Mỗi tuần, người dân Si Ma Cai háo hức chờ đón những phiên chợ: chợ Sín Chéng họp vào thứ Tư, chợ Lùng Phình họp vào thứ Sáu, chợ Cán Cấu họp vào thứ Bảy và đặc biệt là chợ phiên Si Ma Cai họp vào Chủ nhật.
Không chỉ là nơi người dân giao thương những sản vật, nông sản đặc trưng, thổ cẩm, còn là nơi gặp gỡ của các dân tộc thiểu số: Mông, Tày, Nùng... Chợ phiên Si Ma Cai còn là không gian giao lưu văn hóa, nơi các đôi trai gái gặp gỡ, trao duyên, người già trao đổi kinh nghiệm. Tuy nhiên, những năm gần đây, người ta còn bắt gặp hình ảnh các tiểu thương và người dân sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán qua mã QR, thay thế cho phương thức giao dịch truyền thống bằng tiền mặt. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại và giá trị văn hóa truyền thống, mang đến diện mạo mới cho các phiên chợ vùng cao.
Với những nỗ lực trong việc chuyển đổi số, xã Si Ma Cai đang từng bước tạo ra môi trường thuận lợi để ứng dụng công nghệ vào đời sống hằng ngày của người dân, đặc biệt là trong giao dịch thương mại tại các chợ phiên.
“Chuyển đổi số là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại các xã vùng cao. Trong khi các chợ phiên là biểu tượng của đời sống truyền thống, việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là thanh toán qua mã QR, sẽ giúp kết nối chợ Si Ma Cai với bên ngoài địa bàn nhanh và hiệu quả hơn. Việc này bảo đảm quá trình giao dịch an toàn hơn giúp người dân tiết kiệm thời gian, tốc độ thanh toán nhanh, dễ dàng và linh hoạt; đồng thời hạn chế việc bị trộm cắp tài sản, tiền giả” Ông Trương Văn Tiến - Phó Chủ tịch UBND xã Si Ma Cai chia sẻ.
Cũng theo ông Tiến, việc triển khai thanh toán qua mã QR là bước đi quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững của Si Ma Cai. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả trong giao dịch mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân vùng cao.
Chị Lương Thị Xuyến - tiểu thương tại chợ Si Ma Cai chia sẻ kinh nghiệm của mình: “Trước đây, chúng tôi phải giao dịch bằng tiền mặt, việc trả lại tiền thừa cho khách hàng rất khó khăn, đặc biệt là vào những lúc không có đủ tiền lẻ. Nhưng giờ đây, việc sử dụng mã QR đã thay đổi rất nhiều. Khách hàng chỉ cần quét mã, việc trả lại tiền thừa trở nên đơn giản. Mặc dù lúc đầu tôi cũng cảm thấy bỡ ngỡ, nhưng giờ tôi đã quen và thấy rằng đây là phương thức rất tiện lợi”.
Bày tỏ sự thích thú với phương thức thanh toán mới, chị Tráng Thị Giống - thôn Hang Rồng tâm sự: “Việc thanh toán qua mã QR thực sự tiện lợi và tiết kiệm thời gian cho cả người mua lẫn người bán. Trước kia, khi đi chợ, chúng ta phải mang theo tiền mặt và thường gặp rắc rối với tiền lẻ, nhưng bây giờ chỉ cần quét mã, tôi có thể thanh toán chính xác số tiền mình cần. Điều này không chỉ thuận tiện mà còn giúp tôi cảm thấy an toàn hơn trong mỗi giao dịch”.
Không chỉ người dân địa phương mà cả du khách cũng cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt ở chợ phiên Si Ma Cai. Anh Lê Đình Thi - du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Si Ma Cai không chỉ nổi bật với cảnh đẹp tự nhiên mà còn là nơi giữ gìn những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số. Chợ phiên là nơi tôi tìm thấy vẻ đẹp mộc mạc, giản dị. Đến đây, tôi ngạc nhiên khi thấy các tiểu thương sử dụng mã QR để thanh toán. Điều này chứng tỏ vùng cao Si Ma Cai đang tiến bước dài trong việc ứng dụng công nghệ vào đời sống hằng ngày mà vẫn không làm mất đi nét văn hóa truyền thống”.
Mặc dù có những lợi ích rõ ràng từ việc áp dụng công nghệ vào cuộc sống, nhưng quá trình chuyển đổi số tại Si Ma Cai cũng đối mặt với không ít thử thách. Si Ma Cai là khu vực với nhiều dân tộc thiểu số, trong đó có một bộ phận người dân vẫn còn xa lạ với công nghệ, chưa quen với việc sử dụng điện thoại thông minh hoặc thanh toán qua mã QR.
Ông Nhâm Tiến Đức - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Si Ma Cai chia sẻ: “Mặc dù nhiều người chưa quen với công nghệ, nhưng chúng tôi tin rằng, với sự hỗ trợ và hướng dẫn từ chính quyền, các tổ chức, việc sử dụng mã QR sẽ dần trở thành thói quen, không chỉ ở chợ phiên mà còn trong các giao dịch đời sống hằng ngày. Đây là xu hướng tất yếu giúp Si Ma Cai phát triển bền vững hơn trong tương lai”.
Cùng với sự hỗ trợ của chính quyền, sự chuyển đổi này cần thời gian để người dân thích nghi. Việc tăng cường các lớp đào tạo, tuyên truyền về lợi ích của chuyển đổi số, đồng thời hỗ trợ người dân trong việc tiếp cận thiết bị công nghệ là yếu tố quan trọng để giúp quá trình này trở nên hiệu quả. Xã Si Ma Cai đang bước vào kỷ nguyên mới, nơi sự kết hợp giữa công nghệ và văn hóa truyền thống tạo nên bức tranh sinh động, hứa hẹn tương lai phát triển bền vững.
