Sinh ra và lớn lên ở vùng núi, từ nhỏ chị Dào đã quen với rừng và những loại cây thuốc nam mà ông bà, cha mẹ vẫn dùng trong cuộc sống hằng ngày. Khi về làm dâu ở thôn Mỏ, xã Thượng Bằng La, chị lại càng gắn bó hơn với dược liệu khi mẹ chồng chị là người làm nghề thuốc nam.
Cách đây 6 năm, Hợp tác xã Lũng Lô ở thôn Đá Đỏ, xã Thượng Bằng La, tập trung trồng và phát triển dược liệu trên địa bàn, chị Dào đã nhận thấy đây chính là nơi mình cần gắn bó.
Tôi rất hiểu tiềm năng và giá trị của cây dược liệu ở địa phương. Khi có hợp tác xã về dược liệu, tôi nghĩ đây là con đường để phát triển bền vững nguồn dược liệu của quê hương.
Đó cũng chính là cơ hội để chị Dào có thể gắn bó với cây dược liệu. Hơn nữa, với chị, tham gia hợp tác xã không chỉ đơn thuần là tham gia một mô hình sản xuất mà còn là muốn tìm con đường phát triển kinh tế tại địa phương một cách bền vững.
Với tư duy ấy, chị Dào sớm trở thành thành viên chính thức của Hợp tác xã Lũng Lô và góp vốn, góp đất vào hợp tác xã. Chị không chỉ góp đất, góp vốn mà còn dành toàn bộ tâm sức của mình để bổ sung, nâng cao kiến thức đáp ứng công việc mới với mong muốn góp sức phát triển hợp tác xã.
Từ việc chỉ quen với trồng ngô, làm nương, khi chuyển sang trồng và chăm sóc dược liệu là cả một thử thách với chị Dào.
Chị tích cực tham gia các lớp tập huấn, học hỏi từ những người có kinh nghiệm và trực tiếp rút kinh nghiệm từ thực tế sản xuất. Và nỗ lực ấy của chị Dào đã được đền đáp xứng đáng.
Từ vai trò Tổ trưởng tổ sản xuất, đến đầu năm 2025, chị Dào đã trở thành Phó Giám đốc Hợp tác xã Lũng Lô. Sau 6 năm gắn bó giờ đây chị đã thành thạo trong từng khâu sản xuất dược liệu và cùng ban giám đốc hợp tác xã luôn nỗ lực cho sự phát triển.
Hợp tác xã hiện có 17,5 ha, trồng gần 20 loại dược liệu khác nhau, trong đó có hơn 10 loại chủ lực, được chăm sóc hoàn toàn theo phương pháp hữu cơ. Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương được đánh giá rất phù hợp, thậm chí một số loại dược liệu có chất lượng dược tính cao hơn so với trồng ở nơi khác.
Đến nay, sản phẩm của hợp tác xã có đầu ra ổn định với hơn 10 công ty dược trong cả nước. Sản lượng trung bình đạt khoảng 20 tấn/năm, doanh thu đạt từ 2 - 3 tỷ đồng. Riêng năm 2025, đạt 50 tấn sản phẩm.
Đằng sau những con số kinh tế, động lực lớn thôi thúc chị Dào không chỉ là thành công cá nhân mà còn là mong muốn tạo cơ hội việc làm cho lao động nữ tại địa phương.
Với vai trò là Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Mỏ, chị thấu hiểu thực tế nhiều phụ nữ ở địa phương phải đi làm xa gia đình, thiếu điều kiện chăm sóc con cái. Vì vậy, khi tham gia quản lý hợp tác xã, chị luôn chú trọng tạo điều kiện để phụ nữ tham gia làm việc tại đây.
Trong quá trình phát triển, chúng tôi đã cố gắng tạo điều kiện để nhiều chị em tham gia vào sản xuất, từ trồng, chăm sóc đến thu hoạch và chế biến sản phẩm - chị Dào chia sẻ.
Hiện nay, Hợp tác xã Lũng Lô có 15 thành viên chính thức và trên 10 thành viên liên kết cùng nhiều lao động thời vụ. Những thành viên liên kết đều là người dân địa phương, chủ yếu là phụ nữ là người dân tộc thiểu số. Với chị Bàn Thị Dào, gắn bó với cây dược liệu tại hợp tác xã đã trở thành con đường mang lại thành quả từ chính tiềm năng sẵn có của quê hương.
