Sự chuyển dịch này không chỉ phát huy tối đa nguồn trợ lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia, mà còn đánh thức nội lực của người dân, trở thành đòn bẩy quan trọng giúp thu hẹp khoảng cách mức sống và nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
Có Thái - thôn có tỷ lệ hộ nghèo thấp nhất xã Nậm Có hiện chỉ còn 14 hộ nghèo trên tổng số 271 hộ. Năm nay, thôn có thêm 9 hộ thoát nghèo. Ra khỏi danh sách hộ nghèo của xã từ cuối năm 2025, gia đình bà Lò Thị Yên cơ bản đã có cuộc sống ổn định.
Điểm tựa vững chắc để gia đình bà Yên nỗ lực vươn lên thoát nghèo đó nguồn lực hỗ trợ thiết thực của Chính phủ thông qua các Chương trình mục tiêu quốc gia. Trong đó, các tiểu dự án thành phần đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình sản xuất; giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt đã hỗ trợ gia đình bà những nhu cầu căn cốt, đó là hỗ trợ làm nhà ở, téc nước và mới đây nhất là hỗ trợ 1 bò cái sinh sản.
Bà Yên chia sẻ: Trước đây, dù cố gắng lao động, sản xuất nhưng gia đình vẫn không thoát được nghèo. Được Nhà nước hỗ trợ làm nhà ở, con giống để phát triển chăn nuôi, vợ chồng tôi rất phấn khởi, nỗ lực vươn lên thoát nghèo.
Theo đánh giá của Trưởng thôn Có Thái Hoàng Văn Khính, các Chương trình mục tiêu quốc gia đã hỗ trợ thiết thực nhu cầu đời sống của người dân, nhất là hỗ trợ nhà ở và vật nuôi sinh sản. Dù số hộ thực sự khá giả chưa nhiều, nhưng đời sống người dân đã được nâng lên đáng kể so với trước.
Từ câu chuyện của một gia đình đến kết quả giảm nghèo của cả thôn, có thể thấy, hỗ trợ sinh kế đang mở thêm cơ hội, không chỉ giúp người dân từng bước thay đổi cuộc sống, mà còn là trợ lực quan trọng để những hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo phát huy nội lực vươn lên có đời sống, kinh tế ổn định.
Theo lãnh đạo địa phương, để cơ hội ấy trở thành kết quả bền vững, điều quan trọng là phải lựa chọn đúng đối tượng, đúng nhu cầu và phù hợp với khả năng tổ chức sản xuất của từng hộ.
Với thôn Đá Đen - địa bàn chưa có điện lưới quốc gia, đường bê tông chưa lên đến trung tâm, chưa có sóng viễn thông, những khó khăn trong công tác giảm nghèo không dễ tháo gỡ, do vậy nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ người dân ổn định đời sống, phát triển sản xuất rất có giá trị.
Trưởng thôn Đá Đen Lù A Sua cho biết, thôn có 155 hộ dân, hiện còn 102 hộ nghèo. Trong điều kiện khó khăn về cơ sở hạ tầng khiến hoạt động giao thương kinh tế và phát triển sản xuất gặp rất nhiều trở ngại, người dân vì thế cũng khó có cơ hội để vươn lên thoát nghèo.
Nhiều dự án của các Chương trình mục tiêu quốc gia được xã triển khai trên cơ sở khảo sát, nắm tình hình thực tế của từng thôn và nhu cầu cấp thiết của từng hộ nên việc hỗ trợ đã sát thực tế đời sống, phát huy hiệu quả nguồn lực các chương trình mục tiêu của Chính phủ. Riêng về hỗ trợ làm nhà ở, năm 2025, thôn Đá Đen có hơn 20 hộ được thụ hưởng.
Hiện, thôn có 34 hộ đăng ký tham gia Dự án cộng đồng phát triển sản xuất chăn nuôi thuộc Dự án 3 Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện trong năm 2026, trong đó có 8 hộ đăng ký hỗ trợ ngựa giống, 26 hộ đăng ký hỗ trợ trâu, bò.
Thôn Đá Đen vẫn còn nhiều hộ nghèo, song, nhờ nguồn lực hỗ trợ của các chương trình mục tiêu quốc gia, một số hộ dân trong thôn đã nỗ lực vươn lên có kinh tế vững từ phát triển từ chăn nuôi, điển hình như hộ các ông Sùng A Di, Giàng A Dình, Sùng A Cu mạnh dạn đầu tư phát triển chăn nuôi kết hợp với trồng 2 ha quế, cho thu nhập ổn định.
Thực tế tại Nậm Có cho thấy, việc triển khai các dự án đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo được địa phương xác định theo hướng ưu tiên những hoạt động do cộng đồng đề xuất, phù hợp với phong tục, tập quán và điều kiện thực tế.
Ông Sùng A Dinh - Phó Chủ tịch UBND xã khẳng định: “Việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân trên địa bàn. Với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, diện mạo nông thôn đã có nhiều khởi sắc, kết cấu hạ tầng xã hội đã được đầu tư khá đồng bộ, cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và đời sống”.
Tính riêng từ năm 2025 đến nay, các Chương trình mục tiêu quốc gia đã hỗ trợ cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo trên 270 con giống, chủ yếu là trâu, bò. Việc lựa chọn vật nuôi phù hợp với tập quán chăn nuôi và điều kiện sản xuất tại địa phương tạo cơ hội để người dân tận dụng nguồn lực sẵn có, từng bước phát triển kinh tế hộ gia đình.
Dự án cộng đồng phát triển sản xuất chăn nuôi thuộc Dự án 3 Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện trong năm 2026 hiện có 99 hộ đăng ký tham gia, thụ hưởng chính sách hỗ trợ con giống, chủ yếu là trâu, bò, ngựa.
Bên cạnh hỗ trợ con giống, nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia còn được đầu tư cho những nhu cầu thiết yếu của đời sống và sản xuất như nhà ở, đất sản xuất, téc nước… cho địa bàn khó khăn. Nhiều tuyến đường thôn được duy tu, sửa chữa; công trình nước sạch, trường học, trạm y tế được quan tâm nâng cấp. Đây là những điều kiện quan trọng để cải thiện môi trường sống, phục vụ sản xuất và giúp người dân tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ cơ bản.
Giá trị lớn nhất từ nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước là khơi dậy được khát vọng vươn lên và vai trò chủ thể của người dân, biến trợ lực bên ngoài thành động lực bên trong. Khi những nút thắt về đời sống và sản xuất tại từng thôn, bản được tháo gỡ kịp thời, Nậm Có đang từng bước nâng cao thu nhập, thu hẹp khoảng cách phát triển.
Hướng đi đúng đắn này đang từng ngày hiện thực hóa, đưa mục tiêu giảm nghèo bền vững đến gần hơn với cuộc sống của mỗi người dân và từng thôn, bản.
