Tháng Hai rét lộc...

LCĐT - Tháng Giêng rét đài, tháng Hai rét lộc..., câu ngạn ngữ như cung đàn có thang có bậc, nửa là kinh nghiệm thời tiết, nửa nói lên cái phấp phỏng, háo hức của người, của vật, của cây lá trước tiến triển của mùa luôn ngân nga trong mưa xuân, nắng xuân trên ngàn năm đất Việt.

Trước đây ở miền Bắc khí hậu ôn hòa, bốn mùa rõ rệt, mùa đông rét tê tái khiến cây cối phải trút hết lá để âm thầm nuôi rễ, nuôi thân. Ba tháng ngủ đông trong khẳng khiu, gầy guộc, tháng Giêng về dòng nhựa trong lớp vỏ sù sì của cây bỗng hớn hở đón những hạt mưa xuân náo nức để tách vỏ bật mầm, nở hoa háo hức. Tháng Giêng mưa mà như không mưa, rét mà như không rét, những cơn mưa phùn tháng Giêng chỉ đủ cho làm duyên khi đậu trên những mái tóc óng đen, những đôi má ửng hồng, những vạt áo mớ ba mớ bảy, đặc biệt những hạt nước li ti ấy vương vấn, thấm sâu vào thân, vào cành, vào rễ cây như thôi thúc sự hồi sinh khiến cho cây cối khắp mọi miền phải nhanh chóng nhập cuộc với thời vụ. Còn rét. Tháng Giêng xưa hầu như không còn gió mùa Đông Bắc, khi mùa đông đã làm xong phận sự, sang xuân, những cơn gió mang cái rét căm căm kèm theo mưa dầm nhường cho cái rét ngọt đủ để cho những giọt mưa xuân làm ẩm cả đất trời, đủ để cho muôn cây cùng xanh, muôn hoa cùng nở, cùng thể hiện sức sống mãnh liệt của thiên nhiên, đồng thời đáp ứng được niềm vui, hy vọng của con người. Trong khúc hát giao mùa của tháng Giêng, những chồi non mang màu lộc biếc bừng lên, những cánh hoa mang tinh khiết của đất trời bừng lên. Trong giời sinh giời dưỡng, những cánh hoa ướp ủ trong mưa xuân, trong rét ngọt sau một con trăng rụng dần chỉ còn lại những đài hoa. Những đài hoa đó lại phấp phỏng, lại náo nức đón ngày mới, thời tiết mới để hứa hẹn mùa quả đậu. Có thể hai từ “rét đài” của tháng Giêng bắt nguồn từ chu kỳ thời tiết, chu kỳ sinh trưởng của cây cối, của mùa như thế chăng?...

Tháng Hai, tháng của sinh sôi. Từ cái “bữa ấy mưa xuân phơi phới bay”(*) ấy sang tháng Hai mưa xuân vẫn còn dùng dằng nhưng nắng xuân đã bừng lên. Những giọt nắng non ong óng đã làm không khí ấm dần lên, song vẫn còn đó đêm đêm những làn mưa bụi lây rây, vẫn còn đó những hạt sương to mọng từ “quá mù ra mưa” đậu hờ trên tán lá, vẫn còn đó cái lạnh “rét chẳng ra rét, nóng chẳng ra nóng” trải dọc đêm dài, thỉnh thoảng một cơn mưa bất chợt lại rót “sữa giời” xuống nuôi cây... Trong tiết xuân phân ấy lúa vào thì con gái, khoai bắt đầu nuôi củ, mướp, bầu bắt đầu lên giàn, lá non dần cứng cáp, đài hoa dần thành quả…, vạn vật không bỏ lỡ cơ hội để tạo nên sinh sôi nảy nở. Có thể đó gọi là tháng Hai rét lộc chăng?...

Dẫu những suy luận của tôi có đúng hay không nhưng ngàn đời qua cứ đến tháng Giêng là mưa xuân, là rét ngọt, là cây nảy mầm, bật hoa, cứ đến tháng Hai là nắng lên, rét ủ, là hoa dần thành quả. Bây giờ trái đất nóng lên, nhiều năm mùa chẳng theo mùa, nhiều năm sang tháng ba vẫn rét đậm rét hại, những năm trái mùa đó vạn vật phải cương lên để tồn tại và phát triển, song dẫu sao cây vẫn bật mầm trổ hoa theo quy luật, con người vẫn luôn nương theo mùa vụ, bắt mùa vụ cho gặt hái mùa màng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lưu giữ và phát triển các giá trị truyền thống

Lưu giữ và phát triển các giá trị truyền thống

Tiếng khèn, điệu múa, đường kim mũi chỉ thêu hoa văn truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền qua hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao tại Lào Cai. Chính sách hỗ trợ của tỉnh đã tạo thêm điều kiện để các câu lạc bộ duy trì sinh hoạt, phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Gìn giữ bản sắc văn hóa trong mỗi gia đình

Gìn giữ bản sắc văn hóa trong mỗi gia đình

Giữa cuộc sống hiện đại, nơi gìn giữ văn hóa truyền thống tốt nhất và lâu bền nhất chính là trong từng gia đình. Trong mỗi nếp nhà của người Mông, người Dao, người Tày hay người Thái..., văn hóa ở ngay trong nét sinh hoạt hằng ngày.

Ông giáo già và khu vườn cổ tích

Ông giáo già và khu vườn cổ tích

Người ta có thể già đi theo quy luật của thời gian, nhưng có một kiểu tuổi tác không nằm ở mái tóc pha sương hay những nếp nhăn nơi khóe mắt. Đó chính là tâm hồn. Ông Nở vẫn tò mò với thế giới, vẫn muốn tự tay làm việc, vẫn không ngừng sáng tạo và biết vui với những điều nhỏ nhặt nhất.

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Gìn giữ nghề làm cốm truyền thống, xã Phúc Khánh hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ, gắn sản vật địa phương với phát triển du lịch. Lễ hội cốm là dịp quảng bá hương vị đặc trưng và bản sắc văn hóa địa phương, qua đó tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Mạnh Cường giành Huy chương Bạc “Tự hào một dải biên cương” với bộ ảnh nghề chạm bạc

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Mạnh Cường giành Huy chương Bạc “Tự hào một dải biên cương” với bộ ảnh nghề chạm bạc

Tối 30/10, tại tỉnh Quảng Ninh, lễ công bố kết quả và trao giải Cuộc thi Ảnh nghệ thuật cấp quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV năm 2026 diễn ra và được truyền hình trực tiếp trên kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam (QPVN). Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Mạnh Cường (Lào Cai) xuất sắc giành giải Nhì (Huy chương Bạc) với Bộ ảnh “Nghề chạm bạc của người Dao đỏ ở Mường Bo.

Mỏ Vàng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Mỏ Vàng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc

Trong nhịp sống mới nơi những bản làng vùng cao đang từng ngày đổi thay, tiếng hát, điệu múa, những nghi lễ truyền thống vẫn được người dân xã Mỏ Vàng nâng niu, gìn giữ. Đó không chỉ là phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, làm nên bản sắc riêng của mỗi dân tộc.

Đánh thức giá trị thiết chế văn hóa Mường Lò

Đánh thức giá trị thiết chế văn hóa Mường Lò

Lòng chảo Mường Lò - nơi lưu giữ điệu xòe, câu khắp và bản sắc văn hóa Thái, các thiết chế như: Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Khu di tích lịch sử quốc gia Căng và Đồn Nghĩa Lộ cùng nhà sinh hoạt cộng đồng góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa vùng đất phía Nam của tỉnh. Để phát huy hiệu quả, trở thành điểm tựa tinh thần và nguồn lực du lịch, những công trình này cần tầm nhìn dài hạn và sự đầu tư tương xứng.

Nơi tình yêu bắt đầu

Nơi tình yêu bắt đầu

Mỗi mùa hoa ban trắng rừng Tây Bắc, hang Thẩm Lé - hang Tình Yêu của người Thái Mường Lò - nơi trai gái gặp gỡ, tìm hiểu nhau qua tiếng khèn, tiếng pí và những câu hát giao duyên. Dẫu phong tục xưa dần mai một, ký ức về một miền yêu thương vẫn được các nghệ nhân gìn giữ, trao truyền như nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Sẵn sàng cho Lễ hội “Sắc màu biên cương” Mường Khương

Sẵn sàng cho Lễ hội “Sắc màu biên cương” Mường Khương

Những ngày này, xã Mường Khương khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026 (diễn ra ngày 7 và 8/11), từ tập luyện chương trình nghệ thuật, xây dựng không gian văn hóa, chỉnh trang đô thị đến khảo sát các vùng sản xuất nông nghiệp phục vụ tham quan, trải nghiệm.

Cô gái Khơ Mú và hành trình quảng bá văn hóa trên không gian số

Cô gái Khơ Mú và hành trình quảng bá văn hóa trên không gian số

Từ tình yêu với cội nguồn, Vì Thị Hương Giang, dân tộc Khơ Mú ở phường Nghĩa Lộ đã lựa chọn cách gìn giữ, lan tỏa bản sắc dân tộc bằng việc trực tiếp học hỏi, thực hành và chia sẻ những hình ảnh, câu chuyện văn hóa lên mạng xã hội, đưa những giá trị truyền thống đến gần hơn với giới trẻ.

Tối nay, trao giải Cuộc thi ảnh nghệ thuật 'Tự hào một dải biên cương' năm 2026

Tối nay, trao giải Cuộc thi ảnh nghệ thuật 'Tự hào một dải biên cương' năm 2026

Tối nay (30/10), tại TP Quảng Ninh diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia "Tự hào một dải biên cương" lần thứ IV năm 2026. Sự kiện do Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Lan tỏa bản sắc Mông từ tình yêu di sản

Lan tỏa bản sắc Mông từ tình yêu di sản

Sinh ra ở Mù Cang Chải, bén duyên làm dâu ở đỉnh núi mờ sương Suối Giàng, Thào Thị Trang từng ngày viết nên câu chuyện đẹp về tình yêu và khát vọng bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Mông. Không chỉ tỏa sáng trên các sân khấu lớn, Trang còn là “sứ giả” văn hóa thầm lặng ngay trên chính quê hương thứ hai của mình.

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Giữa dòng chảy của đời sống đương đại, thơ ca vẫn là nơi con người tìm về để chữa lành tâm hồn, neo giữ ký ức thời gian. Thơ ca cũng trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, gìn giữ những giá trị văn hóa, tình cảm gia đình và tình yêu nguồn cội. Để rồi, qua từng vần thơ mộc mạc mà sâu lắng, mỗi người như tìm thấy một miền ký ức của riêng mình, nơi những điều bình dị vẫn âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn và làm nên sức sống của thi ca.

Giỗ Tổ Hùng Vương 2027: Lan tỏa giá trị di sản quanh năm

Giỗ Tổ Hùng Vương 2027: Lan tỏa giá trị di sản quanh năm

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Năm Du lịch Đất Tổ 2027 được tỉnh Phú Thọ tổ chức với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch xuyên suốt năm. Cách làm này hướng tới phát huy giá trị di sản, đa dạng hóa sản phẩm du lịch và thu hút du khách.

fb yt zl tw