Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Lào Cai thời gian qua đã không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, đồng hành cùng người nghèo và các đối tượng chính sách. Việc triển khai khóa học trực tuyến “An toàn số” là đột phá mang tính chiến lược. Chương trình không chỉ trang bị lá chắn bảo mật tài sản trực tuyến cho người dân mà còn góp phần quan trọng vào công cuộc thu hẹp khoảng cách số và bảo đảm an sinh xã hội bền vững trên địa bàn toàn tỉnh.
Tài khoản dễ dàng bị chiếm đoạt sau một cú nhấp chuột
Thực tế cho thấy, những rủi ro trên không gian mạng có thể xảy ra với bất kỳ ai, kể cả những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội để phục vụ hoạt động kinh doanh. Câu chuyện của bà Lường Thị Hoàn, tổ dân phố Đoàn Kết, phường Nghĩa Lộ, chủ hộ kinh doanh thịt sấy trực tuyến tại phường Nghĩa Lộ xảy ra cách đây 3 năm là một ví dụ.
Từng phát triển hoạt động bán hàng qua mạng xã hội, bà Hoàn thường xuyên sử dụng điện thoại để giới thiệu sản phẩm, trao đổi và tiếp nhận đơn hàng từ khách. Tuy nhiên, chỉ từ một lần nhấp vào đường link được gửi trong tin nhắn Messenger giả mạo giáo viên của con, tài khoản Facebook của bà đã bị kẻ gian chiếm đoạt. Lợi dụng danh tính và hình ảnh của bà, đối tượng lừa đảo đã liên hệ với khách hàng thân thiết, lừa đảo người này chuyển tiền.
Sự việc là bài học cảnh giác đối với những người kinh doanh trên môi trường mạng, đồng thời cho thấy chỉ một thao tác thiếu thận trọng cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, không chỉ đối với chủ tài khoản mà còn ảnh hưởng đến những người có quan hệ giao dịch, quen biết.
Trong bối cảnh hoạt động mua bán trực tuyến ngày càng phổ biến, việc nhận diện tin nhắn giả mạo, kiểm tra độ tin cậy của đường link và bảo vệ tài khoản cá nhân trở thành kỹ năng cần thiết đối với mỗi người dân.
“Từ kinh nghiệm bản thân, tôi muốn truyền tải đến các cá nhân kinh doanh trên mạng xã hội cần đề cao cảnh giác, không click vào các đường link khi mình chưa rõ nguồn gốc, chưa tìm hiểu kỹ” – bà Lường Thị Hoàn cho biết.
Trang bị kỹ năng số, giúp khách hàng an toàn trên không gian mạng
Từ câu chuyện thực tế này càng cho thấy ý nghĩa của chương trình giáo dục “An toàn số” do Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai. Những kiến thức về nhận diện thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản trực tuyến nếu được trang bị kịp thời sẽ giúp khách hàng nâng cao cảnh giác, hạn chế những rủi ro đáng tiếc trong quá trình sử dụng mạng xã hội và các dịch vụ số.
Khóa học “An toàn số” được triển khai trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa Quỹ Châu Á và Ngân hàng Chính sách xã hội.
Khóa học gồm 13 bài học, được chia thành các chủ đề như: tài sản số của bạn và các rủi ro số; bảo vệ thông tin và các tài khoản trực tuyến; bảo vệ các thiết bị số; phòng tránh và xử lý lừa đảo qua mạng; phòng tránh tin giả trên mạng. Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh các hoạt động giao dịch, trao đổi thông tin và sử dụng dịch vụ trực tuyến ngày càng phổ biến.
Khi được trang bị kiến thức cần thiết, khách hàng có thể chủ động hơn trong việc bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản và tài sản số của bản thân, gia đình; hạn chế nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng, lừa đảo. Bên cạnh đó, chương trình giáo dục an toàn số được tích hợp vào chương trình quản lý tín dụng chính sách chạy trên ứng dụng điện thoại thông minh, giúp người học chủ động lựa chọn thời gian, địa điểm tham gia. Các bài giảng được thiết kế khoa học, nội dung súc tích, dễ hiểu, dễ nhớ, phù hợp với khả năng tiếp nhận của người học, qua đó tạo thuận lợi cho việc tiếp thu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
“Sau khi tham gia khóa học, tôi đã biết được rằng, cần hạn chế sử dụng wifi khi ở nơi công cộng và nhận biết các đường link giả mạo” – bà Hoàn chia sẻ.
Sự chủ động trong công tác tổ chức, tuyên truyền và hướng dẫn đã góp phần tạo chuyển biến tích cực về kết quả triển khai khóa học.
Qua 2 đợt triển khai, toàn tỉnh Lào Cai có 13.286 học viên hoàn thành toàn bộ chương trình, đạt 106% kế hoạch đề ra, trong đó, có 11.284 học viên ở khu vực nông thôn, chiếm 85% tổng số người hoàn thành khóa học.
Những con số này cho thấy chương trình đã tiếp cận được đông đảo khách hàng tại khu vực nông thôn, góp phần đưa kiến thức an toàn số đến với những nhóm đối tượng có nhu cầu và điều kiện tiếp cận công nghệ còn hạn chế. Việc tiếp cận khóa học giúp người dân từng bước hình thành thói quen sử dụng thiết bị thông minh, internet an toàn, biết thận trọng hơn khi tiếp nhận thông tin và thực hiện các giao dịch trực tuyến.
Ngoài ra, số học viên tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt 6.222 người. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng các thiết bị thông minh, internet và nền tảng trực tuyến để phục vụ hoạt động kinh tế, giao dịch và trao đổi thông tin. Kết quả cũng cho thấy chương trình tiếp cận được nhiều nhóm khách hàng có trình độ học vấn khác nhau; các đối tượng tham gia tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 35 - 49 tuổi. Không dừng lại ở việc nâng cao nhận thức về an toàn thông tin, chương trình còn góp phần cải thiện hiểu biết tài chính và kỹ năng quản lý tài chính cho khách hàng.
Thông qua các nội dung học tập, người dân có thêm kiến thức về vai trò, lợi ích của các sản phẩm, dịch vụ tài chính trong đời sống và phát triển kinh tế hộ gia đình; từng bước nâng cao khả năng tiết kiệm, quản lý chi tiêu hợp lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay. Đặc biệt, với nhóm khách hàng vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, việc tiếp cận công nghệ số và các dịch vụ tài chính trực tuyến mở ra thêm điều kiện để khai thác thông tin, thực hiện giao dịch điện tử, phục vụ hoạt động kinh tế. Qua đó, người dân từng bước nâng cao sự tự tin khi sử dụng các nền tảng số, góp phần cải thiện hiệu quả sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Ông Bùi Ngọc Hiếu - Phó Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nghĩa Lộ cho biết: “Việc triển khai chương trình giáo dục an toàn số cho khách hàng của Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nghĩa Lộ giúp khách hàng nắm được các kỹ năng, cách nhận diện dấu hiệu lừa đảo trên không gian mạng, từ đó sử dụng các dịch vụ số trên không gian mạng được an toàn”.
Từ kết quả triển khai, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Lào Cai đề xuất tiếp tục duy trì và mở rộng chương trình giáo dục an toàn số đến toàn bộ khách hàng vay vốn; đồng thời, bổ sung các bài học mới về quản lý tài chính, kinh doanh trên nền tảng số nhằm trang bị thêm kiến thức, kỹ năng, giúp khách hàng nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế.
