Tại thôn 6, xã Yên Bình, mô hình “Thôn số” đã hoàn thành 21/21 tiêu chí mức nâng cao trên 4 trụ cột: hạ tầng số, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. 100% hộ dân được phủ sóng 4G, 5G và Internet cáp quang; 95% hộ sử dụng ứng dụng “Cư dân số”; nộp hồ sơ dịch vụ công trực tuyến qua VNeID đạt trên 91%; gần 90% hộ gia đình và cơ sở kinh doanh sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.
Điều quan trọng hơn là công nghệ đang dần thay đổi cách người dân giải quyết công việc hằng ngày.
Trước đây, anh Phạm Duy Thắng ở xã Yên Bình phải đến các đơn vị, doanh nghiệp khi cần làm thủ tục hoặc thanh toán các khoản chi phí sinh hoạt. Sau khi được tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn, anh đã tự thực hiện nhiều giao dịch trên điện thoại, và hướng dẫn lại cho người dân trong thôn cùng sử dụng các tiện ích.
Anh Thắng chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi còn khá xa lạ với chuyển đổi số. Nhưng từ khi thôn triển khai mô hình “Thôn số”, người dân dần biết cách sử dụng các ứng dụng trên nền tảng “Cư dân số”. Đặc biệt, các thông báo, chỉ đạo của thôn, xã được cập nhật kịp thời trên nhóm Zalo; người dân cũng có thể phản ánh, kiến nghị và nắm thông tin về họp thôn hay triển khai chính sách mới...”.
Ông Nguyễn Văn Thống - Bí thư Chi bộ thôn 6 cho biết: “Từ khi triển khai mô hình “Thôn số”, việc điều hành, thông tin đến người dân thuận tiện và nhanh chóng hơn. Người dân cũng chủ động hơn trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các tiện ích số. Quan trọng nhất là người dân đã dần thay đổi nhận thức, thấy công nghệ thực sự hữu ích và gần gũi với cuộc sống”.
Không chỉ thay đổi cách quản lý và tiếp cận dịch vụ công, chuyển đổi số còn đang mở thêm cơ hội cho kinh tế nông thôn.
Tại thôn 4, xã Bát Xát, 100% khu dân cư có Internet băng thông rộng; 88,09% hộ gia đình và cơ sở kinh doanh sử dụng thanh toán số.
Một số cơ sở sản xuất đã đưa sản phẩm địa phương lên Facebook, Zalo để quảng bá, mở rộng thị trường. Cơ sở sản xuất của chị Hoàng Thủy Tiên ở xã Bát Xát là một ví dụ.
Thông qua mô hình “Thôn số”, sản phẩm của cơ sở chị có thêm cơ hội quảng bá trên các nền tảng số và tiếp cận nhiều khách hàng hơn.
“Nhờ được tập huấn và hỗ trợ, chúng tôi đã biết cách đưa sản phẩm lên Facebook, Zalo để quảng bá, tiếp cận thêm khách hàng. Tôi đang học thêm về livestream bán hàng và thương mại điện tử để mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả kinh doanh”, chị Tiên cho biết.
Từ những mô hình bước đầu phát huy hiệu quả, Lào Cai đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2027 có 100% xã, phường hoàn thành rà soát hiện trạng và ban hành kế hoạch xây dựng “Thôn số”, “Thôn thông minh”; mỗi xã có trên 30% số thôn, tổ dân phố đạt tiêu chí “Thôn số” mức cơ bản.
Toàn tỉnh có 25 xã, phường hoàn thành xây dựng ít nhất 1 “Thôn số” mức nâng cao và 1 “Thôn thông minh”.
Giai đoạn 2028 - 2030, mục tiêu được nâng lên khi 100% xã, phường hoàn thành xây dựng các thôn, tổ dân phố đáp ứng tiêu chí “Thôn số” mức cơ bản; tối thiểu 20% đạt chuẩn “Thôn số” mức nâng cao và tối thiểu 10% đạt chuẩn “Thôn thông minh”.
Theo đó, tỉnh yêu cầu các địa phương rà soát kỹ hiện trạng, lựa chọn những thôn, tổ dân phố đủ điều kiện, ưu tiên tận dụng hạ tầng và thiết bị đã có; không đầu tư những hạng mục có nguy cơ trở thành tài sản công dôi dư sau sắp xếp thôn, tổ dân phố hoặc không bảo đảm hiệu quả khai thác, sử dụng.
Khi công nghệ trở thành công cụ giúp người dân sống thuận tiện hơn, sản xuất hiệu quả hơn và cộng đồng kết nối tốt hơn, “Thôn số” không chỉ là bộ tiêu chí để hoàn thành, mà thực sự trở thành phương thức phát triển mới ở cơ sở.
