Để có được sự bình yên ấy là cả hành trình khi Nậm Có từng thời gian dài đối mặt với nỗi ám ảnh bởi tệ nạn ma túy. Từ những năm 1990, cây anh túc từng hiện diện ở nhiều khu vực của xã. Khi ấy, thuốc phiện không chỉ là thứ hàng hóa được trao đổi, mà len sâu vào đời sống của một bộ phận người dân.
Cuộc chiến với ma túy vì thế không chỉ là cuộc đấu tranh của lực lượng chức năng, mà trở thành nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.
Từng “mắt xích” phòng ngừa ma túy đã được thiết lập ngay từ cơ sở. Cấp ủy, chính quyền, các tổ chức, đoàn thể, dòng họ, già làng, trưởng bản và người có uy tín đều đồng lòng tham gia công tác tuyên truyền, vận động, cảm hóa người nghiện.
Nhận thức của người dân từng bước được thay đổi, từ chỗ coi ma túy là chuyện của mỗi gia đình, mỗi cá nhân, đến nhận diện nguy cơ, cùng nhau giữ gìn sự bình yên của bản làng.
Sự thay đổi ấy là kết quả sau những năm tháng cán bộ cơ sở, lực lượng công an và người có uy tín kiên trì đi từng ngõ, gõ từng cửa nhà, gặp từng người dân. Những cuộc trò chuyện, những lời vận động đã từng bước hình thành ý thức tự phòng, tự quản trong cộng đồng.
Công an xã Nậm Có cũng triển khai mô hình “Chăm hoa”, xây dựng hình ảnh người cán bộ, chiến sĩ gần dân, hiểu dân, vì dân. Khi cán bộ đến gần dân hơn, người dân cũng cởi mở hơn trong chia sẻ thông tin, cùng tham gia giữ gìn an ninh, trật tự ngay từ bản làng.
Từ tháng 7/2025 đến nay, xã Nậm Có đã tổ chức ký cam kết không phạm tội, vi phạm pháp luật về ma túy với 98% số hộ gia đình; ra mắt 12 mô hình tự quản, phòng, chống tội phạm về ma túy; 11 diễn đàn “Công an lắng nghe ý kiến Nhân dân”, tạo thêm kênh để người dân phản ánh tình hình, chia sẻ những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Cùng với phòng ngừa, công tác rà soát, xác định, quản lý, kiểm tra các đối tượng liên quan đến ma túy được thực hiện thường xuyên, liên tục.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an xã Nậm Có đã phối hợp đấu tranh, xử lý 11 vụ với 19 đối tượng về các hành vi mua bán, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; đưa 18 đối tượng vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
“Lá chắn” phòng ngừa ma túy đã được hình thành từ chính mỗi gia đình, dòng họ và bản làng. Để rồi trên những vùng đất từng là “điểm nóng”, sức sống mới đang hồi sinh.
Màu xanh của lúa, ngô, sơn tra phủ kín những triền núi. Người dân yên tâm lao động, sản xuất, trẻ em được lớn lên trong những bản làng bình yên; những người từng lầm lỗi cũng có cơ hội trở về, làm lại cuộc đời.
Bà Lù Thị Bầu ở thôn Có Mông từng có những năm tháng lầm lỗi khi phạm tội mua bán trái phép chất ma túy. Ngày trở về địa phương, bà được chính quyền, lực lượng công an và người dân trong thôn động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện để hòa nhập cộng đồng. Không mặc cảm, bà bắt đầu gây dựng cuộc sống bằng việc nuôi lợn, từng bước ổn định kinh tế.
Bà Bầu chia sẻ: Được chính quyền địa phương và công an xã tuyên truyền, hướng dẫn cách làm kinh tế, giờ đây tôi đã dựng được căn nhà đẹp, kinh tế ổn định, không vi phạm pháp luật nữa. Cảm ơn chính quyền đã luôn đồng hành, quan tâm chúng tôi.
Bình yên ở Nậm Có cũng được người dân cảm nhận rõ ràng.
Ông Thào A Chua - người có uy tín thôn Có Mông chia sẻ: Bây giờ thôn yên bình hơn trước nhiều rồi, không còn thấy người nghiện, không còn chuyện trộm cắp tài sản như ngày trước. Người dân bảo nhau chăm chỉ lao động, sản xuất, nuôi con cái. Cuộc sống đang tốt lên từng ngày, ai cũng mừng.
Xã Nậm Có hôm nay đã cơ bản đạt 3/3 tiêu chí về “Xã không ma túy”. Tuy nhiên, với địa phương, kết quả này chỉ là bước đầu, phía trước vẫn phải chủ động phòng ngừa, quản lý chặt địa bàn, nhất là những nhóm đối tượng có nguy cơ liên quan đến ma túy.
Với các đối tượng liên quan đến ma túy, chúng tôi tiếp tục chỉ đạo, phân công cán bộ phụ trách trực tiếp các nhóm đối tượng, đảm bảo ít nhất mỗi đối tượng có từ 1 - 2 cán bộ, công chức xã thường xuyên thăm hỏi, động viên, tuyên truyền để họ dễ dàng hòa nhập, không tái phạm tội liên quan đến ma túy.
Bình yên đã “bén rễ” trên mảnh đất Nậm Có, để từ đó những mùa no ấm sẽ tiếp tục “nảy mầm”, những mái nhà thêm tiếng cười và người dân sẽ vững tin dựng xây cuộc sống mới trên chính quê hương mình.
