Thôn Khe Sừng được biết đến là địa bàn có diện tích cây ăn quả lớn nhất xã Chấn Thịnh, hình thành từ quá trình người dân sớm chuyển đổi diện tích rừng và đất chè kém hiệu quả sang trồng cam. Toàn thôn hiện có 156 hộ dân, trong đó gần 110 hộ trồng cam với diện tích khoảng 60 ha. Nhiều vườn cam trồng sớm đã bước sang năm thứ 10 khai thác. Các giống cam chủ yếu gồm cam Vinh, cam Đường canh, cam Valencia và cam V2. Nhờ phát triển ổn định cây cam theo hướng hàng hóa, mỗi năm người dân thôn Khe Sừng thu về hơn chục tỷ đồng.
Nhiều hộ dân trong thôn đạt thu nhập từ 500 - 700 triệu đồng mỗi năm, tiêu biểu như các gia đình ông Nguyễn Đức Linh, ông Phạm Văn Bình, ông Đặng Văn Vương, ông Nguyễn Văn Quân… Điều quan trọng, nhờ áp dụng phương pháp thâm canh theo hướng hữu cơ, chất lượng cam ngày càng được nâng cao với đặc điểm quả to, đồng đều, vỏ mỏng, múi căng mọng, giàu nước, vị ngọt thanh. Nhờ đó, đến vụ thu hoạch sản phẩm cam của vùng này hầu hết được thương lái ở các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh, Hà Nội đến thu gom.
Sau nhiều năm phát triển cây cam, người dân thôn Khe Sừng đã tích lũy kinh nghiệm và chia sẻ kỹ thuật chăm sóc, qua đó mang lại những vụ mùa ổn định, năng suất cao. Đặc biệt, việc bón phân đúng thời điểm, áp dụng kỹ thuật “chiết nước” để hỗ trợ đậu quả và bảo đảm tưới đủ nước trong giai đoạn nuôi quả được coi là yếu tố quan trọng. Chính vì vậy, ngay từ khi trồng mới, người dân đều chú trọng đầu tư hệ thống tưới nước. Tùy điều kiện từng hộ, nguồn nước được lấy từ khe suối, ao hồ, dẫn qua đường ống kết hợp máy bơm tăng áp; một số hộ tận dụng nguồn nước từ rừng phía trên vườn hoặc khoan giếng để chủ động phục vụ sản xuất.
Tuy nhiên, thời tiết tháng 5 và đầu tháng 6 diễn biến khắc nghiệt với những đợt nắng nóng kéo dài đã khiến một số diện tích cam bị ảnh hưởng. Ở một số hộ, chưa tưới kịp thời đã làm cây xuất hiện hiện tượng vàng lá, ảnh hưởng đến sinh trưởng.
Chị Ngô Thị Mai - Trưởng thôn Khe Sừng cho biết: "Trong đợt nắng nóng vừa qua, nhiệt độ tăng cao nên người dân đã chủ động huy động nhân lực để tập trung tưới nước cho cây trồng. Nhiều hộ phải soi đèn tưới vào ban đêm nhằm tránh hiện tượng sốc nhiệt, hạn chế nguy cơ cây bị héo rụng lá”. Nhờ được bổ sung nước kịp thời, một số diện tích bị ảnh hưởng đã nhanh chóng phục hồi, xanh tươi trở lại.
Gia đình anh Đặng Văn Vương hiện có 6 đồi cam, với tổng diện tích khoảng 4 ha. Anh đã đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng hệ thống điện, đường ống dẫn nước từ các khe suối dưới chân đồi để phục vụ tưới cam. Máy bơm nước công suất lớn được lắp đặt để đưa nước ngược lên đồi, có nơi chiều dài đường ống kéo dài tới 700 m.
Anh Đặng Văn Vương chia sẻ: “Ngay từ khi bắt đầu làm vườn, gia đình xác định hướng sản xuất theo tiêu chí sạch và hữu cơ. Trong điều kiện thời tiết ngày càng phức tạp, muốn phát triển bền vững thì phải đầu tư hệ thống tưới nước sạch. Do vậy, toàn bộ diện tích trước đây tưới thủ công thì nay gia đình đã đảm bảo tưới đồng bộ bằng máy bơm. Trong đợt nắng nóng kéo dài gần 10 ngày, dù nhiệt độ cao, gia đình vẫn đảm bảo đủ nước tưới, đặc biệt trong giai đoạn cây vào quả cần duy trì độ ẩm ổn định để sinh trưởng". Với diện tích hiện có, vợ chồng anh Vương phải dành khoảng một tuần để tưới hết toàn bộ vườn cam, sau đó tiếp tục quay vòng tưới lại từ đầu.
Trên diện tích 3,5 ha cam, gia đình anh Phan Trung Hưng ở thôn Kiến Thịnh 2 đã đầu tư hệ thống tưới nước tự động gần 2 năm nay nhằm giảm chi phí nhân công và tiết kiệm thời gian chăm sóc.
Anh Hưng cho biết: "Nhờ được địa phương tạo điều kiện tham quan, học tập các mô hình trồng cam trước, gia đình tôi bắt đầu trồng cam từ năm 2020. Ban đầu diện tích nhỏ, chủ yếu tưới thủ công; đến nay gia đình tôi đã đầu tư máy bơm công suất lớn, hệ thống đường ống các cỡ với tổng chiều dài trên 1.000 m. Hàng chục béc tưới cánh đập, bán kính phun 25 - 30m. Hiện, gia đình duy trì tưới nước định kỳ 2 ngày/lần vào buổi chiều mát, từ khoảng 19 - 22 giờ, sau đó tiếp tục tưới bổ sung vào sáng hôm sau để đảm bảo độ ẩm cho cây. Đồng thời, áp dụng biện pháp phủ thảm thực vật bằng cỏ thài lài nhằm giữ ẩm đất, nhờ đó giảm chi phí, cây cam sinh trưởng tốt”.
Xã Chấn Thịnh hiện có khoảng 465 ha cây ăn quả, chủ yếu là diện tích cam đã cho thu hoạch, tập trung tại các thôn Khe Sừng, Đồng Bẳn, Khe Hả Đát Quang, Kiến Thịnh 2, Cao 1, Bằng Là 1 và thôn Kè. Toàn xã có trên 250 hộ trồng cam với quy mô từ 0,5 ha trở lên. Năm 2025, tổng sản lượng thu hoạch ước đạt khoảng 2.700 tấn, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương.
Nhằm bảo đảm diện tích cam sinh trưởng ổn định, nhất là trong giai đoạn cây đã đậu quả và chịu tác động của nắng nóng kéo dài, chính quyền xã Chấn Thịnh đã chỉ đạo các thôn hướng dẫn người dân chủ động các biện pháp tưới tiêu, bảo đảm cung cấp đủ nước cho vườn cam.
Ông Hoàng Quý Kiệt - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Chấn Thịnh cho biết: "Trước những cảnh báo về thời tiết khắc nghiệt, thất thường, UBND xã đã giao các phòng chuyên môn khuyến cáo người dân thường xuyên kiểm tra vườn, theo dõi sát tình hình thời tiết và chủ động nguồn nước tưới cho cây trồng, đảm bảo cho vụ thu hoạch tới mang lại hiệu quả cao nhất”.
Diện tích cam của người dân Chấn Thịnh cơ bản đã vượt qua đợt nắng nóng đầu vụ. Tuy nhiên, thời tiết vẫn còn diễn biến phức tạp với nhiều hình thái cực đoan, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất. Điều này đòi hỏi chính quyền địa phương và người trồng cam tiếp tục theo dõi sát tình hình, không chủ quan, lơ là; cần có biện pháp ứng phó kịp thời để mùa quả tới mang lại niềm vui, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
