Trước đây, Lào Cai từng đối mặt với nhiều thách thức do khoảng cách địa lý xa xôi và thói quen làm việc theo lối cũ. Việc giải quyết một thủ tục hành chính (TTHC) thường đồng nghĩa với việc người dân và doanh nghiệp phải nhiều lần đi lại, xếp hàng chờ đợi, lặp đi lặp lại việc nộp các loại giấy tờ. Điều đó không chỉ gây lãng phí thời gian, công sức mà còn trở thành rào cản vô hình đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Tuy nhiên, với quyết tâm coi Cải cách hành chính là “chìa khóa đột phá” để thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lào Cai đã xác định: Công nghệ thông tin và chuyển đổi số chính là công cụ sắc bén nhất. Mục tiêu đặt ra là chuyển từ nền hành chính quản lý, mệnh lệnh sang nền hành chính phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo Trung tâm Phục vụ Hành chính công trở thành tuyến đầu tiên trong hành trình xây dựng chính quyền số của kỷ nguyên số.
Nếu hỏi đâu là thành tựu nổi bật nhất trong cuộc chuyển mình của Trung tâm Lào Cai, câu trả lời chắc chắn phải là việc xây dựng thành công Kho Dữ liệu Điện tử trên hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Đây là một sáng kiến mang tính bước ngoặt, triệt tiêu tận gốc rễ một vấn đề kinh niên: “Nộp lại nhiều lần” giấy tờ.
Chị Phạm Thu Hương - Trung tâm sự kiện tiệc cưới Tùng Dương Palace chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần làm thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng hay kinh doanh, tôi phải mang theo một tập hồ sơ dày cộm: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, căn cước công dân, giấy ủy quyền… cứ nộp đi, nộp lại ở các sở, ban, ngành khác nhau. Công việc của tôi bị trì hoãn khá nhiều. Nhưng bây giờ, câu chuyện đã khác. Tất cả các giấy tờ điện tử đã được số hóa và lưu trữ đồng bộ trong kho dữ liệu, được kết nối thông suốt với Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Khi cần giải quyết một thủ tục hành chính mới, hệ thống sẽ tự động gọi ra các thông tin, tài liệu mà tôi đã từng nộp trước đó. Cán bộ không cần yêu cầu, tôi cũng không cần phải in ấn hay công chứng lại. Rất tiện lợi và nhanh chóng”… Đó chính là sức mạnh của tái sử dụng dữ liệu.
Kho dữ liệu này không chỉ đơn thuần là nơi lưu trữ, mà là một cơ chế hoạt động thông minh, tích hợp đồng bộ: Toàn bộ 100% dịch vụ công trực tuyến của tỉnh đã được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, đảm bảo tính liên thông và thống nhất; 100% thủ tục hành chính nội bộ đã được công bố, cập nhật, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, giám sát quy trình, ngăn ngừa tiêu cực và tình trạng nhũng nhiễu, đảm bảo tính minh bạch và công khai.
Mặt khác, Trung tâm Phục vụ Hành chính công tỉnh đã xây dựng văn hóa phục vụ trên tinh thần “4 xin, 4 luôn” (Xin chào; xin lỗi; xin cảm ơn; xin phép và luôn: mỉm cười; nhẹ nhàng; lắng nghe; giúp đỡ)… Đây không phải là khẩu hiệu suông, mà là kim chỉ nam được quán triệt đến từng cán bộ, công chức làm việc tại Trung tâm, từ cấp tỉnh đến cấp xã. Công nghệ là nền tảng, nhưng con người mới là yếu tố quyết định; chuyển đổi số chỉ là công cụ, còn chuyển đổi tư duy phục vụ mới là mục tiêu tối thượng.
Chỉ tính riêng quý 3, tổng số hồ sơ thủ tục hành chính đã tiếp nhận là 166.762 hồ sơ (trong đó: trực tuyến 142.447 hồ sơ; trực tiếp và qua dịch vụ bưu chính: 24.293 hồ sơ)… Trong môi trường làm việc áp lực cao như vậy, tinh thần “4 xin, 4 luôn” trở thành chiếc cầu nối cảm xúc, xoa dịu những căng thẳng và tạo dựng niềm tin cho Nhân dân.
Từ việc ứng dụng công nghệ thông tin, cán bộ đã được giải phóng khỏi "gánh nặng" giấy tờ và các thao tác thủ công, để có nhiều thời gian hơn cho việc hướng dẫn, hỗ trợ người dân. Họ trở thành những “chuyên gia" hỗ trợ số, giúp người dân vùng cao hay những người lớn tuổi chưa quen với công nghệ có thể hoàn tất hồ sơ trực tuyến một cách dễ dàng.
Đồng chí Trần Trí Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ Hành chính công tỉnh Lào Cai, cho biết: "Chúng tôi đã trang bị hạ tầng, có phần mềm và sẽ có chiến dịch truyền thông; tổ công tác đến từng nhà để hướng dẫn người dân lập tài khoản, sử dụng chữ ký số. Chỉ khi người dân thấy được sự tiện lợi và tiết kiệm thực sự, họ mới chuyển đổi thói quen”…
Tỉnh Lào Cai đã ban hành Chương trình chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025, tầm nhìn 2030, với 5 lĩnh vực chuyển đổi chính: Phát triển nền tảng số; xây dựng chính quyền số; phát triển kinh tế số; phát triển xã hội số và chuyển đổi số một số lĩnh vực trọng điểm. Trong đó, cải cách thủ tục hành chính thông qua chuyển đổi số chính là điểm nhấn, là bệ phóng cho toàn bộ chương trình.
Lào Cai đang hướng tới một nền hành chính không để người dân phải “đi xin” hay “cầu cạnh”. Đó là một nền hành chính chủ động, minh bạch, lấy sự phục vụ làm trọng tâm.
