Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN, khi phát biểu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" và các hội nghị liên quan khai mạc sáng nay tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Philippines (PICC) ở thủ đô Manila, với sự tham gia của Thủ tướng Lê Minh Hưng và lãnh đạo các nước ASEAN và khách mời, theo Bộ Ngoại giao.
Tại lễ khai mạc, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos nhấn mạnh sự tin cậy giữa các quốc gia thành viên, trách nhiệm, khả năng thích ứng trước các biến động và việc tuân thủ các nguyên tắc nền tảng như tôn trọng, không đe dọa sử dụng vũ lực và giải quyết hòa bình các tranh chấp, sẽ tiếp tục là "mỏ neo" cho tương lai hợp tác của ASEAN.
Phát biểu tại phiên họp toàn thể sau đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định ASEAN đang đứng trước những cơ hội chiến lược cũng như thách thức, đòi hỏi các nước thành viên tăng cường đoàn kết, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược chung.
Thủ tướng đề xuất ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN, trong đó có kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. ASEAN cần tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, phát huy các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung để giải quyết bất đồng.
Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác quốc phòng, an ninh và pháp luật, triển khai hiệu quả Diễn đàn Cố vấn pháp lý ASEAN về công pháp quốc tế (AFLA) và sớm xây dựng Quy tắc điều phối và thông tin về ứng phó với khủng hoảng khẩn cấp của Hội đồng Điều phối ASEAN.
Thủ tướng cảm ơn các nước đã ủng hộ Tuyên bố ASEAN về nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật trong ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp do Việt Nam đề xuất.
Định hướng thứ hai là kiến tạo sự phát triển chung năng động, sáng tạo, tự cường. Thủ tướng đề nghị ưu tiên triển khai hiệu quả Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), thu hút đầu tư chất lượng cao và tăng cường tham gia các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an ninh kinh tế, nhất là an ninh chuỗi cung ứng, năng lượng và lương thực, Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực vào việc triển khai kết nối Lưới điện ASEAN (APG) và Sáng kiến Năng lượng Manila (MEI).
Thủ tướng đề xuất sáng kiến "Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu" hướng tới ba mục tiêu: chia sẻ, khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển; nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững; kết nối nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ trong khu vực.
Nhằm phát huy bản sắc để xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn kết, bền vững, Thủ tướng đề nghị ASEAN đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là kỹ năng số, tạo thuận lợi cho di chuyển lao động trong khu vực và bảo đảm an sinh xã hội.
Thủ tướng hoan nghênh nỗ lực hoàn tất đàm phán Hiệp định thành lập Trung tâm ASEAN về các Tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (ACPHEED), khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Indonesia, Thái Lan và các nước thành viên để sớm đưa trung tâm vào hoạt động.
Thủ tướng cũng đề xuất ASEAN đi tiên phong trong triển khai Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì sự phát triển bền vững" của Liên Hợp Quốc, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.
Tại lễ khai mạc hội nghị, các lãnh đạo đã chứng kiến lễ công bố biểu tượng mới của ASEAN sau khi Timor Leste trở thành thành viên thứ 11, nghi thức nộp lưu chiểu DEFA cho Tổng Thư ký ASEAN và lễ trao Giải thưởng ASEAN 2026 cho bà Hla Hla Aung (Myanmar) vì những đóng góp nổi bật trong việc nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng và ứng phó với thảm họa.
Các lãnh đạo nhận định ASEAN trong năm 2026 đã đạt được nhiều kết quả quan trọng nhờ tinh thần đoàn kết và quyết tâm chung, nhất trí ASEAN cần đặc biệt ưu tiên nâng cao năng lực chuyển hóa các chính sách và mục tiêu thành những kết quả cụ thể, có thể đo lường được, nhất là các mục tiêu của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Sau phiên họp toàn thể, các lãnh đạo thông qua và ghi nhận 87 văn kiện định hướng hợp tác của ASEAN, trong đó có các nội dung đáng chú ý về quản lý thương mại chiến lược nhằm bảo đảm thương mại khu vực an toàn; thúc đẩy tăng trưởng của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) dựa trên trí tuệ nhân tạo.
