Thị trường phân bón đang chứng kiến sự điều chỉnh giá chưa từng có. Bà Nguyễn Thị Xuân - Giám đốc Công ty TNHH Thủy Ngân (phường Âu Lâu), nhà cung ứng phân bón lớn nhất tỉnh, cho biết: "Tính đến ngày 12/7, các loại phân bón chủ lực như Đạm, Lân, Kali, NPK... của tất cả các thương hiệu lớn như Đạm Hà Bắc, Bình Điền, Lâm Thao... đều đã đồng loạt giảm giá. Mức giảm khá mạnh, từ 12 - 30%, trong đó giảm sâu nhất phải kể đến mặt hàng Đạm Hà Bắc, giảm gần 30% so với cuối tháng 4 đầu tháng 5".
Lý giải về nguyên nhân của đợt giảm giá này, trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định các yếu tố khiến giá phân bón hạ nhanh là do: Trung Quốc - nước xuất khẩu urê lớn nhất thế giới đã nới lỏng hạn chế xuất khẩu, dẫn tới nguồn cung dồi dào; chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy do các cuộc xung đột địa chính trị trước đây đã dần được nối lại, giúp nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất phân bón ổn định hơn.
Đặc biệt, giá xăng dầu thế giới đã hạ nhiệt rõ rệt, kéo theo chi phí vận tải giảm theo, trong khi chi phí vận chuyển là yếu tố quan trọng trong cơ cấu giá thành, đặc biệt là giá bán lẻ. Cùng với đó, các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước đang đẩy mạnh hoạt động, nguồn cung ra thị trường dồi dào hơn so với giai đoạn trước cũng là nguyên nhân khiến giá phân bón giảm.
Việc giá phân bón tại các đại lý cấp 1 giảm đã tác động ngay đến hệ thống bán lẻ. Tuy nhiên, tại các cửa hàng nhỏ lẻ ở vùng sâu vùng xa có phần chậm hơn và mức giảm chưa thực sự tương ứng. Khảo sát tại đại lý Minh Tuấn trên đường Ngô Minh Loan, phường Âu Lâu, giá phân lân hiện ở mức 7,5 nghìn đồng/kg; Đạm Hà Bắc 14,5 nghìn đồng/kg, mức giảm khoảng 4 nghìn đồng so với thời điểm cuối tháng 4.
Lý giải về sự chênh lệch này, bà Minh Hằng - chủ đại lý phân bón tại xã Bắc Hà chia sẻ: "Giá phân bón tại nhà máy rẻ nhưng giá bán lẻ tại các vùng sâu, vùng xa luôn nhỉnh hơn bởi phải cộng thêm chi phí vận tải khá cao và tại đây sức mua có hạn, doanh số thấp, tốc độ quay vòng vốn chậm, nên các đại lý khó có thể giảm giá sâu ngay lập tức".
Tuy nhiên, trao đổi với các đại lý bán lẻ ở Trấn Yên, Bảo Ái, Văn Chấn, phóng viên ghi nhận dù giá giảm không nhanh như các nguồn công bố, nhưng hầu hết cửa hàng đều buộc phải hạ nhiệt giá bán. Một chủ đại lý giấu tên thừa nhận: "Thời điểm nhập hàng trước đây giá rất cao, nhưng bây giờ mặt bằng giá mới đã xác lập, chúng tôi không thể ghim giá mãi. Phải chấp nhận giảm, chấp nhận lỗ vì bán đắt sẽ mất khách".
Sự giảm nhiệt của phân bón đúng thời điểm vàng mang lại niềm phấn khởi cho bà con nông dân. Ông Hà Văn Tính, trú tại Bản Xa, phường Trung Tâm, không giấu nổi sự hồ hởi: Thời điểm giá đạm tăng từ 12 nghìn lên 18,5 nghìn/kg, giá thóc vẫn giữ nguyên khiến nông dân thua lỗ nặng. Bây giờ giá phân giảm, lại đúng lúc lúa đang đẻ nhánh, bà con ai cũng mừng".
Không chỉ với lúa mùa, hàng vạn ha chè kinh doanh tại nhiều địa phương cũng đang vào chính vụ. Thời tiết mưa xuống rồi nắng lên tạo điều kiện lý tưởng cho cây chè phát triển. Những đồi chè shan tuyết nổi tiếng, những giống chè đặc sản như Bát Tiên, Phúc Vân Tiên hay những nương chè cao sản LDP1, LDP2... đang đợi bà con bỏ phân để nảy búp. Giá phân giảm, người dân yên tâm hơn trong việc đầu tư, hứa hẹn một vụ chè được mùa, được giá, giúp bà con có thêm động lực gắn bó với cây trồng chủ lực.
Theo nhận định của các chuyên gia ngành nông nghiệp, nguồn cung phân bón đã được cải thiện, tạo điều kiện cho bà con nông dân thâm canh tăng năng suất cây trồng.
Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui trước mắt, các nhà khoa học cũng khuyến cáo bà con cần thay đổi tư duy canh tác. Việc phụ thuộc quá nhiều vào phân bón hóa học sẽ làm suy thoái đất đai, giảm chất lượng nông sản và tiềm ẩn nhiều rủi ro khi giá cả biến động. Do đó, giải pháp bền vững lâu dài là tăng cường sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh. Đây chính là hướng đi nhằm "tránh bạc màu đất", cải thiện hệ sinh thái nông nghiệp, nâng cao năng suất và giá trị nông sản một cách bền vững, giúp người nông dân thực sự làm chủ được đồng ruộng ngay cả khi thị trường có những biến động khó lường.
