Sau những vụ việc gây ô nhiễm môi trường, các địa phương trong tỉnh đang tăng cường kiểm tra, rà soát những cơ sở sản xuất có nguy cơ phát sinh ô nhiễm. Không chỉ dừng ở xử lý vi phạm, chính quyền địa phương yêu cầu các cơ sở chưa đủ điều kiện phải tạm dừng hoạt động, đồng thời khẩn trương hoàn thiện các thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy trước khi hoạt động trở lại.
Tại xã Tân Hợp, hoạt động sản xuất than củi đang được kiểm soát chặt chẽ hơn sau những vấn đề liên quan đến môi trường.
Cơ sở của ông Phùng Đình Vinh ở thôn Gốc Gạo, hoạt động từ năm 2022 với 8 lò đốt than củi. Dù đã đầu tư hệ thống xử lý khói, thu gom và đốt lại khí thải, cơ sở vẫn phải dừng hoạt động từ tháng 5/2026 theo yêu cầu của chính quyền địa phương.
Ông Vinh cho biết, gia đình chấp hành việc tạm dừng hoạt động và chờ hướng dẫn của cơ quan chức năng để thực hiện các yêu cầu mới.
Cơ sở đã đầu tư hệ thống xử lý khói bằng cách thu gom vào bể và đốt trước khi thải ra môi trường. Tuy nhiên, khi địa phương yêu cầu tạm dừng hoạt động, gia đình nghiêm túc chấp hành - ông Phùng Đình Vinh chia sẻ.
Tại thôn Đại Sơn, cơ sở sản xuất than củi của ông Nguyễn Thế Vinh cũng phải tạm dừng hoạt động.
Một lượng nguyên liệu vẫn còn tồn nhưng cơ sở đã chấp hành yêu cầu của chính quyền.
Theo ông Nguyễn Thế Vinh, việc thay đổi phương thức, điều kiện sản xuất là cần thiết để phù hợp với các quy định mới. Trong thời gian chờ hoàn thiện thủ tục, gia đình mong muốn được giải quyết lượng nguyên liệu còn tồn.
Từ thực tế này, xã Tân Hợp đã tổ chức rà soát toàn diện các cơ sở sản xuất than củi, tập trung vào các điều kiện về đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy.
Qua kiểm tra, địa phương đã yêu cầu 4 cơ sở với 30 lò đốt than củi tạm dừng hoạt động do chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Việc xử lý nhằm chấn chỉnh hoạt động sản xuất, đồng thời, hướng tới ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm từ đầu, nhất là khói, bụi và khí thải phát sinh trong quá trình đốt than.
Bên cạnh các cơ sở sản xuất than củi, xã Tân Hợp cũng tăng cường kiểm tra những trường hợp tự ý san múc mặt bằng, sử dụng đất chưa đúng quy định, có nguy cơ tác động đến môi trường.
Địa phương đã giao lực lượng Công an xã, Phòng Kinh tế xã và trưởng thôn phối hợp tái kiểm tra sau xử lý. Những trường hợp cố tình tái phạm sẽ bị xử lý nghiêm; kết quả xử lý được công khai trên trang thông tin điện tử của xã và tại các cuộc họp thôn nhằm nâng cao tính răn đe.
Tại xã Đông Cuông, việc kiểm tra, chấn chỉnh các cơ sở sản xuất than củi quế cũng được triển khai đồng bộ.
Trên địa bàn hiện có 15 cơ sở. Qua kiểm tra tổng thể, những cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý được yêu cầu tạm dừng hoạt động, đồng thời được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ về đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường.
Cùng với yêu cầu hoàn thiện thủ tục, địa phương tập trung vào điều kiện thực tế trong quá trình sản xuất, nhất là hệ thống xử lý khí thải, kiểm soát khói bụi và giảm thiểu tác động đến môi trường. Đến nay, 11/15 cơ sở đã hoàn thành việc lắp đặt, cải tạo hệ thống xử lý khói.
Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng để các cơ sở từng bước đáp ứng yêu cầu trước khi hoạt động trở lại. Cùng với kiểm soát môi trường, xã Đông Cuông cũng xử lý 3 trường hợp vi phạm trong lĩnh vực đất đai.
Ông Nguyễn Xuân Dương - Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Cuông khẳng định: “Quan điểm của địa phương là quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất, đồng thời yêu cầu các cơ sở phải thực hiện đầy đủ các quy định về môi trường trước khi đi vào hoạt động. Những cơ sở chưa hoàn thiện hồ sơ về đất đai, xây dựng và môi trường không được phép hoạt động trở lại. Đây cũng là nguyên tắc để bảo đảm hoạt động sản xuất phát triển đúng quy định, không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế trước mắt”.
Thực tế tại Tân Hợp và Đông Cuông cho thấy, để kiểm soát ô nhiễm hiệu quả, việc quản lý không thể chỉ bắt đầu khi xảy ra sự cố. Các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cần được kiểm tra từ điều kiện đất đai, xây dựng đến công nghệ sản xuất và hệ thống xử lý chất thải. Trong đó, yêu cầu tạm dừng hoạt động đối với cơ sở chưa đủ điều kiện là biện pháp cần thiết để ngăn ngừa nguy cơ phát sinh ô nhiễm.
Cùng với xử lý, chính quyền địa phương cũng hướng dẫn các cơ sở hoàn thiện thủ tục, cải tạo hệ thống xử lý khí thải, từng bước chuyển sang phương thức sản xuất phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường.
Thời gian tới, các địa phương trong tỉnh tiếp tục tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về đất đai, xây dựng và môi trường; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, nhất là những trường hợp cố tình tái phạm hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng đến khu dân cư.
Cùng với đó là khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở hoàn thiện điều kiện sản xuất, đầu tư công nghệ xử lý chất thải, giảm phát thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Siết chặt quản lý môi trường cần được thực hiện thường xuyên, từ kiểm tra, giám sát đến xử lý vi phạm và nâng cao ý thức chấp hành của người dân, doanh nghiệp. Qua đó, các nguy cơ ô nhiễm được kiểm soát ngay từ cơ sở, bảo đảm hoạt động sản xuất gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển bền vững.
