Đầu tháng 7/2026, kết quả giám sát của Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tại chợ buôn bán gia súc Cốc Ly (xã Bảo Nhai) và chợ Bắc Hà (xã Bắc Hà) đã phát hiện 12 mẫu dương tính với vi rút lở mồm long móng serotype A và 4 mẫu dương tính với vi rút lở mồm long móng serotype O. Đây là hai chủng vi rút có khả năng lây lan nhanh trên các loài gia súc móng guốc như trâu, bò, lợn và dê.
Việc phát hiện mầm bệnh tại các chợ gia súc, nơi tập trung số lượng lớn vật nuôi từ nhiều địa phương - làm gia tăng nguy cơ phát tán dịch bệnh nếu không được kiểm soát kịp thời.
Ngay sau khi có kết quả giám sát, UBND xã Bắc Hà đã thông báo tạm dừng hoạt động buôn bán, tập kết, trung chuyển gia súc tại chợ gia súc Bắc Hà từ ngày 11/7/2026 cho đến khi dịch bệnh được kiểm soát.
Địa phương đã khẩn trương rà soát tổng đàn gia súc gồm trâu, bò, lợn và dê; tổng hợp nhu cầu vắc-xin để triển khai tiêm phòng khẩn cấp. Cùng với đó, các tổ kiểm soát lưu động được thành lập nhằm kiểm soát chặt việc vận chuyển, buôn bán và giết mổ gia súc, chủ động ngăn ngừa nguy cơ phát tán mầm bệnh.
Cùng với các biện pháp kiểm soát, xã tổ chức phun tiêu độc, khử trùng toàn bộ khu vực chợ gia súc và các vùng có nguy cơ cao. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở và loa lưu động tại khu vực chợ để người dân, thương lái nắm rõ các quy định phòng, chống dịch. Các hộ chăn nuôi được vận động ký cam kết không giấu dịch, không bán chạy gia súc mắc bệnh, chủ động theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và thông báo ngay cho chính quyền khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đối với nhiều hộ dân vùng cao, đàn trâu, bò không chỉ là tài sản có giá trị mà còn là nguồn sinh kế chủ yếu của gia đình. Vì vậy, khi có thông tin phát hiện mầm bệnh, người chăn nuôi đã chủ động nâng cao ý thức phòng, chống dịch.
Gia đình ông Vàng Văn Tư, thôn Na Áng, xã Bắc Hà có nhiều năm gắn bó với nghề nuôi trâu, những ngày này, gia đình thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và thực hiện tiêm phòng đầy đủ theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
Ông Vàng Văn Tư chia sẻ: “Năm nào gia đình cũng đăng ký tiêm vắc-xin cho đàn gia súc để phòng bệnh. Khi biết thông tin chợ gia súc phát hiện mầm bệnh thì cũng rất lo lắng. Gia đình chỉ mong tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ đàn trâu không mắc bệnh”.
Là địa phương giáp ranh với xã Bảo Nhai - nơi phát hiện vi rút lở mồm long móng, xã Xuân Quang đang khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch.
Với tổng đàn gia súc chính gồm trâu, bò, lợn và dê trên 29.700 con, xã tập trung tiêm vắc xin phòng bệnh, phun tiêu độc, khử trùng và tăng cường giám sát đàn vật nuôi.
Riêng trong đợt 1 tiêm phòng vắc xin và hưởng ứng Tháng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường năm 2026, địa phương đã tiêm 1.200 liều vắc xin lở mồm long móng và phun tiêu độc, khử trùng trên diện tích khoảng 720.000 m².
Cùng với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người chăn nuôi trong thực hiện các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, chủ động theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi và kịp thời báo cho chính quyền, cơ quan chuyên môn khi phát hiện gia súc có dấu hiệu nghi mắc bệnh.
Ông Đỗ Hồng Quân - Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Quang cho biết: “Xã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp với các thôn tăng cường giám sát đàn gia súc, kịp thời phát hiện các trường hợp nghi mắc bệnh; tổ chức tiêm phòng khoanh vùng tại những khu vực có nguy cơ cao, các cửa ngõ giao thông, dọc tuyến quốc lộ và khu vực giáp ranh với chợ gia súc Cốc Ly (xã Bảo Nhai) nhằm ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập và lây lan”.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để phòng, chống bệnh lở mồm long móng hiệu quả, các địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại; tăng cường giám sát đàn gia súc, kịp thời phát hiện, lấy mẫu xét nghiệm và xử lý các trường hợp nghi mắc bệnh. Đồng thời, kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Đối với các xã Cốc Lầu, Bản Liền, Tả Củ Tỷ, Lùng Phình, Sín Chéng, Cao Sơn, Xuân Quang và Phong Hải - những địa phương giáp ranh với các xã Bắc Hà, Bảo Nhai và có mật độ chăn nuôi cao, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu khẩn trương rà soát tổng đàn gia súc, tổng hợp nhu cầu vắc xin nhị giá lở mồm long móng (serotype O và A) để tổ chức tiêm phòng.
Để nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát tổng đàn gia súc, tổng hợp nhu cầu vắc xin nhị giá lở mồm long móng (serotype O và A) để tổ chức tiêm phòng. Đối với các xã Bắc Hà và Bảo Nhai, tiếp tục thực hiện nghiêm các biện pháp khoanh vùng, truy xuất nguồn gốc gia súc, kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ và chỉ cho phép chợ gia súc hoạt động trở lại khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện phòng, chống dịch.
Với tổng đàn gia súc chính gồm trâu, bò và lợn trên 1,47 triệu con, việc chủ động tiêm phòng, giám sát dịch bệnh, thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học và kiểm soát chặt hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc có ý nghĩa quan trọng trong ngăn chặn bệnh lở mồm long móng lây lan, bảo vệ sản xuất chăn nuôi và giảm thiểu thiệt hại cho người dân.
