Những ngày này, người dân thôn Bản Lầu, xã Trịnh Tường (huyện Bát Xát) rôm rả chuyện điện lưới, thậm chí nhiều hộ đã “đón đầu”, xuống chợ huyện, ra thành phố Lào Cai mua ti vi, tủ lạnh. Trưởng thôn Bản Lầu - Hầu A Chếnh không giấu được niềm vui: Suốt thời gian qua, người dân trong thôn dường như “quên” cả công việc, sẵn sàng hiến đất, cây cối, góp công lao động cùng nhà thầu thi công đường điện vào thôn.
Nói là không có điện thì không hẳn đã đúng, bởi người dân thôn Bản Lầu đã sử dụng điện, mà điện lưới hẳn hoi từ nhiều năm rồi. Tuy nhiên, đường điện ấy do các hộ tự đóng tiền mua dây, dựng cột kéo từ đầu thôn về. Gọi là có điện, nhưng những hộ đầu nguồn chỉ đủ xem ti vi và vài bóng thắp sáng, còn những hộ cuối nguồn chỉ dùng được 1 bóng điện, trong khi phải trả hơn 3.000 đồng/Kwh.
Khi triển khai dự án cấp điện cho thôn Bản Lầu, người dân mừng còn hơn nhặt được vàng. Họ háo hức chờ ngày đóng điện, câu chuyện từ sáng đến tối, từ ngày hôm trước đến ngày hôm sau cũng là bao giờ đóng điện. Nhà ông Hầu A Tá ở cuối thôn, phải kéo hơn 2 km dây mới có điện sử dụng, nhưng cũng chỉ đủ thắp sáng 1 bóng điện. Ông Tá tâm sự: Từ khi bắt đầu triển khai thi công đưa điện lưới về thôn, gia đình tôi mừng lắm. Bây giờ, cả gia đình chờ ngày đóng điện, chắc tết này sẽ có điện lưới.
Được biết, dự án cấp điện thôn Bản Lầu là 1 trong 3 dự án cấp điện thôn, bản (Phìn Ngan, Tùng Chỉn 3) triển khai trên địa bàn xã Trịnh Tường thời gian qua. Dự án đầu tư xây dựng mới 1 trạm biến áp có công suất 100 kVA; tuyến đường dây 35 kV dài 2,5 km; tuyến đường dây 0,4 kV dài 2,8 km; lắp đặt 32 công tơ điện. Hiện dự án đã cơ bản hoàn thành, đang nghiệm thu để bàn giao, đưa vào sử dụng. Ông Trần Xuân Bất, Giám đốc Điện lực huyện Bát Xát khẳng định: Chúng tôi khẩn trương nghiệm thu, yêu cầu xử lý một số chi tiết để đóng điện sau tết Dương lịch 2023.
Cũng như thôn Bản Lầu xã Trịnh Tường, người dân 4 thôn: Tổng Kim, Nặm Khạo, Nặm Mược, Nặm Kỳ (xã Vĩnh Yên, huyện Bảo Yên) đang háo hức chờ ngày đóng điện. Cầm trên tay chiếc đèn dầu, bà Nguyễn Thị Sợi, thôn Nặm Khạo nói: Không lâu nữa, tôi sẽ bỏ chiếc đèn dầu đã gắn bó nhiều năm, bởi điện lưới đã kéo về gần nhà!
Không chỉ gia đình bà Sợi, khoảng chục gia đình trong bản vẫn dùng đèn dầu. Tuy nhiên, chiếc đèn dầu sắp kết thúc “sứ mệnh” và bà Sợi dự định sẽ lau chùi sạch sẽ, cất đi làm kỷ niệm.
Do gia cảnh quá nghèo, 3 con nheo nhóc, cơm không đủ ăn, gia đình anh Hoàng Seo Pao, thôn Nặm Mược dường như đã quen với bóng tối. Bữa cơm tối của gia đình anh luôn diễn ra trước khi mặt trời lặn bởi còn tranh thủ được chút ánh sáng, sau đó là cả gia đình sống trong màn đêm. Căn nhà đang ở vách ghép bằng tre, nứa; gạo để nấu cơm hằng ngày có được nhờ sự chia sẻ của người dân trong bản. Khi biết tin sắp có điện lưới, anh Pao vui lắm. Anh Pao tâm sự: Để mua bóng điện đối với gia đình tôi cũng rất khó khăn, nhưng được sự giúp đỡ của xã, của bản để kéo điện về nhà, tôi cố gắng làm thuê để có điện thắp sáng.
Ông Hoàng Văn Liêm, Trưởng thôn Nặm Mược cho biết: Cả thôn có 108 hộ, thì có 40 hộ tự đầu tư tiền kéo điện về sử dụng. Chính gia đình tôi cũng đầu tư 8 triệu đồng kéo điện về sử dụng. Do hệ thống đường dây tự kéo không đảm bảo, lại ở cuối nguồn nên điện rất yếu, tỷ lệ tổn thất cao, dẫn đến tiền điện hằng tháng cũng cao. Gia đình tôi đang phải trả 4.200 đồng/kWh. Chính vì vậy, khi triển khai dự án cấp điện cho thôn, bà con mừng lắm, sẵn sàng hiến đất, cây cối, hoa màu để có mặt bằng “sạch” phục vụ thi công. Bây giờ, chúng tôi đang đếm ngược đến ngày đóng điện.
Công trình cấp điện 4 thôn: Tổng Kim, Nặm Khạo, Nặm Mược, Nặm Kỳ do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng huyện Bảo Yên làm chủ đầu tư, cấp điện sinh hoạt cho 200 hộ, 4 điểm trường và 4 nhà văn hóa thôn. Đến thời điểm này, việc đầu tư công trình cơ bản hoàn thành và đã nghiệm thu kỹ thuật, chắc chắn trước tết Nguyên đán Quý Mão, người dân sẽ được sử dụng điện lưới.
Không chỉ Tùng Chỉn 3, Phìn Ngan, Bản Lầu (xã Trịnh Tường), Tổng Kim, Nặm Khạo, Nặm Mược, Nặm Kỳ (xã Vĩnh Yên), mà tết này, ánh điện sẽ tỏa sáng ở Khú Trù, Suối Chải, Lò Suối Tủng (xã Phìn Ngan, huyện Bát Xát) và nhiều thôn, bản khác nữa.
Ông Nguyễn Tuấn Anh, Trưởng Phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương cho biết: Hết năm 2022, tại khu vực nông thôn, tỷ lệ thôn, bản có điện lưới quốc gia đạt 99,6% (tương ứng 1.174/1.179 thôn, bản); tỷ lệ hộ được sử dụng điện lưới đạt 96,6% (tương đương 121.070/125.348 hộ). Bằng các nguồn vốn đầu tư từ ngân sách tỉnh, vốn ngành điện và vốn xã hội hóa do các doanh nghiệp thủy điện đóng góp, điện lưới quốc gia đang “vươn” về các thôn, bản vùng xa, vùng cao, giải “cơn khát” điện lưới cho người dân.
