Rời vùng sạt lở, dựng cuộc sống mới
Sau đợt mưa lớn do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 1, tuyến đường vào khu tái định cư Tả Pa Cheo (xã Bản Xèo) phủ kín bùn đất, nhiều đoạn trơn trượt, gây khó khăn cho việc thi công.
Tại công trường, những mái taluy vừa được san gạt đã ngấm no nước, nhiều vị trí xuất hiện sạt trượt, đất đá tràn xuống mặt bằng.
Để bảo đảm an toàn, máy móc phải tạm dừng hoạt động, công nhân cũng buộc ngừng thi công. Mưa kéo dài liên tiếp khiến tiến độ dự án nhiều lần bị gián đoạn, trong khi yêu cầu đưa người dân ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở ngày càng cấp thiết.
Đồng chí Nguyễn Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Xèo cho biết, sau khi tiếp nhận dự án, địa phương thường xuyên kiểm tra hiện trường, đôn đốc đơn vị thi công tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, điều kiện thi công gặp rất nhiều khó khăn do mưa kéo dài.
Sau mỗi trận mưa lớn, đơn vị thi công phải tạm dừng từ vài ngày để khắc phục sạt trượt, xử lý mặt bằng và bảo đảm an toàn trước khi có thể triển khai trở lại. Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Cách không xa khu vực thi công, căn nhà mới của gia đình anh Lý A Dũng đã hoàn thiện. Sau nhiều năm sống trong vùng có nguy cơ sạt lở tại khu vực Tả Lèng, mùa mưa năm nay là lần đầu tiên gia đình anh không còn phải thấp thỏm chuẩn bị đồ đạc để chạy tránh lũ mỗi khi trời đổ mưa lớn.
Anh Dũng kể, trước đây, mỗi khi nghe dự báo có mưa kéo dài là cả gia đình lại thấp thỏm, lo âu. Có những đêm đất đá từ trên núi lăn xuống, gia đình anh phải đưa con nhỏ sang nhà người thân hoặc nhà văn hóa thôn để trú tạm. Với những ngày mưa liên tiếp, người lớn trong nhà hầu như thức trắng vì lo sạt lở.
"Được chuyển lên nơi ở mới, gia đình tôi yên tâm hơn rất nhiều. Chỉ mong khu tái định cư sớm hoàn thành để bà con cùng lên ở, không còn cảnh mưa xuống là lo chạy đi sơ tán" - anh Dũng chia sẻ.
Cạnh ngôi nhà của anh Lý A Dũng, gia đình anh Lý A Giống cũng đang khẩn trương hoàn thiện nơi ở mới. Anh Giống cho biết, phía sau ngôi nhà cũ có một khối đá lớn đã xuất hiện nhiều vết nứt. Mỗi khi mùa mưa đến, cả gia đình lại sống trong tâm trạng bất an vì nguy cơ sạt lở luôn hiện hữu.
Được Nhà nước bố trí 200 m² đất ở và hỗ trợ 40 triệu đồng làm nhà, gia đình anh quyết định chuyển lên khu tái định cư ngay khi đủ điều kiện.
"Có chỗ ở an toàn thì mới yên tâm lao động, nuôi dạy con cái" - anh Lý A Giống chia sẻ.
Để người dân sớm ổn định cuộc sống
Theo ông Lý A Tráng - Trưởng thôn Pa Cheo, toàn thôn hiện có 243 hộ, 100% là đồng bào dân tộc Mông, trong đó còn khoảng 90 hộ nghèo. Địa hình chủ yếu là đồi núi dốc, nhiều hộ dân sinh sống dưới chân taluy hoặc gần các khối đá lớn, khiến nguy cơ sạt lở luôn thường trực.
Hiện nay, thôn vẫn còn 7 hộ nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao cần sớm được di chuyển. Mỗi khi mưa lớn kéo dài, cán bộ xã, công an, dân quân và cán bộ thôn lại đến từng nhà vận động người dân sơ tán đến nơi an toàn.
"Bà con đều mong khu tái định cư sớm hoàn thiện hệ thống giao thông, điện, nước và các hạng mục hạ tầng thiết yếu để có thể chuyển đến sinh sống.
"Có nơi ở an toàn thì người dân mới yên tâm phát triển kinh tế" - ông Lý A Tráng chia sẻ.
Dự án sắp xếp dân cư thôn Tả Pa Cheo được triển khai từ năm 2023 với quy mô hơn 10,3 ha, tổng mức đầu tư trên 18 tỷ đồng, phục vụ việc bố trí tái định cư cho 60 hộ dân.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dự án được bàn giao từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bát Xát về UBND xã Bản Xèo tiếp tục làm chủ đầu tư.
Đến nay, đã có 9 hộ chuyển đến xây dựng nhà ở tại khu tái định cư. Các hạng mục hạ tầng còn lại vẫn đang được triển khai.
Theo lãnh đạo UBND xã Bản Xèo, quá trình thi công gặp nhiều khó khăn do địa hình chia cắt, địa chất phức tạp, nhiều tảng đá lớn phải xử lý, trong khi thời tiết diễn biến thất thường, mưa nhiều làm ảnh hưởng đến tiến độ san nền và xây dựng hạ tầng.
Đồng chí Nguyễn Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Xèo cho biết: "Ngay sau khi tiếp nhận dự án, UBND xã đã tập trung rà soát khối lượng công việc, thường xuyên kiểm tra hiện trường, làm việc với đơn vị thi công để tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Xã phân công cán bộ phụ trách trực tiếp bám công trường, theo dõi tiến độ từng hạng mục, kịp thời phối hợp giải quyết các vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi để nhà thầu đẩy nhanh tiến độ".
Theo đồng chí Nguyễn Văn Thanh, địa phương yêu cầu đơn vị thi công tập trung nhân lực và thiết bị, ưu tiên hoàn thiện mặt bằng, hệ thống giao thông, điện, nước sinh hoạt cùng các hạng mục thiết yếu, bảo đảm đủ điều kiện để các hộ dân còn lại sớm chuyển đến nơi ở mới.
Biến đổi khí hậu đang khiến thiên tai ngày càng cực đoan, khó lường. Đối với những địa bàn vùng cao như Pa Cheo, việc sắp xếp dân cư ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở không chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống.
Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương cùng nỗ lực của đơn vị thi công, những vướng mắc của dự án đang từng bước được tháo gỡ. Khi các hạng mục hạ tầng được hoàn thành, khu tái định cư Tả Pa Cheo sẽ sớm đón thêm nhiều hộ dân đến sinh sống, từng bước đưa người dân ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở, từ đó giúp bà con yên tâm an cư, phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống.
