Lan tỏa bản sắc văn hóa Mông giữa lòng phố

Những chiếc cù quay xoay tròn đều đặn, những trái pao bay qua bay lại trên bầu trời, tiếng leng keng rộn ràng từ bộ trang phục truyền thống... - một không gian đậm đà màu sắc văn hóa dân tộc Mông nhưng không phải ở bản làng xa xôi mà ngay giữa lòng phố. Đó là không gian văn hóa tại buổi gặp gỡ, giao lưu văn hóa - thể thao của Câu lạc bộ Văn hóa dân tộc Mông Lào Cai trước thềm Xuân Bính Ngọ 2026.

Dù mưa phùn lất phất trong ngày cuối tuần, không khí buổi gặp gỡ tại phường Yên Bái vẫn diễn ra sôi nổi, ấm áp. Những thành viên câu lạc bộ cùng những người không phải thành viên đã hân hoan sum họp, mang theo niềm tự hào về bản sắc dân tộc.

Bà Sùng Thị Mây - Chủ nhiệm câu lạc bộ chia sẻ: Buổi gặp mặt, giao lưu nhằm tăng cường gắn kết, phát huy và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông, tạo sân chơi bổ ích, phát huy nét đẹp truyền thống dân tộc Mông trên địa bàn tỉnh Lào Cai trước thềm năm mới.

Trong không khí vui tươi, rộn ràng của buổi gặp gỡ này, các hoạt động văn hóa thể thao dân tộc Mông được nhiều người hào hứng đón đợi. Ba sinh viên trẻ Lý Thị Hồng, Lý Thị Sáng, Dình Thị Của (Trường Cao đẳng nghề Yên Bái), váy áo lộng lẫy, đôi má căng tràn sức xuân, ánh mắt tươi vui theo từng nhịp pao bay qua, bay lại. Lý Thị Hồng là người Mông ở xã Púng Luông, mới xa nhà đi học giữa phố. Được bạn bè chia sẻ thông tin về câu lạc bộ, Hồng háo hức chờ đợi ngày này: "Em được ném trái pao như một cách để vơi bớt nỗi nhớ nhà".

Góc này, khi những trái pao như thể cứ bay mãi trên bầu trời không rơi, thì ở góc kia, những chiếc cù quay dưới sức mạnh và kỹ thuật điêu luyện của các thanh niên Mông cũng như xoay mãi không muốn dừng. Nếu những con cù quay từ tay thanh niên Mông bay ra bởi sức mạnh tuổi trẻ, thì từ tay những người nhiều tuổi lại là kinh nghiệm đối với môn thể thao truyền thống này. Trong số họ, có người ném cù quay như một cách nhớ lại những năm tháng tuổi trẻ cùng bạn bè vui hội trên bản làng xưa.

Ném pao, đẩy gậy, đánh cù quay - trò chơi dân gian, môn thể thao truyền thống sôi động, rộn ràng trong tiếng cổ vũ của người xem. Phần thi văn nghệ và trình diễn trang phục thêm một lần nữa là dịp để văn hóa người Mông được thể hiện rõ nét, cuốn hút bằng những thanh âm, giai điệu, nét hoa văn đậm đà bản sắc. Các tiết mục thổi sáo "Xuân về trên bản Mông", "Gọi bạn bên Suối"… được biểu diễn đầy tâm huyết.

Vàng A Vư, người Mông Pang Cáng xã Văn Chấn, đang theo học tại Khoa Nghệ thuật Trường Cao đẳng nghề Yên Bái cũng tham gia buổi gặp mặt. Hôm nay, A Vư rất vui vì được cùng bạn biểu diễn tiết mục độc tấu sáo Mông. A Vư chia sẻ: "Khi biết đến hoạt động này qua bạn bè, em đã nghĩ nhất định phải tham gia để được giao lưu, chia sẻ niềm yêu thích với nhạc cụ sáo Mông - nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình”.

Thổi sáo, kéo đàn nghị, múa gậy sênh tiền, hát dân ca Mông... đều được các bạn trẻ biểu diễn với tình yêu văn hóa dân tộc. Mỗi tiết mục là một lời khẳng định về bản sắc, về tình yêu quê hương, đất nước.

Phần thi trang phục truyền thống là dịp để các cô gái Mông kể về câu chuyện thiên nhiên, đất trời hòa quyện được gửi gắm trong từng đường kim, mũi chỉ, thể hiện sự khéo léo, tinh tế của người phụ nữ Mông. Không chỉ gắn bó với đời sống, trang phục người Mông còn là biểu tượng của bản sắc dân tộc, niềm tự hào truyền đời, góp phần làm nên bức tranh văn hóa đa sắc màu.

Cô gái Giàng Thị Dín chia sẻ: Em sinh ra và lớn lên ở xã Mường Khương. Hôm nay em trình diễn trang phục truyền thống của người Mông Hoa, còn gọi là Mông Lềnh. Bộ trang phục gồm áo xẻ ngực, váy, yếm trước, yếm sau, dây lưng, cuốn chân và mũ. Vai, ngực áo, ống tay áo, cuốn chân đều được thêu hoa văn tinh tế. Váy xếp ly, xòe nhẹ, tạo sự mềm mại trong từng bước di chuyển. Mũ được làm từ vải đen truyền thống. Tất cả tạo nên sự hài hòa, thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ Mông Hoa.

Cô gái Sùng Thị Hoa từ xã Trạm Tấu cũng có cơ hội thể hiện vẻ đẹp của trang phục người Mông Si. "Trang phục người Mông Si nổi bật với gam màu chàm. Trên nền vải nhuộm chàm là những hoa văn thêu tay tinh xảo thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ Mông gửi gắm ước mong về cuộc sống bình yên, ấm no. Em mong muốn lan tỏa vẻ đẹp của trang phục Mông Si đến với đông đảo cộng đồng - Sùng Thị Hoa bày tỏ.

Giữa lòng phố, một buổi gặp gỡ thân tình ấm áp của cộng đồng người Mông, một không gian văn hóa đẹp đẽ, đậm đà bản sắc Mông được hiện hữu, bằng niềm tự hào của từng người có mặt, tham dự. Từ những năm qua, các hoạt động gặp gỡ, giao lưu văn hóa của câu lạc bộ vẫn duy trì "đến hẹn lại lên" và cứ lan tỏa văn hóa Mông giữa phố một cách tự nhiên như thế.

Chị Giàng Thị Lỳ (tổ dân phố 6 Yên Thịnh, phường Văn Phú), người Mông xã Púng Luông, đã 18 năm xa quê và là thành viên tham gia câu lạc bộ từ những ngày đầu thành lập. "Câu lạc bộ thực sự là ngôi nhà chung ấm áp, thân tình và nhất là được cùng nhau lưu giữ, lan tỏa những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Mình chưa bao giờ vắng hẹn với bất cứ cuộc gặp gỡ, giao lưu nào của câu lạc bộ" - chị Lỳ tự hào và hạnh phúc chia sẻ.

Dù không phải là thành viên câu lạc bộ, trong dịp xuống thăm con gái đang học tại Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, chị Giàng Thị Mỷ ở thôn Háng Cơ, xã Nậm Có vẫn khoác lên mình bộ trang phục truyền thống cùng hòa vào không khí giao lưu của câu lạc bộ.

Chị Mỷ bày tỏ: Mình không nghĩ ở giữa phố lại có được những hoạt động văn hóa, thể thao đậm đà bản sắc dân tộc Mông như vậy. Mình cảm thấy vui và thêm tự hào về văn hóa dân tộc.

Từ quy mô ban đầu 60 hội viên với 25 thành viên nòng cốt, đến nay câu lạc bộ đã phát triển lên 35 thành viên nòng cốt, ngày càng thu hút đông đảo người Mông trên địa bàn quan tâm, tham gia. Anh Giàng Mạnh Hiệp, cán bộ Công an tỉnh, quê Si Ma Cai, hiện công tác tại trung tâm tỉnh, sau khi biết đến hoạt động của câu lạc bộ đã tích cực hưởng ứng, góp tiếng hát, lời ca, hòa chung không khí giao lưu sôi nổi của chương trình.

Có lẽ, niềm tự hào về văn hóa dân tộc cũng là điều mà mỗi thành viên câu lạc bộ luôn cùng nhau cảm nhận rõ, như lời Chủ nhiệm Sùng Thị Mây chia sẻ với các thành viên:

Chúng ta đang sống giữa phố, trung tâm kinh tế - xã hội phát triển, nơi nhiều dân tộc khác nhau có bản sắc văn hóa đa dạng đan xen, hòa quyện, giao thoa, học hỏi nhau, tạo nên sự đoàn kết chung. Trong đó, mỗi chúng ta luôn tự hào về văn hóa dân tộc Mông có bản sắc rất riêng, đặc sắc, thấm đượm tình người, tình yêu quê hương, đất nước...

Sùng Thị Mây - Chủ nhiệmCâu lạc bộ Văn hóa dân tộc Mông Lào Cai