Lào Cai có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp sạch với khí hậu mát mẻ quanh năm, đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào. Đây là lợi thế quan trọng để địa phương phát triển các mô hình sản xuất rau an toàn, hữu cơ theo hướng bền vững.
Nắm bắt xu hướng đó, nhiều hộ nông dân đã mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ canh tác truyền thống sang áp dụng tiến bộ kỹ thuật. Việc sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học và ưu tiên các phương pháp chăm sóc tự nhiên ngày càng được nhân rộng. Sự chuyển đổi này đã nâng cao chất lượng nông sản, góp phần cải tạo đất, bảo vệ nguồn nước và duy trì hệ sinh thái nông nghiệp bền vững.
Gia đình chị Nguyễn Thị Liên, tổ dân phố Minh Long, phường Nam Cường, là một trong những hộ tiên phong áp dụng mô hình trồng rau hữu cơ tại địa phương. Trên diện tích khoảng 1 mẫu ruộng, chị đã cải tạo đất, sử dụng hoàn toàn phân bón hữu cơ và nói không với thuốc bảo vệ thực vật hóa học.
Những ngày đầu chuyển đổi, gia đình gặp không ít khó khăn do chưa quen kỹ thuật, sâu bệnh nhiều, năng suất chưa ổn định. Nhờ chịu khó học hỏi và chăm sóc đúng quy trình, vườn rau của gia đình ngày càng phát triển tốt, ít sâu bệnh và cho năng suất ổn định.
Trung bình mỗi tháng, gia đình chị thu hoạch khoảng 4 lứa rau, mỗi lứa đạt khoảng 50 kg. Với giá bán khoảng 10.000 đồng/kg, mô hình mang lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần cải thiện đời sống. Đồng thời, gia đình chị cũng chủ động được nguồn thực phẩm sạch cho bữa ăn hằng ngày.
“Trồng rau hữu cơ ban đầu vất vả hơn vì phải chăm sóc kỹ, phòng trừ sâu bệnh bằng phương pháp tự nhiên. Nhưng bù lại, sản phẩm sạch nên người tiêu dùng rất tin tưởng, gia đình tôi cũng yên tâm khi sử dụng” - chị Liên chia sẻ.
Bên cạnh các hộ sản xuất nhỏ lẻ, vai trò của hợp tác xã trong phát triển nông nghiệp hữu cơ ngày càng được khẳng định. Năm 2015, Hợp tác xã sản xuất rau an toàn Tuy Lộc (phường Nam Cường) được thành lập với định hướng sản xuất rau theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ. Tham gia hợp tác xã, thành viên được hỗ trợ về giống, hướng dẫn quy trình sản xuất và tập huấn kỹ thuật. Nhờ đó, năng suất và chất lượng sản phẩm được nâng cao.
Hợp tác xã hiện có gần 5 ha diện tích trồng rau hữu cơ với 45 thành viên, mỗi năm cung ứng ra thị trường trên 100 tấn rau. Việc áp dụng quy trình sản xuất khép kín, sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Ông Nguyễn Mạnh Huân - Giám đốc Hợp tác xã sản xuất rau an toàn Tuy Lộc cho biết, nhờ sản xuất theo hướng an toàn, đơn vị đã ký kết được nhiều hợp đồng cung ứng rau cho bếp ăn tập thể, trường học và cửa hàng tiện ích trên địa bàn.
“Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân thay đổi phương thức sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đưa các giống cây trồng mới vào sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường” - ông Huân cho biết.
Thực tế cho thấy, mô hình trồng rau hữu cơ đã mang lại hiệu quả kinh tế và góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Tại tổ dân phố Minh Long, phường Nam Cường có trên 40 hộ tham gia mô hình với tổng diện tích khoảng 22 ha rau, trong đó gần 5 ha là rau hữu cơ, mỗi năm cung ứng trên 200 tấn rau các loại.
Theo bà Nghiêm Thị Thu - Bí thư Chi bộ tổ dân phố Minh Long, phát triển rau hữu cơ không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
“Mô hình giúp tạo đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân. Đây là hướng đi cần tiếp tục được nhân rộng trong thời gian tới” - bà Thu nhấn mạnh.
Bên cạnh sự nỗ lực của người dân, chính quyền địa phương cũng tích cực hỗ trợ thông qua các chương trình tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ vốn vay và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Những chính sách này đã tạo điều kiện để người dân mạnh dạn chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp sạch.
Mô hình trồng rau hữu cơ cũng được triển khai ở nhiều địa phương khác trong tỉnh. Tại xã Quy Mông, các tổ hợp tác đã áp dụng quy trình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật.
Gia đình chị Nguyễn Thị Mến cùng các thành viên Hợp tác xã rau an toàn Minh Tiến đã mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, kiểm soát chặt chẽ từ khâu làm đất đến thu hoạch, đảm bảo sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường.
“Chuyển sang trồng rau theo tiêu chuẩn VietGAP, tôi thấy cây phát triển tốt, không sử dụng hóa chất độc hại nên rất yên tâm, sản phẩm cũng dễ tiêu thụ hơn” - chị Mến cho biết.
Đến nay, tỉnh Lào Cai có trên 2.000 ha rau hữu cơ, rau an toàn. Cùng với đó, 9 hợp tác xã đã tham gia liên kết sản xuất với tổng diện tích 264 ha, cho sản lượng trung bình mỗi năm trên 4.740 tấn. Quy mô này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất nông nghiệp của địa phương.
Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ và định hướng phát triển phù hợp. Qua đó, mô hình trồng rau hữu cơ được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng, đóng góp vào mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, an toàn, vì sức khỏe cộng đồng.
