Từ Nghị quyết đến thực tiễn
Tỉnh ủy Lào Cai đã cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW bằng các giải pháp đồng bộ, bài bản, trong đó nổi bật là việc kiến tạo cơ chế đặc thù, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu quả. Tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo riêng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06. Đồng thời, kiện toàn hệ thống tổ công tác đến tận cơ sở, với 100% cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết. Qua đó, tạo mạng lưới triển khai thống nhất, thông suốt từ tỉnh đến xã. Đặc biệt, Lào Cai tiên phong ban hành các chính sách thiết thực nhằm khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia chuyển đổi số.
Các nhiệm vụ do Trung ương giao được địa phương cụ thể hóa thành 188 đầu việc rõ ràng, bám sát nguyên tắc “5 rõ”: rõ việc, rõ người chủ trì, rõ thời gian, rõ cách làm và rõ kết quả. Đến nay, không có đầu việc nào quá hạn, thể hiện tinh thần chủ động và quyết liệt trong triển khai.
Minh chứng rõ nét nhất cho bước chuyển từ nghị quyết đến thực tiễn là việc tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 theo mô hình “Đại hội số”. Từ điểm danh bằng công nghệ nhận diện khuôn mặt, biểu quyết qua hệ thống điện tử, cho đến sử dụng chatbot để hỗ trợ đại biểu tra cứu tài liệu cho thấy chuyển đổi số đã thực sự trở thành một phần trong phương thức lãnh đạo hiện đại, tạo tiền đề vững chắc cho xây dựng chính quyền số.
Với nhận thức chuyển đổi số chỉ thành công khi có sự tham gia của người dân, Lào Cai đã triển khai nhiều mô hình sáng tạo như “Bình dân học vụ số” và “Người bản số” để phổ cập công nghệ. Đến nay, 100% thôn, bản đã có tổ công nghệ số cộng đồng, trở thành cầu nối giữa chính quyền và người dân trong tiếp cận các nền tảng số.
Tại các chợ phiên, người dân có thể quét mã QR để thanh toán, tra cứu thủ tục hành chính qua ứng dụng, khám chữa bệnh bằng căn cước công dân gắn chip. Những thay đổi nhỏ nhưng thiết thực đang từng bước hình thành thói quen sống và làm việc trên môi trường số.
Bà Hoàng Thị Văn - Tổ dân phố Tông Co 3, phường Nghĩa Lộ, chia sẻ: Lúc đầu còn bỡ ngỡ, nhưng nhờ cán bộ phường hướng dẫn tận tình, giờ tôi đã biết sử dụng điện thoại thông minh để làm thủ tục hành chính, đặt lịch khám bệnh, thanh toán tiền điện, nước. Tiện lợi và nhanh gọn lắm.
Bước tiến chiến lược
Không dừng lại ở cải cách hành chính hay tổ chức bộ máy, Lào Cai xác định rõ: chuyển đổi số phải gắn với phát triển kinh tế thực chất. Ba lĩnh vực được tỉnh ưu tiên đầu tư số hóa gồm: nông nghiệp, du lịch và logistics - những ngành có lợi thế chiến lược trong phát triển địa phương.
Trong nông nghiệp, công nghệ số đã được áp dụng từ khâu sản xuất đến phân phối. Các vùng trồng chủ lực được số hóa mã vùng, sản phẩm OCOP được đưa lên các sàn thương mại điện tử. 100% hộ dân có sản phẩm đặc sản được hỗ trợ tiếp cận thanh toán số. Nhờ đó, hàng nông sản của tỉnh đã từng bước “bắt sóng” thị trường trong nước và quốc tế, hướng tới chuỗi giá trị bền vững.
Là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, du lịch Lào Cai đang chứng kiến sự bứt phá rõ nét nhờ thực hiện chuyển đổi số toàn diện. Từ những điểm đến nổi tiếng như Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý… các giải pháp số đã được triển khai đồng bộ như bản đồ số, vé điện tử, hướng dẫn viên ảo, góp phần nâng cao trải nghiệm cho du khách và tối ưu công tác quản lý.
Bên cạnh đó, các ứng dụng đặt dịch vụ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, đánh giá chất lượng dịch vụ theo thời gian thực… cũng đang từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, hiện đại.
Nhờ đó, giai đoạn 2021 - 2025, du lịch Lào Cai ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Ước tính đến năm 2025, toàn tỉnh đón trên 10 triệu lượt khách, tổng doanh thu gấp 2,4 lần so với năm 2020.
Chia sẻ trải nghiệm của mình, anh Nguyễn Trung Thành - du khách đến từ Nghệ An cho biết: Tôi biết đến các điểm du lịch như Bắc Hà, Sa Pa, Mù Cang Chải thông qua thông tin trên mạng xã hội. Đặc biệt, các tiện ích số giúp tôi dễ dàng tra cứu thông tin, đặt phòng, mua vé và lên lịch trình ngay trên điện thoại, rất thuận tiện.
Lào Cai đang khẳng định vị thế là cửa ngõ giao thương chiến lược của khu vực trung du và miền núi phía Bắc thông qua các hoạt động chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics. Nền tảng cửa khẩu số, hệ thống thông quan điện tử, quản lý chuỗi cung ứng thông minh giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí xuất nhập khẩu.
Cùng với đó, việc phát triển kho bãi thông minh, kết nối giao thông và ứng dụng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các lực lượng chức năng tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đây là bước đi chiến lược đưa Lào Cai trở thành trung tâm logistics hiện đại của khu vực.
Đòn bẩy cho tăng trưởng bền vững
Bên cạnh những kết quả tích cực, Lào Cai cũng nhận diện rõ các thách thức: hạ tầng mạng tại một số vùng còn yếu; thiết bị công nghệ thông tin còn thiếu; kỹ năng số của người dân chưa đồng đều. Trước thực tế đó, tỉnh xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là những “đòn bẩy” để tái cấu trúc nền kinh tế và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, tỉnh đã xác định rõ định hướng phát triển: Đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp; nâng cao năng lực quản trị số; xây dựng nền tảng dùng chung; phát triển xã hội số, công dân số; bảo đảm an ninh mạng và dữ liệu. Các phong trào “Người bản số”, “Bình dân học vụ số” sẽ tiếp tục được mở rộng, giúp nâng cao năng lực số cộng đồng. Song song đó là các chính sách thu hút, đãi ngộ nhân lực số, nâng cao chất lượng tổ công nghệ cộng đồng.
Đồng chí Trần Huy Tuấn - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Tỉnh sẽ hoàn thiện kho dữ liệu dùng chung, nâng cấp trung tâm điều hành thông minh, mở rộng trung tâm giám sát an toàn thông tin, đẩy mạnh số hóa hồ sơ và chứng thực điện tử tại 100% cấp xã. Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, Lào Cai phấn đấu đến cuối năm 2025, 100% dịch vụ công thiết yếu được cung cấp trực tuyến toàn trình, toàn bộ dữ liệu đất đai được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng vững chắc xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số thực chất và hiệu quả.
Với quyết tâm chính trị cao, tư duy đổi mới và hành động quyết liệt, Lào Cai đang đứng trước thời cơ lịch sử để tạo bước ngoặt chiến lược trong tiến trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Những bước đi bài bản, sự chuẩn bị có chiều sâu, từ thể chế, chính sách, đến đầu tư cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực... là nền tảng tạo nên sức mạnh nội sinh vững chắc, đưa Lào Cai từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành “cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế, phát triển theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc” như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra.
