Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống, nhất là đối với người trẻ. Do vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đóng vai trò là “lá chắn” bảo vệ bản sắc, xây dựng sức đề kháng văn hóa cho thanh niên.

0:00 / 0:00
0:00

Cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Lào Cai đã ban hành Đề án số 14-ĐA/TU ngày 29/12/2025 về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, con người Lào Cai đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển giai đoạn 2026 - 2030. Điều này khẳng định, giáo dục văn hóa địa phương không phải là những phong trào mang tính thời điểm mà được cụ thể hóa bằng các nghị quyết, đề án dài hơi.

3.jpg

Lào Cai là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh, với 65 di sản cấp quốc gia và 4 di sản được UNESCO công nhận; 1 di tích quốc gia đặc biệt, 34 di tích quốc gia, 172 di tích cấp tỉnh. 85,5% hộ gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa; 77,5% thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn văn hóa; cơ quan đạt tiêu chuẩn văn hóa là 77,5%.

Cùng với đó, hệ thống di tích lịch sử, văn hóa được quan tâm đầu tư, với 207 di tích được xếp hạng các cấp. Nhiều di tích đã trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống, góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, đồng thời huy động được nguồn lực xã hội đáng kể để tái đầu tư cho bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.

3.jpg

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, là động lực và nguồn lực nội sinh cho sự phát triển, chính quyền địa phương đã chủ động phân loại và đưa các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào danh mục bảo tồn ưu tiên; xây dựng mô hình “Biến di sản thành tài sản”, giúp người dân, đặc biệt là thanh niên, thấy được giá trị kinh tế từ chính bản sắc quê hương; đầu tư thiết chế, xây dựng hệ thống nhà văn hóa, bảo tàng và các không gian sinh hoạt cộng đồng mang đậm hơi thở vùng cao.

2.jpg

Xã Việt Hồng là địa danh nổi tiếng với di tích Chiến khu Vần - “địa chỉ đỏ” quan trọng trong giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Đồng chí Hoàng Mạnh Hà - Bí thư Đảng ủy xã Việt Hồng cho biết: “Chúng tôi xác định văn hóa địa phương và truyền thống lịch sử của Chiến khu Vần không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn lực nội sinh để phát triển kinh tế - xã hội. Chúng tôi coi việc giáo dục văn hóa cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ then chốt để xây dựng con người Việt Hồng vừa am hiểu lịch sử, vừa có khát vọng cống hiến cho quê hương. Để làm được điều này, xã thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử địa phương, tích hợp thông tin di tích vào các nền tảng số, giúp thanh niên dễ dàng tiếp cận qua điện thoại thông minh”.

6.jpg

Trường học là nơi bảo tồn bản sắc văn hóa sống động, dưới sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền và ngành giáo dục tỉnh Lào Cai, mô hình “Trường học đa văn hóa”, “Trường học hạnh phúc” đã góp phần tích hợp giáo dục văn hóa truyền thống vào hoạt động dạy học và sinh hoạt ngoại khóa, giúp học sinh được trải nghiệm thực tiễn thông qua các hoạt động.

Phong trào “Tuần lễ trang phục truyền thống” được tổ chức rộng khắp đã tạo hiệu ứng tích cực, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa trong giới trẻ. Đây là cách làm sáng tạo, xây dựng môi trường sư phạm thành nơi nuôi dưỡng tình yêu quê hương theo cách tự nhiên nhất.

5.jpg

Nhà giáo Hà Bích Ngọc - Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng Trường PTDTNT Trung học phổ thông Miền Tây chia sẻ: “Chúng tôi tích hợp giáo dục văn hóa dân tộc thông qua các môn học, tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Bên cạnh đó, tổ chức cho học sinh tham quan các di sản văn hóa giúp cho các em biết quan sát, phân tích và có ý thức gìn giữ nền văn hóa dân tộc. Không chỉ vậy, hằng năm, nhà trường mời các nghệ nhân, những người có uy tín tới trường giới thiệu, hướng dẫn, truyền dạy cho học sinh những di sản văn hóa; duy trì mặc trang phục các dân tộc vào ngày đầu tuần và các ngày lễ. Đặc biệt, nhà trường thiết lập một không gian sinh hoạt văn hóa dân tộc trong khuôn viên của trường”.

Để tăng cường vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương trong giáo dục văn hóa bản địa cho thế hệ trẻ tỉnh Lào Cai thời gian tới cần nâng cao trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy; tiếp tục cụ thể hóa các cơ chế hỗ trợ đặc thù; xác định khâu đột phá về số hóa di sản và truyền thông số; chú trọng xây dựng nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao…

4.jpg

Công tác giáo dục văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại Lào Cai không chỉ là câu chuyện bảo tồn mà cùng với vai trò của cấp ủy và chính quyền địa phương tạo ra một “hệ sinh thái” - nơi mà văn hóa được tôn trọng, người trẻ được tiếp sức và di sản được sống một đời sống mới. Với sự quyết liệt của hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân, tin rằng những “mạch ngầm” văn hóa mãi chảy, là điểm tựa vững chắc để thế hệ trẻ Lào Cai tự tin, tự hào cội nguồn dân tộc.

Trình bày: Thanh Ba

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Câu lạc bộ Nghệ thuật Sao Mai Mường Lò được thành lập năm 2018 với 25 hội viên, tuổi từ 50 - 70. Trong những năm qua, Câu lạc bộ đã trở thành nơi giao lưu, gặp gỡ của các hội viên có chung đam mê, sở thích văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là những câu hát dân ca ngọt ngào, đằm thắm.

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Giữa nhịp sống hiện đại, Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng ở phường Sa Pa đang trở thành điểm hẹn văn hóa gắn kết cộng đồng. Không chỉ là nơi tập luyện văn nghệ, câu lạc bộ đang trở thành điểm kết nối tinh thần của nhiều người dân địa phương, đặc biệt là người trung và cao tuổi. Những buổi sinh hoạt đều đặn với tiếng trống rộn ràng, điệu múa sôi động không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Sớm cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực, trong đó mục tiêu lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy văn hóa làm nội lực để phát triển, bản sắc văn hóa được nuôi dưỡng từ chính sự tự giác và lòng tự hào của mỗi người dân Mường Lai.

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Trong dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, có những di sản văn hóa quý giá của lịch sử dân tộc dần bị mai một rồi mất đi theo năm tháng, chỉ còn trong những câu chuyện kể. Vậy nhưng, nơi mảnh đất biên cương Lào Cai vẫn có những người dù không phải là nhân viên bảo tàng hay chuyên viên ngành văn hóa, nhưng tâm huyết với công việc sưu tầm, gìn giữ những hiện vật nghìn năm tuổi để thế hệ sau hiểu hơn về lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Giữ hồn trà cổ

Giữ hồn trà cổ

Ở nơi cao gần 1.400 m so với mực nước biển, cây chè không chỉ là sinh kế, mà còn là ký ức, là niềm tự hào, là “hồn cốt” của người Mông trên đỉnh Suối Giàng (xã Văn Chấn) từ bao đời. Cây chè đang được gìn giữ theo cách rất riêng, bắt đầu từ giáo dục bài bản, giúp thế hệ trẻ nơi đây vun đắp tình yêu, niềm tự hào, sớm hình thành ý thức trân quý và gìn giữ di sản mà cha ông đã trao truyền.

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Giữa nhịp sống hiện đại, ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông có nghệ nhân Hà Thị Thanh Tịnh lặng lẽ gìn giữ làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của dân tộc mình bằng tất cả đam mê và trách nhiệm. 

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Trong xu thế phát triển du lịch hiện nay, nhiều địa phương không còn dừng ở việc “khoe” cảnh quan thiên nhiên, mà đã chuyển sang gìn giữ, khai thác chiều sâu giá trị văn hóa. Tại Tú Lệ, hướng đi này đang được lựa chọn một cách rõ ràng - coi văn hóa là tài nguyên cốt lõi, là nền tảng để phát triển du lịch gắn với sinh kế lâu dài.

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp bền vững, giữ vững an ninh trật tự, xây dựng địa bàn không ma túy - đó là cách mà xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai đang kiên trì thực hiện, từng bước kiến tạo một miền quê đáng sống.

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Năm 2025, tốt nghiệp đại học loại Giỏi nhưng không chọn con đường ổn định nơi phố thị - Giàng Thị Gấm, dân tộc Mông (23 tuổi) sinh ra và lớn lên ở thôn Ngã Ba, xã Si Ma Cai đã trở về quê hương khởi nghiệp với việc mở cơ sở Thiết kế trang phục dân tộc Mông cách tân - Mongi tại thôn Sản Sín Pao, xã Sín Chéng.

Lễ hội quả Còn Nghĩa Đô 2026: Tôn vinh bản sắc dân tộc Tày

Lễ hội quả Còn Nghĩa Đô 2026: Tôn vinh bản sắc dân tộc Tày

Vừa qua, tại thôn Mường Kem, UBND xã Nghĩa Đô tổ chức Lễ hội quả còn năm 2026. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

fb yt zl tw