Từ người đi tìm đất sống đến những tỷ phú quế ở Mỏ Vàng

Dưới những đồi quế xanh ngút ngàn ở thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai, cụm dân cư người Mông với chỉ 40 hộ dân khiến nhiều người bất ngờ bởi diện mạo sung túc hiếm thấy. Từ hai bàn tay trắng, người Mông nơi đây đã tạo dựng cơ nghiệp trên vùng đất từng đầy gian khó, biến những đồi núi hoang sơ thành những cơ ngơi bạc tỷ giữa đại ngàn.

0:00 / 0:00
0:00

Trong căn nhà khang trang giữa đồi quế, ông Cư A Chỉnh chậm rãi rót chén trà, ánh mắt hướng về những dãy núi xa xa như đang tìm lại ký ức của gần nửa thế kỷ trước.

“Ngày chúng tôi mới đến đây, khổ lắm!” - ông Chỉnh mở đầu câu chuyện.

Đầu năm 1979, khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, nhiều hộ người Mông ở khu vực Si Ma Cai phải rời quê hương tìm nơi sinh sống. Sau nhiều ngày vượt núi, băng rừng, họ dừng chân tại vùng đất nay là thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng.

baolaocai-br_z7890895784103-4993d3410f8c295c6484491a418a7fcc.jpg
Người Mông thôn Trung Tâm cùng ôn lại những câu chuyện về những ngày đầu đến lập nghiệp ở Mỏ Vàng.

Trước mắt họ khi ấy là những cánh rừng rậm rạp, lau lách um tùm, không điện, không đường, không nhà cửa. Ban đêm, tiếng thú rừng vọng từ các khe núi khiến nhiều người thấp thỏm, lo lắng. Nhưng so với sự bất ổn ở quê cũ, vùng đất này vẫn là nơi họ đặt niềm tin vào một cuộc sống bình yên hơn.

“Ngày ấy khổ lắm. Chúng tôi có hơn chục hộ, muốn có vài sào nương trồng ngô, trồng lúa phải đổi bằng biết bao ngày phát rừng, khai hoang. Cái đói, cái rét đeo bám quanh năm nhưng không ai nghĩ đến chuyện bỏ đi nơi khác” - ông Chỉnh nhớ lại.

Quyết tâm bám đất, bám rừng, những mái lán đầu tiên bằng tre, nứa và lá rừng được dựng lên. Ban ngày mọi người cùng khai hoang mở nương, tối đến quây quần bên bếp lửa sưởi ấm, động viên nhau vượt qua khó khăn. Chính ý chí bền bỉ ấy đã giúp họ từng bước ổn định cuộc sống trên vùng đất mới.

Những năm sau đó, đường sá được đầu tư xây dựng, điện lưới quốc gia kéo đến từng hộ dân, con em được đến trường. Tuy nhiên, cuộc sống vẫn chủ yếu dựa vào ngô, lúa nên cái nghèo vẫn đeo bám người dân nơi đây.

z7890891326857-4de20389166da4a585f25925d9aa99ef.jpg
Cây quế mang lại cuộc sống mới cho người Mông ở Trung Tâm, xã Mỏ Vàng.

Cây quế mở lối làm giàu

Năm 2005, nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu ở Mỏ Vàng phù hợp với cây quế, cấp ủy, chính quyền địa phương đã vận động người dân mở rộng diện tích trồng quế, coi đây là cây trồng chủ lực để phát triển kinh tế.

Thời điểm ấy, với những người Mông quen trồng ngô, trồng lúa để có cái ăn từng vụ, việc đặt niềm tin vào loại cây phải chờ cả chục năm mới cho giá trị kinh tế không phải điều dễ dàng.

baolaocai-br_z7890891334234-ee6d3869490632d60f7e65924909bc33.jpg
Người dân thôn Trung Tâm trao đổi kinh nghiệm trồng, chăm sóc quế.

Nắm được tâm lý ấy, cán bộ xã Mỏ Vàng đã đưa bà con đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm trồng quế của đồng bào Dao ở khu vực lân cận, đồng thời hướng dẫn kỹ thuật và tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Nhìn những đồi quế xanh tốt của đồng bào Dao đã sinh sống lâu đời trên vùng đất này, nhiều hộ người dân tộc Mông bắt đầu thay đổi suy nghĩ.

Gia đình anh Ly A Pùa là một trong những hộ người Mông đầu tiên trồng quế ở thôn Trung Tâm. Khi ấy, gia đình anh được vay 30 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Văn Yên để mua 7.000 cây giống quế cùng chi phí phân bón, nhân công.

baolaocai-br_z7890895799354-cc4466f88b99e36d30ba920610fce37f.jpg
Vợ chồng anh Ly A Pùa.

Không quản nắng mưa, anh gần như dành trọn thời gian trên các đồi quế. Trong thời gian chờ cây lớn, gia đình vẫn duy trì trồng ngô, lúa và chăn nuôi để có nguồn thu trang trải cuộc sống.

Sự cần cù rồi cũng được đền đáp. Năm 2012, lứa quế đầu tiên cho thu tỉa mang lại niềm vui ngoài mong đợi. Từ vỏ quế, cành lá đến gỗ quế đều được thương lái thu mua với giá cao. Riêng quế vỏ được bán với giá 35 nghìn đồng/kg.

Lần đầu tiên cầm cả vài chục triệu đồng trong tay, người đàn ông Mông nhận ra cây quế thực sự có thể trở thành cây làm giàu.

baolaocai-br_z7890891351344-aa20fdb0d4ad5f945aad1745123f1e0e.jpg
Anh Pùa gần như dành trọn thời gian chăm sóc các đồi quế.

Có vốn trong tay, anh tiếp tục mở rộng diện tích, mua thêm đất rừng để trồng quế. Đến nay, gia đình anh sở hữu hơn 10 ha quế.

Anh Pùa cho biết: “Tôi cũng không nhớ chính xác có bao nhiêu diện tích quế, nhưng chắc phải hơn 10 ha. Mỗi năm thu tỉa khoảng 2 tấn quế vỏ để chi tiêu trong gia đình, còn lại khi nào cần tiền mới khai thác tiếp”.

Từ căn nhà gỗ đơn sơ, chật chội trước đây, năm 2018 gia đình anh Pùa đã xây dựng ngôi nhà hai tầng khang trang, đầy đủ tiện nghi. Con cái được học hành đầy đủ, gia đình có thêm tiền tiết kiệm.

“Tất cả là nhờ quế đấy!”, anh Pùa cười.

Màu xanh của no ấm

Ngay cạnh nhà anh Pùa, nhà ông Thào A Sử cũng rộng rãi, khang trang không kém. “Năm 2018, gia đình tôi xây căn nhà này. Khi ấy, bán ba đồi quế là đủ 980 triệu đồng xây nhà, không phải vay mượn ai”, ông Sử kể.

baolaocai-br_z7890895828061-6ffcaa50f5ec40fc3327dfd0930aca59.jpg
Nhờ cây quế, ông Thào A Sử đã xây được căn nhà khang trang và mua sắm đầy đủ đồ dùng tiện nghi.

Nhưng khi nhắc đến thành quả lớn nhất sau nhiều năm gắn bó với cây quế, người đàn ông này không nói về nhà cửa hay tài sản.

Ngồi trước hiên nhà nhìn lũ cháu vui đùa, ông bảo điều khiến ông vui nhất là con cháu có điều kiện học hành, tương lai tốt đẹp hơn.

z7890891365913-80824914b1dc078414a29faa15c4094f.jpg
Trung bình mỗi gia đình người Mông ở thôn Trung Tâm có 10 ha quế.

“Ngày theo bố mẹ đến đây, tôi mới 6 tuổi, cái ăn còn chưa đủ nên không được học hành đến nơi đến chốn. Bây giờ thì khác rồi. Con cháu đều được đến trường, có đứa học tới đại học. Đó mới là điều tôi vui nhất” - ông Sử chia sẻ.

Ở thôn Trung Tâm hôm nay, nhà lầu, xe ô tô đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Dọc tuyến đường bê tông chạy qua thôn là những ngôi nhà xây kiên cố với kiến trúc hiện đại nằm giữa màu xanh bạt ngàn của quế. Trước sân nhà là xe ô tô cá nhân, xe bán tải, xe tải nhỏ phục vụ sinh hoạt và vận chuyển nông sản.

Anh Cứ A Chung, Bí thư Chi bộ thôn Trung Tâm cho biết, cụm dân cư người Mông trong thôn hiện có 40 hộ với hơn 400 ha quế. Bình quân mỗi hộ sở hữu khoảng 10 ha quế. Giá trị mỗi ha quế hiện ước đạt khoảng 450 triệu đồng. Toàn thôn có 95% số hộ thuộc diện khá và giàu; nhiều hộ có tài sản trị giá hàng tỷ đồng như gia đình các ông Ly A Pùa, Ly Seo Bạn, Thào A Sử, Cư A Chỉnh, Cư A Xay...

baolaocai-br_thiet-ke-chua-co-ten-56.png
Cuộc sống của đồng bào Mông ở thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng ngày càng sung túc nhờ phát triển cây quế.

Điều đáng quý là dù kinh tế phát triển nhanh, người Mông nơi đây vẫn giữ nếp sống giản dị, đoàn kết và cần cù lao động. Mỗi khi vào vụ thu hoạch quế hay có gia đình làm nhà, bà con vẫn duy trì tập quán đổi công, hỗ trợ nhau như những ngày đầu mới đến vùng đất này lập nghiệp.

Từ những bước chân đi tìm đất sống gần nửa thế kỷ trước, người Mông ở thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng đã tạo dựng được cơ nghiệp đáng tự hào trên chính vùng đất từng đầy gian khó. Màu xanh ngút ngàn của quế hôm nay không chỉ là màu xanh của những đồi cây mang lại giá trị kinh tế, mà còn là minh chứng cho ý chí vươn lên và khát vọng đổi thay của một cộng đồng nơi vùng cao Mỏ Vàng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai tăng cường phối hợp ngăn chặn dịch bệnh truyền lây xuyên biên giới trên vật nuôi

Lào Cai tăng cường phối hợp ngăn chặn dịch bệnh truyền lây xuyên biên giới trên vật nuôi

Sáng 05/6, tại phường Lào Cai, Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh Lào Cai phối hợp với Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI) và Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam tổ chức Hội nghị truyền thông về các biện pháp phòng, chống bệnh truyền lây xuyên biên giới trên vật nuôi; ngăn chặn vi rút gây bệnh lở mồm long móng (LMLM) serotype SAT1 xâm nhập vào địa bàn tỉnh.

Thay đổi cách nghĩ để giữ rừng, giữ nước

Thay đổi cách nghĩ để giữ rừng, giữ nước

Nhiều năm nay, tình trạng thiếu nước sinh hoạt thường xuyên tái diễn tại các xã vùng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân cũng như hoạt động của trường học, cơ sở y tế. Khi các khe suối dần cạn dòng, nguồn nước tự nhiên ngày càng suy giảm do biến đổi khí hậu và hiện tượng sa mạc hóa, bảo vệ rừng không còn chỉ là nhiệm vụ giữ gìn tài nguyên mà đã trở thành giải pháp bền vững để bảo đảm nguồn nước.

Vì một Lào Cai xanh

Vì một Lào Cai xanh

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi sâu sắc điều kiện tự nhiên, môi trường sống và quỹ đạo phát triển của nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Lào Cai. Trước hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của ngành chức năng mà trở thành yêu cầu cấp thiết đối với toàn xã hội.

Những “bông hoa” nơi lưng trời

Những “bông hoa” nơi lưng trời

Dẫu điều kiện công tác ở vùng cao Chế Tạo, Mù Cang Chải, Lao Chải còn nhiều gian khó, nhưng những cán bộ hội phụ nữ cơ sở vẫn bền bỉ bám bản, vận động hội viên, người dân mạnh dạn phát triển kinh tế. Bằng sự tận tâm, các chị đã trở thành cầu nối tin cậy giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp sức dựng xây quê hương ngày càng phát triển.

Mường Bo: "Thay áo mới" sau một năm tinh gọn bộ máy

Mường Bo: "Thay áo mới" sau một năm tinh gọn bộ máy

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau gần một năm vận hành đã mang lại "chiếc áo mới" đầy khởi sắc cho xã Mường Bo. Bước ngoặt này đến từ tư duy quản trị hiện đại, quyết liệt trong tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả cải cách. 

Niềm vui mùa gặt

Niềm vui mùa gặt

Mùa gặt ở các vùng quê luôn đến bằng những thanh âm rất riêng. Đó là tiếng máy gặt rộn vang từ tinh mơ, tiếng gọi nhau í ới giữa đồng, tiếng cười giòn tan của bà con sau một vụ mùa bội thu.

Thanh long ruột đỏ ở xã Quy Mông

Thanh long ruột đỏ ở xã Quy Mông

Trên những triền đồi thoai thoải của xã Quy Mông, những vườn thanh long ruột đỏ xanh tốt đang từng ngày khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. 

Sạt lở bờ sông đe dọa cuộc sống người dân Bản Cuông 2, xã Xuân Hòa

Sạt lở bờ sông đe dọa cuộc sống người dân Bản Cuông 2, xã Xuân Hòa

Mỗi mùa mưa đến, nhiều hộ dân ở bản Cuông 2, xã Xuân Hòa lại sống trong cảnh phập phồng. Dòng sông Chảy đổi dòng, khoét sâu vào bờ, kéo theo đất đai, ruộng vườn, đường dân sinh trôi xuống lòng sông. Những vết nứt ngày một dài thêm, taluy dựng đứng như chỉ chực đổ ập xuống khu dân cư bất cứ lúc nào.

Đồng hành cùng hợp tác xã do thanh niên làm chủ

Đồng hành cùng hợp tác xã do thanh niên làm chủ

Nuôi khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê hương, nhiều đoàn viên, thanh niên đã chủ động phát huy thế mạnh địa phương để lập nghiệp. Sự đồng hành kịp thời của chính quyền và Đoàn Thanh niên các cấp đã tiếp sức cho người trẻ mạnh dạn thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác. Bằng việc tập trung sản xuất bài bản và hiện đại, mô hình này đang mở ra hướng đi kinh tế bền vững cho thanh niên nông thôn.

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Những năm gần đây, cùng với định hướng phát triển thủy sản theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, ngành nông nghiệp tỉnh đã chú trọng nghiên cứu, chọn tạo các giống thủy sản phù hợp nhu cầu thị trường. Từ những nỗ lực đó, giống cá chép lai Lào Cai đã từng bước khẳng định chất lượng, tạo dựng thương hiệu riêng và vươn ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Thu nhập cao từ trồng dưa lê an toàn ở phường Âu Lâu

Thu nhập cao từ trồng dưa lê an toàn ở phường Âu Lâu

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã hình thành các vùng canh tác tập trung mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tại phường Âu Lâu, cây dưa lê đang từng bước trở thành cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

fb yt zl tw