Từ tâm huyết của người có uy tín, nghệ nhân đến sự chung tay của chính quyền và Nhân dân, Mỏ Vàng đang nỗ lực gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.
Chúng tôi đến thôn Sài Lương 3 khi người dân tổ chức lễ cúng cơm mới, nghi lễ truyền thống thể hiện lòng biết ơn trời đất, cầu mong mùa màng thuận lợi, cuộc sống no ấm.
Là thôn vùng sâu với hơn 100 hộ dân, chủ yếu là người Mông sinh sống, Sài Lương 3 vẫn duy trì những phong tục tốt đẹp trong đời sống cộng đồng. Với người dân nơi đây, gìn giữ nghi lễ truyền thống là cách vun đắp tình đoàn kết, cùng nhau xây dựng bản làng ngày càng ấm no.
Ông Giàng A Phử - người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số thôn Sài Lương 3 chia sẻ: “Chúng tôi duy trì các nghi lễ truyền thống phù hợp với điều kiện thực tế, không cầu kỳ, tốn kém. Quan trọng nhất là giữ được nét đẹp của dân tộc, để bà con thêm gắn bó, đoàn kết, cùng nhau phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn”.
Ở thôn Thác Tiên, với 100% dân số là người Dao, nỗi trăn trở trước nguy cơ mai một văn hóa cũng thôi thúc những người tâm huyết tìm cách lưu giữ di sản của dân tộc mình.
Ông Đặng Văn Khé - Trưởng thôn, cùng các nghệ nhân và người cao tuổi dành thời gian sưu tầm, ghi chép những làn điệu dân ca, nghi lễ, phong tục truyền thống; đồng thời truyền dạy cho các thành viên đội văn nghệ và thế hệ trẻ. Việc truyền dạy mở ra cơ hội để văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Mỗi làn điệu được cất lên, mỗi phong tục được thực hành cũng là một lần những giá trị của cha ông được nhắc nhớ, trao truyền cho thế hệ sau.
Toàn xã hiện có 9 đội văn nghệ và 6 câu lạc bộ thể dục - thể thao, dân ca, dân vũ, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng.
Chị Hoàng Thị Thủy, thành viên đội văn nghệ thôn Giàn Dàu chia sẻ: “Tham gia câu lạc bộ giúp chúng tôi thêm vui vẻ, gắn kết tình làng nghĩa xóm và hiểu hơn giá trị văn hóa của dân tộc mình. Tôi mong có thêm nhiều người trẻ tham gia, cùng học hát, múa và tìm hiểu phong tục truyền thống để những nét đẹp ấy không bị mai một”.
Ông Đỗ Cao Quyền - Chủ tịch UBND xã Mỏ Vàng cho biết: “Thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp với các thôn, người có uy tín và nghệ nhân để gìn giữ, phát huy những phong tục, tập quán tốt đẹp; đồng thời tuyên truyền, vận động người dân từng bước loại bỏ hủ tục, bảo đảm sự tôn trọng đối với đặc điểm văn hóa của từng dân tộc”.
Giữ gìn bản sắc văn hóa không chỉ là bảo vệ những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ, mà còn là trao cho những giá trị ấy sức sống trong hiện tại và tương lai. Từ những nghi lễ truyền thống ở bản làng đến lời ca, điệu múa trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, Mỏ Vàng đang từng bước khơi dậy ý thức gìn giữ văn hóa từ mỗi người dân, để giữa những đổi thay của cuộc sống, bản sắc mỗi dân tộc vẫn được nâng niu, tiếp nối, trở thành điểm tựa tinh thần và nguồn lực góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.