Đối với người dân vùng cao, ngôi nhà là tài sản lớn nhất, là thành quả của nhiều năm lao động, tích cóp. Vì vậy, quyết định rời bỏ nơi ở đã gắn bó nhiều năm luôn là điều không dễ dàng. Thế nhưng, trước nguy cơ sạt lở có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nhiều gia đình đã chấp nhận bỏ lại tài sản để bảo vệ an toàn tính mạng.
Gia đình ông Lờ A Sùng, ở thôn Hú Trù Lình là một trong số đó. Sau nhiều năm tích cóp từ hai bàn tay trắng, gia đình ông mới xây dựng được ngôi nhà khang trang, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, trận mưa lũ vừa qua khiến taluy phía sau nhà xuất hiện vết nứt kéo dài, có nguy cơ sạt lở bất cứ lúc nào. Dù rất tiếc ngôi nhà đã gắn bó hơn một thập kỷ, ông vẫn quyết định chuyển đến nơi ở mới.
Ông Lờ A Sùng chia sẻ: Gắn bó với mảnh đất này, với ngôi nhà 14 năm, nhưng sau mưa lũ nơi này không còn đảm bảo an toàn. Nguyện vọng lớn nhất của gia đình tôi là được chính quyền quan tâm, bố trí nơi ở mới để sớm yên tâm ổn định cuộc sống.
Không chỉ gia đình ông Lờ A Sùng, nhiều hộ dân khác ở thôn Hú Trù Lình cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Nặng nề hơn cả là gia đình ông Sùng Páo Chua, khi căn nhà được xây dựng sau nhiều năm lao động đã bị mưa lũ làm sập hoàn toàn.
Những ngày này, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng bà con trong thôn đang giúp gia đình ông thu dọn những vật liệu còn có thể tận dụng để chuẩn bị dựng lại ngôi nhà khác, sớm ổn định cuộc sống. Nhìn căn nhà nay chỉ còn là đống đổ nát, ai cũng không khỏi xót xa.
Ông Sùng Páo Chua cho biết: Căn nhà này thành quả của gia đình ông sau nhiều năm cố gắng, nỗ lực. Thế nhưng chỉ sau một trận mưa lũ, tất cả đã bị cuốn đi. Điều ông mong mỏi lúc này là được Nhà nước hỗ trợ bố trí nơi ở mới an toàn để gia đình yên tâm lao động, sản xuất.
Theo thống kê của UBND xã Lao Chải, sau đợt mưa lũ vừa qua, toàn xã có 220 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 35 hộ buộc phải di dời khẩn cấp. Với địa hình đồi núi dốc, dân cư sinh sống phân tán trên các sườn núi, nguy cơ sạt lở luôn hiện hữu sau mỗi trận mưa lớn. Trong khi đó, quỹ đất bằng phẳng, bảo đảm an toàn để bố trí tái định cư trên địa bàn lại rất hạn chế.
Trước mắt, chính quyền địa phương đang linh hoạt bố trí xen ghép đối với những hộ còn quỹ đất hoặc có người thân hỗ trợ. Đồng thời, tiếp tục rà soát, quy hoạch các khu vực đủ điều kiện để hình thành các điểm tái định cư tập trung, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.
Trao đổi về vấn đề này, ông Sùng A Lù - Phó Chủ tịch UBND xã Lao Chải cho biết, công tác bố trí tái định cư phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chí: phù hợp với quy hoạch, bảo đảm an toàn và ổn định lâu dài. Đồng thời, khu vực bố trí mới phải đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để người dân yên tâm an cư và phát triển kinh tế.
Trước diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu và nguy cơ sạt lở gia tăng tại các địa bàn miền núi, bên cạnh việc khẩn trương khắc phục hậu quả thiên tai, công tác quy hoạch và bố trí nơi ở mới cho các hộ dân vùng nguy hiểm đòi hỏi tầm nhìn đồng bộ, căn cơ và bền vững.
Sau thiên tai, nhà cửa có thể dựng lại, nhưng sự bình yên chỉ thực sự trở về khi người dân không còn phải nơm nớp lo âu dưới những sườn núi có nguy cơ sạt lở. Bảo đảm nơi ở an toàn là nền tảng để người dân Lao Chải an cư, ổn định cuộc sống, vững tâm phát triển sinh kế và gắn bó lâu dài với mảnh đất quê hương.
