Nhìn từ những “điểm sáng”
Thời gian qua, kinh tế trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà phục hồi, hoạt động sản xuất, kinh doanh ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Giá điện thương phẩm và một số loại khoáng sản duy trì ở mức tương đối cao, góp phần tăng nguồn thu từ thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tính đến ngày 31/5/2026, tổng thu nội địa trên địa bàn tỉnh đạt 9.339 tỷ đồng, bằng 53% dự toán Trung ương giao, tăng 36% so với cùng kỳ năm 2025.
Toàn tỉnh có 82/99 xã, phường đạt và vượt tiến độ thu bình quân theo thời gian thực hiện. Kết quả này chủ yếu đến từ sự phục hồi tích cực của hoạt động sản xuất, kinh doanh, tăng trưởng của khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh, du lịch, dịch vụ và công nghiệp.
Phường Sa Pa là một trong những địa phương có số thu ngân sách cao của tỉnh. Đến ngày 21/5, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt khoảng trên 521,026 tỷ đồng, bằng 14,1% kế hoạch tỉnh và phường giao.
Một số khoản thu đạt kết quả cao và là “điểm sáng” trong công tác thu ngân sách gồm: thu từ khu vực công thương nghiệp ngoài quốc doanh đạt 130,562 tỷ đồng, bằng 47% dự toán giao và tiếp tục là nguồn thu chủ lực của địa phương; thu tiền thuê đất đạt khoảng 39,492 tỷ đồng, bằng 84,6% dự toán giao...
Bí thư Đảng ủy phường Sa Pa - Tô Ngọc Liễn cho biết: “Thời gian tới, phường Sa Pa sẽ tiếp tục tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026 được giao. Phường tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế tăng cường công tác quản lý thu, chống thất thu ngân sách; tập trung rà soát các lĩnh vực kinh doanh, dịch vụ, du lịch, lưu trú, thương mại và hộ kinh doanh cá thể để quản lý thu đúng, thu đủ theo quy định, phấn đấu đến hết năm 2026 sẽ hoàn thành vượt dự toán giao khoảng trên 310 tỷ đồng”.
Tại xã Yên Bình, công tác thu ngân sách trong 5 tháng đầu năm cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Đến ngày 18/5, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt hơn 134 tỷ đồng, bằng 23,8% kế hoạch tỉnh giao. Trong đó, nguồn thu cân đối đạt trên 63% dự toán, cơ bản bảo đảm tiến độ đề ra.
Các khoản thu chủ yếu tập trung ở thuế ngoài quốc doanh, lệ phí trước bạ, phí và lệ phí, thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và một số khoản thu phát sinh trên địa bàn. Kết quả này thể hiện sự nỗ lực, quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong công tác quản lý thu ngân sách; đồng thời phản ánh tín hiệu tích cực trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ và thu hút đầu tư trên địa bàn xã.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hiện nay, nguồn thu từ tiền sử dụng đất thấp, mới đạt khoảng 6,5% dự toán năm. Đây là áp lực lớn đối với công tác điều hành ngân sách của địa phương trong năm 2026.
Trưởng Phòng Kinh tế xã Yên Bình Ngô Bằng Việt cho biết: “Xã sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn của cấp trên để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với các quỹ đất trọng điểm; tập trung giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và các điều kiện tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, địa phương sẽ tăng cường quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hoạt động xây dựng cơ bản tư nhân; đẩy mạnh chống thất thu, hạn chế bỏ sót nguồn thu và xử lý nợ đọng thuế theo quy định”.
Tổng lực triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm
Tuy nhiên, kết quả thu ngân sách giữa các địa phương chưa đồng đều. Một số xã có tiến độ thu còn thấp như Dương Quỳ, Bản Hồ, Phong Dụ Hạ và Mường Lai. Đây chủ yếu là các địa bàn vùng sâu, vùng xa, quy mô kinh tế nhỏ, cơ cấu thu chưa đa dạng và vẫn phụ thuộc nhiều vào hoạt động thủy điện, khai thác tài nguyên.
Để hoàn thành kịch bản thu ngân sách quý II và cả năm 2026, UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, trọng tâm là siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý thu ngân sách; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ; phân công chỉ tiêu cụ thể đến từng bộ phận, cán bộ phụ trách.
Chính quyền cơ sở cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong việc rà soát, cập nhật các hộ kinh doanh, cá nhân phát sinh nghĩa vụ thuế mới, đặc biệt là nhóm đối tượng thuộc diện chuyển đổi phương pháp kê khai; tăng cường kiểm tra các lĩnh vực có nguy cơ thất thu cao như xây dựng tư nhân, vận tải, thương mại và dịch vụ; đôn đốc thu nộp kịp thời, xử lý dứt điểm nợ đọng và hạn chế phát sinh nợ mới.
Bên cạnh đó, Thuế tỉnh Lào Cai đang triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp quản lý thuế trọng tâm trên toàn địa bàn. Trong đó, cơ quan thuế tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kịp thời các chính sách mới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với ngân sách.
Ngành thuế cũng triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất của Chính phủ nhằm hỗ trợ phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh. Song song với việc nuôi dưỡng nguồn thu, công tác phân tích, dự báo và theo dõi tiến độ thu theo từng địa bàn, lĩnh vực, sắc thuế được thắt chặt nhằm chủ động nhận diện các nguồn thu tiềm năng.
Bên cạnh đó, việc nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro, kiểm tra, giám sát chặt chẽ hồ sơ khai thuế được thực hiện đồng bộ nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi kê khai chưa đầy đủ.
Thực tiễn cho thấy, chính quyền cấp xã, phường là cấp gần dân nhất, nắm sát tình hình dân cư, hộ kinh doanh và các hoạt động sản xuất kinh doanh phát sinh trên địa bàn. Nguồn thu ngân sách từ xã, phường trên địa bàn tỉnh Lào Cai không chỉ góp phần tăng quy mô nguồn lực tài chính của địa phương mà còn tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội và đầu tư hạ tầng thiết yếu trên địa bàn.
