Khi AI biết kiểm chứng sự thật: Bước tiến mới từ Viettel AI tại NAACL 2025

Tại NAACL 2025, một trong những Hội nghị trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu thế giới tổ chức tại Hoa Kỳ, Viettel AI đã giới thiệu VeGraph - Phương pháp kiểm chứng thông tin giúp tăng độ chính xác lên tới 5% so với các phương pháp hiện có.

VeGraph cải thiện độ chính xác từ 2 - 5% so với các phương pháp hiện có.
VeGraph cải thiện độ chính xác từ 2 - 5% so với các phương pháp hiện có.

NAACL 2025 (Annual Conference of the Nations of the Americas Chapter of the Association for Computational Linguistics) là Diễn đàn khoa học uy tín hàng đầu thế giới trong lĩnh vực xử lý ngôn ngữ tự nhiên và ngôn ngữ học tính toán.

Theo thông tin chiều 16/5 của Viettel, sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội khiến các nội dung do người dùng tự tạo ngày càng phổ biến; đồng thời kéo theo làn sóng tin giả, tin không chính thống lan rộng. Những thông tin sai lệch này không chỉ gây hoang mang cho người dân trong các lĩnh vực nhạy cảm như sức khỏe, thiên tai, chính sách công… mà còn dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như: Thiệt hại kinh tế, suy giảm uy tín tổ chức và đe dọa an ninh Quốc gia.

“Nếu trước kia, những thông tin này chỉ gây tác động đến một thời điểm và phạm vi nhất định, bây giờ, chúng đang trở nên ngày càng nguy hiểm khi trở thành một phần dữ liệu đầu vào cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI). Trong quá trình tìm kiếm, thu thập thông tin để phản hồi người dùng, các hệ thống như chatbot, trợ lý ảo hoàn toàn có khả năng sử dụng, tạo ra hoặc lan truyền thông tin sai lệch nếu không có khả năng tự kiểm chứng”, đại diện Viettel cho biết.

Kiểm chứng thông tin là quá trình xác minh tính đúng - sai của một thông tin. Ví dụ, mục tiêu của việc kiểm chứng câu nói “NASA đã tìm thấy sự sống trên sao Hỏa” là kiểm tra xem thông tin này có dựa trên sự thật được công bố hay không? thông qua các nguồn đáng tin cậy như báo chí, dữ liệu khoa học hay cơ sở tri thức. Để tự kiểm chứng được thông tin, các hệ thống AI phải có khả năng hiểu câu, tìm kiếm thông tin liên quan và kết luận một cách logic dựa trên dữ liệu khách quan.

VeGraph (Verify-in-the-Graph) là phương pháp kiểm chứng thông tin do đội ngũ kỹ sư tại Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI) nghiên cứu, phát triển và trình bày tại NAACL 2025 - một trong 3 Hội nghị quốc tế danh giá nhất về xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Kết quả thử nghiệm trên hai bộ dữ liệu kiểm chứng phổ biến là HoVer và FEVEROUS cho thấy, VeGraph cải thiện độ chính xác từ 2 - 5% so với các phương pháp hiện có.

Theo chuyên gia của Viettel AI, hầu hết các phương pháp kiểm chứng thông tin hiện vẫn gặp khó khi xử lý các phát ngôn mơ hồ, ẩn dụ hoặc nhiều tầng nghĩa, vốn thường được dùng để “ngụy trang” thông tin giả; đồng thời chưa thể lý giải rõ vì sao một nội dung bị đánh giá là sai, khiến người dùng khó tin tưởng kết quả. Nhiều phương pháp cũng dựa chủ yếu vào mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mà thiếu khả năng kiểm tra chéo với các nguồn tri thức chính thống, dẫn tới nguy cơ tạo ra kết luận sai lệch hay còn gọi là hiện tượng “ảo giác” (hallucination).

Khác với các công cụ chỉ suy luận nội bộ trong mô hình, VeGraph chủ động phân tách yêu cầu kiểm chứng thông tin thành từng mệnh đề nhỏ rồi đối chiếu với các nguồn tham khảo đáng tin cậy như văn bản pháp luật, cơ sở dữ liệu chính phủ, tài liệu chuyên ngành… Toàn bộ quá trình kiểm chứng được hệ thống hóa thành từng bước rõ ràng, giúp người dùng dễ dàng theo dõi và kiểm tra, tăng độ chính xác và minh bạch - yếu tố ngày càng quan trọng trong các ứng dụng AI. Tính năng này còn tạo điều kiện để các tổ chức nhanh chóng điều chỉnh, cải tiến hệ thống khi cần.

Hướng tới một môi trường số minh bạch và an toàn, VeGraph được đánh giá cao về tính ứng dụng thực tiễn. Ngoài khả năng tích hợp vào các hệ thống AI để tăng độ chính xác và tin cậy, công nghệ này có thể được phát triển thành hệ thống kiểm chứng thông tin trong nhiều lĩnh vực như y tế, báo chí, pháp luật hay quản lý nhà nước… Nhờ đó, người dân có thể tự kiểm chứng những thông tin quan trọng, yêu cầu tính chính thống cao như tin tức thời sự, thông tin về thuốc, vaccine, dược phẩm, hay các quy định pháp luật...

Tương lai, VeGraph sẽ được mở rộng theo hướng xử lý đa dạng các định dạng dữ liệu như hình ảnh, video, âm thanh…, nhận diện các dạng ngôn ngữ phức tạp như ẩn dụ, hàm ý và kết hợp thêm các đồ thị tri thức nhằm nâng cao khả năng suy luận.

Năm nay, NAACL 2025 thu hút một số lượng bài nghiên cứu kỷ lục, lên đến hơn 3.000 bài, tỷ lệ chấp nhận cho các bài báo chính rất cạnh tranh (khoảng 22%), quy tụ những nghiên cứu đột phá nhất. NAACL 2025 đặc biệt tập trung vào các tiến bộ vượt bậc trong phát triển mô hình ngôn ngữ lớn, xử lý ngôn ngữ tự nhiên đa dạng văn hóa và đa ngôn ngữ, các khả năng suy luận mới nổi và AI có trách nhiệm.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Từ thực tiễn đào tạo và những kết quả nổi bật đạt được tại các sân chơi khoa học - công nghệ trong nước và quốc tế, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tiên phong trong công tác ươm mầm năng lực số cho học sinh.

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Hành trình chinh phục đỉnh cao "AI Thực chiến 2025" của chàng trai 10x Lào Cai

Giải Nhất cuộc thi “AI Thực chiến 2025” đã gọi tên Đoàn Viết Thắng - chàng trai quê Lào Cai, đội trưởng team Converged cùng các đồng đội, sau hành trình cạnh tranh khốc liệt giữa những nhóm nghiên cứu AI hàng đầu cả nước. Thành tích này không chỉ là dấu mốc cá nhân, mà còn cho thấy sự trưởng thành của thế hệ kỹ sư trẻ Việt Nam trong việc làm chủ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các bài toán thực tiễn.

“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

Khi Phong trào “Bình dân học vụ số” thấm sâu vào đời sống, mỗi người dân trở thành một chủ thể của chuyển đổi số thì chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà thực sự trở thành động lực nội sinh thúc đẩy phát triển bền vững, tạo nền tảng để Lào Cai tự tin hội nhập và vươn lên trong kỷ nguyên số.

Vận hành chính quyền với hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”

Vận hành chính quyền với hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”

Từ tháng 7/2025, tỉnh Lào Cai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó xã Mường Lai nổi lên như một điểm sáng về đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành. Vượt qua những lúng túng ban đầu trước khối lượng công việc lớn khi sáp nhập và tiếp nhận nhiệm vụ từ cấp huyện, địa phương đã chủ động xây dựng hệ thống quản trị số “Make in Mường Lai”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát cán bộ và phục vụ người dân.

Người dân "biết số, hiểu số và dùng số"

Người dân "biết số, hiểu số và dùng số"

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Lào Cai xác định người dân vừa là chủ thể, vừa là trung tâm của tiến trình chuyển đổi số. Từ nhận thức đó, thời gian qua, các cấp, ngành trong tỉnh đã tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao kỹ năng số cho người dân, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

Lào Cai triển khai Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Lào Cai triển khai Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Quyết định số 2244/QĐ-TTg ngày 13/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.

Động lực cho đổi mới sáng tạo

Động lực cho đổi mới sáng tạo

Mô hình liên kết “3 nhà” (Nhà nước, nhà trường, nhà doanh nghiệp) trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những giải pháp được tỉnh triển khai nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Chuyển đổi số mở lối cho y tế Việt Nam bứt phá

Chuyển đổi số mở lối cho y tế Việt Nam bứt phá

Những thành tựu y học mới cùng sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại đang tạo động lực mạnh mẽ cho ngành y tế đổi mới toàn diện. Kết hợp chuyển đổi số với nâng cao chất lượng bệnh viện được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống y tế phục vụ người dân hiệu quả và bền vững hơn.

Nghị quyết số 57-NQ/TW: Đồng tốc, đồng lòng, bước ra 'vùng chính sách' để đi vào đời sống

Nghị quyết số 57-NQ/TW: Đồng tốc, đồng lòng, bước ra 'vùng chính sách' để đi vào đời sống

Sau một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, những chuyển động bước đầu cho thấy tinh thần đồng tốc trong chỉ đạo, đồng lòng trong tổ chức thực hiện. Nghị quyết 57 đang được cụ thể hóa bằng thể chế, nguồn lực và các kết quả có thể đo đếm.

Lào Cai đa dạng hóa hình thức tuyên truyền phong trào “Bình dân học vụ số”

Lào Cai đa dạng hóa hình thức tuyên truyền phong trào “Bình dân học vụ số”

Thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về phong trào “Bình dân học vụ số”. Từ đó, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho cán bộ và Nhân dân, từng bước tạo nền tảng cho tiến trình chuyển đổi số trên địa bàn.

Hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh “số”

Hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh “số”

Tại Lào Cai, việc triển khai nghị quyết số 57- NQ/TW của Bộ Chính trị về khoa học - công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là bài toán thực tiễn về tư duy, thể chế và cách làm. Sau một năm thực hiện với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, Nghị quyết 57 đã từng bước hình thành nền tảng cho chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, tạo động lực phát triển mới.

Đề án 06 – Đòn bẩy số hóa vì người dân

Đề án 06 – Đòn bẩy số hóa vì người dân

Chỉ với chiếc căn cước công dân gắn chip, người dân có thể đi khám chữa bệnh, làm thủ tục hành chính, nhận lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội mà không cần mang theo nhiều loại giấy tờ như trước. Những thay đổi thiết thực ấy cho thấy Đề án 06 đã thực sự đi vào đời sống, phục vụ người dân hiệu quả hơn.

Lào Cai nằm trong top 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu về làm sạch và đồng bộ dữ liệu đất đai

Lào Cai nằm trong top 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu về làm sạch và đồng bộ dữ liệu đất đai

Sau 90 ngày triển khai Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT, tỉnh Lào Cai đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, đạt kết quả nổi bật và được xếp trong top 10/34 tỉnh, thành phố có tỷ lệ làm sạch, xác thực và đồng bộ dữ liệu đất đai cao trên cả nước.

fb yt zl tw