Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống, nhất là đối với người trẻ. Do vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đóng vai trò là “lá chắn” bảo vệ bản sắc, xây dựng sức đề kháng văn hóa cho thanh niên.

0:00 / 0:00
0:00

Cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Lào Cai đã ban hành Đề án số 14-ĐA/TU ngày 29/12/2025 về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, con người Lào Cai đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển giai đoạn 2026 - 2030. Điều này khẳng định, giáo dục văn hóa địa phương không phải là những phong trào mang tính thời điểm mà được cụ thể hóa bằng các nghị quyết, đề án dài hơi.

3.jpg

Lào Cai là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh, với 65 di sản cấp quốc gia và 4 di sản được UNESCO công nhận; 1 di tích quốc gia đặc biệt, 34 di tích quốc gia, 172 di tích cấp tỉnh. 85,5% hộ gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa; 77,5% thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn văn hóa; cơ quan đạt tiêu chuẩn văn hóa là 77,5%.

Cùng với đó, hệ thống di tích lịch sử, văn hóa được quan tâm đầu tư, với 207 di tích được xếp hạng các cấp. Nhiều di tích đã trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống, góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, đồng thời huy động được nguồn lực xã hội đáng kể để tái đầu tư cho bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.

3.jpg

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, là động lực và nguồn lực nội sinh cho sự phát triển, chính quyền địa phương đã chủ động phân loại và đưa các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào danh mục bảo tồn ưu tiên; xây dựng mô hình “Biến di sản thành tài sản”, giúp người dân, đặc biệt là thanh niên, thấy được giá trị kinh tế từ chính bản sắc quê hương; đầu tư thiết chế, xây dựng hệ thống nhà văn hóa, bảo tàng và các không gian sinh hoạt cộng đồng mang đậm hơi thở vùng cao.

2.jpg

Xã Việt Hồng là địa danh nổi tiếng với di tích Chiến khu Vần - “địa chỉ đỏ” quan trọng trong giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Đồng chí Hoàng Mạnh Hà - Bí thư Đảng ủy xã Việt Hồng cho biết: “Chúng tôi xác định văn hóa địa phương và truyền thống lịch sử của Chiến khu Vần không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn lực nội sinh để phát triển kinh tế - xã hội. Chúng tôi coi việc giáo dục văn hóa cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ then chốt để xây dựng con người Việt Hồng vừa am hiểu lịch sử, vừa có khát vọng cống hiến cho quê hương. Để làm được điều này, xã thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về lịch sử địa phương, tích hợp thông tin di tích vào các nền tảng số, giúp thanh niên dễ dàng tiếp cận qua điện thoại thông minh”.

6.jpg

Trường học là nơi bảo tồn bản sắc văn hóa sống động, dưới sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền và ngành giáo dục tỉnh Lào Cai, mô hình “Trường học đa văn hóa”, “Trường học hạnh phúc” đã góp phần tích hợp giáo dục văn hóa truyền thống vào hoạt động dạy học và sinh hoạt ngoại khóa, giúp học sinh được trải nghiệm thực tiễn thông qua các hoạt động.

Phong trào “Tuần lễ trang phục truyền thống” được tổ chức rộng khắp đã tạo hiệu ứng tích cực, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa trong giới trẻ. Đây là cách làm sáng tạo, xây dựng môi trường sư phạm thành nơi nuôi dưỡng tình yêu quê hương theo cách tự nhiên nhất.

5.jpg

Nhà giáo Hà Bích Ngọc - Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng Trường PTDTNT Trung học phổ thông Miền Tây chia sẻ: “Chúng tôi tích hợp giáo dục văn hóa dân tộc thông qua các môn học, tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Bên cạnh đó, tổ chức cho học sinh tham quan các di sản văn hóa giúp cho các em biết quan sát, phân tích và có ý thức gìn giữ nền văn hóa dân tộc. Không chỉ vậy, hằng năm, nhà trường mời các nghệ nhân, những người có uy tín tới trường giới thiệu, hướng dẫn, truyền dạy cho học sinh những di sản văn hóa; duy trì mặc trang phục các dân tộc vào ngày đầu tuần và các ngày lễ. Đặc biệt, nhà trường thiết lập một không gian sinh hoạt văn hóa dân tộc trong khuôn viên của trường”.

Để tăng cường vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương trong giáo dục văn hóa bản địa cho thế hệ trẻ tỉnh Lào Cai thời gian tới cần nâng cao trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy; tiếp tục cụ thể hóa các cơ chế hỗ trợ đặc thù; xác định khâu đột phá về số hóa di sản và truyền thông số; chú trọng xây dựng nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao…

4.jpg

Công tác giáo dục văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại Lào Cai không chỉ là câu chuyện bảo tồn mà cùng với vai trò của cấp ủy và chính quyền địa phương tạo ra một “hệ sinh thái” - nơi mà văn hóa được tôn trọng, người trẻ được tiếp sức và di sản được sống một đời sống mới. Với sự quyết liệt của hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân, tin rằng những “mạch ngầm” văn hóa mãi chảy, là điểm tựa vững chắc để thế hệ trẻ Lào Cai tự tin, tự hào cội nguồn dân tộc.

Trình bày: Thanh Ba

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngày mới ở bản mây Lao Chải

Ngày mới ở bản mây Lao Chải

Về thôn Lao Chải, xã Y Tý, bản làng như ẩn mình trong mây. Buổi sớm đầu hè vẫn phảng phất chút se lạnh, đủ để tôi phải khoác thêm chiếc áo gió mỏng. Trước mắt là những mái nhà trình tường được bao quanh bởi mây trắng và núi rừng. Trong vẻ bình yên quen thuộc ấy, đời sống người Hà Nhì nơi đây đang từng bước đổi thay.

Người lính lái xe trên đường Trường Sơn huyền thoại

Người lính lái xe trên đường Trường Sơn huyền thoại

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường Trường Sơn đã trở thành huyền thoại bởi ý chí của những con người quả cảm, gan dạ, anh hùng. Cựu chiến binh Trần Huy Hùng, thuộc Đại đội 8, Tiểu đoàn 57, Trung đoàn 512, Sư đoàn 571 là một trong những người lính như thế. Nhập ngũ năm 1971, ông đã trực tiếp cầm lái qua những cung đường khốc liệt nhất, góp phần viết nên bản hùng ca về sự hy sinh và khát vọng thống nhất đất nước.

Bảo tồn vùng nguyên liệu dệt trang phục truyền thống

Bảo tồn vùng nguyên liệu dệt trang phục truyền thống

Trang phục truyền thống của người dân tộc Mông tại xã Ngũ Chỉ Sơn đang đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, bằng tình yêu và trách nhiệm, những người phụ nữ nơi đây đang âm thầm “giữ lửa” cho bản sắc dân tộc thông qua dự án khôi phục vùng nguyên liệu cây lanh - tạo nên vẻ đẹp độc đáo của trang phục dân tộc Mông.

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước

Tổng duyệt Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước

Tối 29/4/2026, tại Quảng trường 19/8, phường Yên Bái, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai đã tổ chức tổng duyệt chương trình nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026).

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì của Lào Cai qua nhiều thế hệ.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Ngày 28/4, Hội Nông dân tỉnh phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và Trang trại giai đoạn 2 (FFF II) cùng UBND xã Việt Hồng tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ văn hóa dân gian Chiến khu Vần và Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao thôn 8A. Đây là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển cộng đồng tại địa phương.

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

Thôn Nậm Than (xã Mường Bo) là nơi cư trú của đồng bào dân tộc Mông. Từ bao đời nay, họ đã biết dùng nguyên liệu tự nhiên để làm giấy với kỹ thuật thủ công. Qua nhiều thế hệ, nghề làm giấy ở Nậm Than vẫn bền bỉ được lưu giữ, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, khi những giá trị mới len sâu vào từng bản làng vùng cao, câu chuyện giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống không còn là vấn đề của riêng một cộng đồng, mà trở thành mối quan tâm chung trong hành trình phát triển bền vững.

fb yt zl tw