Sinh năm 1997, hiện công tác tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Nghĩa Lộ, Vì Thị Hương Giang không làm công việc chuyên trách về văn hóa. Ngoài giờ làm việc, cô dành thời gian tìm hiểu, học hỏi và tham gia các hoạt động truyền thống của dân tộc mình.
Ngay từ nhỏ, Giang theo ông, nghe kể chuyện và quan sát những sinh hoạt văn hóa của cộng đồng. Từ tiếng nói, điệu múa đến nhạc cụ, trang phục, phong tục, lễ hội... được các thế hệ đi trước truyền lại, dần trở thành niềm tự hào của cô gái trẻ.
Khi trưởng thành, Giang chủ động tìm đến các cụ ông, cụ bà và những người am hiểu văn hóa trong cộng đồng để học tiếng nói, dân ca, dân vũ, cách sử dụng nhạc cụ, tìm hiểu trang phục và phong tục của người Khơ Mú. Sau đó, cô tham gia lớp truyền dạy múa dân tộc Khơ Mú tại xã Nghĩa Sơn.
Với lợi thế của người trẻ, Giang sử dụng mạng xã hội để chia sẻ những điều mình học hỏi, trải nghiệm. Trên TikTok và Facebook, cô đăng tải hình ảnh, video về phong tục, tập quán, nghi lễ truyền thống, tiếng nói, cách giao tiếp, trang phục, nhạc cụ, dân ca, dân vũ, lễ hội và trò chơi dân gian. Các nội dung được lựa chọn từ những hoạt động thực tế, gần gũi với đời sống cộng đồng. Giang đặc biệt quan tâm đến hình ảnh trẻ em, thanh niên tham gia sinh hoạt văn hóa truyền thống.
Qua những video ngắn, người xem có thể tìm hiểu trang phục, phong tục và sinh hoạt của người Khơ Mú trên các nền tảng quen thuộc.
Đáng chú ý, các nội dung của Giang còn nhận được sự tương tác từ cộng đồng người Khơ Mú tại Lào, với khoảng 90 nội dung ghi nhận sự kết nối này. Qua bình luận và trao đổi, cô nhận thấy sự gần gũi trong tiếng nói, cách giao tiếp và một số nét văn hóa giữa cộng đồng Khơ Mú ở Việt Nam và Lào.
Những cuộc trò chuyện trên mạng xã hội đã mở ra cơ hội giao lưu giữa những người cùng yêu mến bản sắc dân tộc, bổ sung nội dung cho video ngắn vốn khó có thể truyền tải hết chiều sâu của một nền văn hóa.
Hiện nay, Giang tiếp tục tham gia các lớp truyền dạy, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng; học hỏi từ những người am hiểu văn hóa và ghi lại các câu chuyện được người cao tuổi chia sẻ. Cô mong muốn có thêm nhiều bạn trẻ cùng tham gia, để việc tìm hiểu và thực hành văn hóa trở thành hoạt động thường xuyên trong đời sống.
Không đặt mục tiêu trở thành người nổi tiếng trên mạng xã hội, Vì Thị Hương Giang chỉ mong dùng công cụ quen thuộc của người trẻ để kể câu chuyện về dân tộc mình. Từ một điệu múa được học, một bộ trang phục trong ngày hội đến video chia sẻ trên mạng, cô đang góp phần đưa văn hóa Khơ Mú hiện diện sinh động hơn trong đời sống hôm nay. Khi người trẻ chủ động kết nối truyền thống với công nghệ, những giá trị văn hóa của cộng đồng sẽ có thêm cơ hội được biết đến và trao truyền cho các thế hệ mai sau.
