tuyệt vời. Chắc chắn tôi sẽ còn trở lại Suối Giàng…”.
Hành trình của Sùng A Mạnh là minh chứng sinh động cho thấy: nếu được tiếp nối bằng tình yêu, sự trân trọng và tư duy sáng tạo của tuổi trẻ thì văn hóa truyền thống không hề cũ hay đứng ngoài dòng chảy thời đại. Nhờ những người trẻ nhiệt huyết như A Mạnh, tiếng khèn, tiếng sáo Mông nơi đỉnh mây Suối Giàng sẽ còn tiếp tục ngân vang, thắp sáng bản sắc và vươn xa đến mọi phương trời. Sùng A Mạnh chính là đại diện cho thế hệ trẻ người Mông dám nghĩ, dám làm, biết trân trọng vốn quý của tổ tiên để tiếp nối và làm mới dòng chảy văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hôm nay.
