Ý tưởng nghiên cứu, chọn tạo giống lúa LC26 bắt đầu từ những chuyến khảo sát thị trường của các cán bộ kỹ thuật Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh Lào Cai.
Qua khảo sát thị trường kinh doanh các giống lúa, chúng tôi nhận thấy người tiêu dùng đang rất cần một loại gạo có hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt là vitamin và omega. Gạo lứt tốt cho sức khỏe nhưng ăn cứng, khó ăn nên không phải ai cũng dùng được. Từ đó, chúng tôi đăng ký với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đề tài nghiên cứu giống lúa theo hướng thảo dược, hướng tới hàm lượng Omega 3, Omega 6, Omega 9 cao, phục vụ cộng đồng, đặc biệt là những người phải ăn kiêng".
Giống lúa thuần LC26 được chọn tạo bằng phương pháp lai hữu tính kết hợp chọn lọc theo phương pháp phả hệ. Đây là giống lúa chất lượng cao, có thể gieo cấy hai vụ trong năm, thời gian sinh trưởng ngắn; năng suất trung bình đạt từ 60 - 80 tạ/ha. Khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, cơm mềm, dẻo, lớp cám màu hồng.
Năm 2024, giống lúa thuần LC26 được Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) công nhận lưu hành tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc theo Quyết định số 608/QĐ-TT-CLT ngày 17/12/2024.
Để tạo ra LC26, nhóm nghiên cứu đã trải qua quá trình chọn lọc nghiêm ngặt. Những dòng không đạt yêu cầu về kiểu hình, năng suất hoặc chất lượng cơm đều được loại bỏ, chỉ giữ lại dòng thuần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí đã đặt ra.
Kết quả phân tích cho thấy gạo LC26 chứa nhiều thành phần dinh dưỡng như vitamin A, nhóm vitamin B (B1, B2, B6), chất xơ, lipid cùng các axit béo Omega 3, Omega 6 và Omega 9. Ngoài ra, sản phẩm còn có hàm lượng sắt, canxi và nhiều vi chất khác, đáp ứng xu hướng tiêu dùng hướng tới thực phẩm có lợi cho sức khỏe.
Một giống lúa mới chỉ thực sự thành công khi được người nông dân đón nhận. Vì vậy, Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh Lào Cai đã đưa LC26 khảo nghiệm tại nhiều vùng sinh thái khác nhau để đánh giá khả năng thích nghi và hiệu quả sản xuất.
Kỹ sư Hà Thúy Hằng - Phó Trưởng phòng Sản xuất - Kinh doanh, người phụ trách đưa LC26 đi khảo nghiệm nhiều vùng sinh thái cho biết:
Hiện nay, trung tâm đang phối hợp với Chi cục Trồng trọt và các địa phương quy hoạch vùng sản xuất lúa chất lượng cao phù hợp với điều kiện sinh thái của giống LC26. Đồng thời, phối hợp với cơ quan chuyên môn các tỉnh Trung du, miền núi phía Bắc đưa giống lúa này vào cơ cấu sản xuất đại trà.
Mỗi vụ sản xuất, Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh Lào Cai dự kiến cung ứng trên 50 tấn giống, đáp ứng nhu cầu mở rộng diện tích gieo cấy trong và ngoài tỉnh.
Theo lãnh đạo Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh Lào Cai, mục tiêu trong thời gian tới là xây dựng LC26 trở thành thương hiệu gạo đặc sản của Lào Cai, tạo lợi thế cạnh tranh bằng giá trị dinh dưỡng và thành quả nghiên cứu khoa học, đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại khi người dân ngày càng quan tâm đến các sản phẩm tốt cho sức khỏe.
Khi khoa học và công nghệ trở thành động lực phát triển nông nghiệp, những giống lúa mang thương hiệu Lào Cai không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân mà còn mở ra cơ hội hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.
