Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Hương của thời gian

Hương của thời gian

0:00 / 0:00
0:00

Tháng 10 âm lịch - mùa thu hoạch lúa nếp Mường Bo, tiếng địa phương gọi là “khẩu boong”, đến nhẹ nhàng giữa đất trời Nậm Cang. Hương thơm của gạo nếp Mường Bo khi đồ lên như tiếng gọi mời về ký ức, về tháng ngày gian khó đã qua. Đó là hương của đất, của bàn tay lao động, của những người giữ gìn giống lúa đặc sản qua bao thế hệ. Ấy cũng là hương của thời gian - khi quá khứ và hiện tại gặp nhau trong mỗi mùa vàng.

Ở Nậm Cang, mỗi mùa lúa chín, người dân không chỉ cảm nhận được hương thơm của nếp Mường Bo mà còn cảm nhận được sự chuyển mình của thời gian.

Hương thơm ấy là của đất, của bao mùa vụ đã qua, của những đêm khuya người dân rủ nhau nhắc lại chuyện xưa, khi họ trồng lúa, thu hoạch lúa trong tiếng cười rộn ràng của làng bản.

huong-cua-thoi-gian-2.png
Bà con xã Mường Bo thu hoạch lúa nếp.

Giống lúa nếp Mường Bo là món quà quý giá, cha ông để lại cho thế hệ sau. Lúa nếp Mường Bo vẫn gắn bó với người dân nơi đây.

Dù năng suất không cao, nhưng mỗi hạt lúa là linh hồn, là di sản văn hóa của người Mường Bo.

Lúa nếp Mường Bo có nguồn gốc từ rất lâu đời, gắn liền với truyền thống văn hóa của người dân bản địa. Trước đây, giống “khẩu boong” được người dân trồng tại một số khu vực nhỏ trong vùng, ngày nay đã mở rộng canh tác cả vùng Mường Bo.

Lúa nếp Mường Bo được người dân nơi đây để giống và canh tác qua nhiều thế hệ. Xôi nếp Mường Bo dẻo, hương thơm đặc trưng, là món ẩm thực quan trọng, không thể thiếu trên mâm cúng của người dân nơi đây; được dùng dâng lễ cúng tổ tiên trong các dịp lễ, tết, ngày rằm.

Ông Lù Văn Viên, một trong những người còn trồng giống nếp đặc sản này, cho biết: Xôi nếp là món ăn ngon, thơm và độ dẻo để được lâu, không thể thiếu trong các nghi lễ, thể hiện lòng thành kính đối với ông bà tổ tiên. Mỗi vụ gia đình tôi cũng thu hoạch được khoảng 30 bao thóc nếp Mường Bo.

Dù giống nếp Mường Bo vừa mang giá trị vật chất, vừa mang dấu ấn văn hóa trong đời sống tinh thần của người dân, nhưng việc duy trì giống lúa này không phải là điều dễ dàng.

Mỗi vụ canh tác lúa nếp ở Mường Bo kéo dài khoảng 8 tháng, bắt đầu từ tháng 2 âm lịch. Khi gieo mạ, người dân Mường Bo lấy thóc để giống từ vụ trước, ngâm nước chừng 3 ngày đến khi mầm lúa mọc. Sau khi mạ đủ tuổi, vào khoảng cuối tháng 4, đầu tháng 5, người dân bắt đầu hành trình cấy lúa và chăm sóc... chờ ngày thu hoạch.

Khoảng tháng 10 âm lịch, khi bông lúa uốn câu ngả vàng, người dân mới bắt đầu thu hoạch. Thời gian thu hoạch đúng mùa rất quan trọng, vì nếu thu hoạch sớm quá hay muộn quá cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng, làm mất mùi thơm đặc trưng.

Dù có chất lượng vượt trội, nhưng năng suất của lúa nếp Mường Bo lại không cao so với các giống lúa hiện đại. Cùng một diện tích, lúa nếp Mường Bo chỉ thu được khoảng 30 bao thóc, trong khi các giống lúa tẻ có thể đạt tới 60 bao. Tuy nhiên, vì chất lượng đặc biệt của nếp Mường Bo mà giống lúa này vẫn được người dân ưa chuộng và duy trì canh tác mỗi năm.

Mặc dù canh tác lúa nếp Mường Bo đạt năng suất không cao, nhưng đây là giống lúa có giá trị văn hóa, là di sản của cộng đồng các dân tộc thiểu số ở Mường Bo. Do vậy, chính quyền địa phương và người dân đang nỗ lực bảo tồn nguồn gen giống lúa này.

Chúng tôi đề xuất với các cơ quan chức năng nghiên cứu, có biện pháp nâng cao kỹ thuật canh tác, hướng dẫn bà con áp dụng phương pháp khoa học để tăng năng suất mà vẫn giữ được hương vị đặc trưng của giống lúa.

Ông Đào A Khánh, Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Mường Bo

6a987d612899a3c7fa886.jpg
Không chỉ là giống lúa nếp, hạt “khẩu boong” còn là một phần di sản của người dân Mường Bo.

Ông Khánh cũng nhấn mạnh rằng, để giống lúa nếp Mường Bo tồn tại và phát triển bền vững, không chỉ cần sự nỗ lực từ chính quyền mà còn phải có sự thay đổi trong nhận thức của cộng đồng.

“Cần phải giúp người dân hiểu rõ giá trị kinh tế và văn hóa của giống lúa này. Bên cạnh đó, chính quyền cũng đang tạo điều kiện thuận lợi để việc nhân rộng giống lúa này trở nên dễ dàng hơn, đặc biệt là hỗ trợ về kỹ thuật và kinh phí cho những gia đình trồng giống nếp Mường Bo” - ông Khánh cho biết thêm.

Sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương và người dân, giống lúa nếp Mường Bo vẫn tồn tại và phát triển, được cộng đồng giữ gìn như một giá trị văn hóa của một vùng đất.

Không chỉ là giống lúa nếp, hạt “khẩu boong” còn là một phần di sản của người dân Mường Bo. Mỗi mùa lúa chín, xôi nếp Mường Bo lại tỏa hương. Cũng là dịp để người dân bưng bát cơm mới thơm dẻo, nhắc nhau vụ sau tiếp tục cấy lúa... Đó là hình ảnh của một cộng đồng gắn bó, yêu mảnh đất quê hương và nối giữ giá trị truyền thống cho thế hệ mai sau.

Như lời Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Trung Kiên đã từng chia sẻ với chúng tôi: Lúa nếp Mường Bo là biểu tượng của cộng đồng, của lịch sử, văn hóa. Hương nếp đặc sản ở vùng đất này vẫn là một phần không thể thiếu trong trái tim của đồng bào các dân tộc Mường Bo - hương của thời gian, của ký ức, của những mùa vàng rực rỡ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

“Lá chắn” từ dòng họ trong phòng, chống ma túy

“Lá chắn” từ dòng họ trong phòng, chống ma túy

Được xây dựng và triển khai từ tháng 6/2026, mô hình “Dòng họ Khầm thôn Múc, xã Bảo Thắng không ma túy” đang lan toả tinh thần đoàn kết, trách nhiệm trong cộng đồng dân cư, lấy gia đình, dòng họ làm “pháo đài” phòng, chống ma túy ở xã Bảo Thắng.

Những “đóa hoa” dâng Đại hội

Những “đóa hoa” dâng Đại hội

Hướng về Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh đã thực hiện nhiều phong trào thi đua sôi nổi, triển khai các công trình, phần việc thiết thực trên nhiều lĩnh vực, thể hiện tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và khát vọng cống hiến của phụ nữ Lào Cai trước ngày hội lớn của phụ nữ cả nước.

Nửa thế kỷ dựng xây miền quê mới

Nửa thế kỷ dựng xây miền quê mới

Giữa những triền đồi được phủ bởi màu xanh của quế hiện hữu những nếp nhà khang trang, đường bê tông trải dài tới từng ngõ xóm. thôn Hùng Thịnh, xã Cát Thịnh hôm nay với diện mạo của vùng đất đang đổi thay, tràn đầy sức sống. Câu chuyện về Hùng Thịnh sẽ còn được viết tiếp bằng chính bàn tay lao động cần cù và tình yêu của những người bám đất, bám rừng dựng xây quê hương mới.

Road trip - Xu hướng xê dịch mới

Road trip - Xu hướng xê dịch mới

Thay vì sử dụng những phương tiện di chuyển quen thuộc như máy bay, tàu hỏa, xe khách… dịp gần đây, nhiều người lựa chọn Road trip - phượt bằng xe tự lái trong chuyến du lịch của gia đình. Ưu điểm của Road trip là sự linh hoạt và tính riêng tư trong mỗi hành trình, giúp các thành viên trong gia đình có điều kiện gắn kết nhau hơn.

Bảo vệ đa dạng sinh học: Cần sự chung tay của cộng đồng

Bảo vệ đa dạng sinh học: Cần sự chung tay của cộng đồng

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học (22/5) với chủ đề “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu”, nhiều địa phương trong tỉnh đẩy mạnh các hoạt động bảo vệ động vật hoang dã, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học và gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên.

“Lúa xanh” “bén rễ” ở Hưng Khánh

“Lúa xanh” “bén rễ” ở Hưng Khánh

Trong xu hướng phát triển nông nghiệp xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, mô hình sản xuất “lúa xanh” đang từng bước “bén rễ” và khẳng định hiệu quả vượt trội tại xã Hưng Khánh. Từ nền tảng của một dự án hỗ trợ kỹ thuật, đến nay, phương thức canh tác giảm phát thải trong trồng lúa vẫn đang được người dân duy trì.

Tinh thần "Mai An Tiêm" nơi non cao

Tinh thần "Mai An Tiêm" nơi non cao

Nơi vùng quê núi heo hút, nghèo khó, anh Vũ Mạnh Cường đã nỗ lực, kiên trì gây dựng một khu du lịch cộng đồng không chỉ bằng sức lao động, mà bằng cả tình yêu dành cho quê hương. Để hôm nay, “Du lịch Suối khoáng nóng Cường Hải - Trạm Tấu” của Hợp tác xã Cường Hải (xã Hạnh Phúc) do anh Cường làm chủ trở thành 1 trong 50 sản phẩm vừa được vinh danh tại giải thưởng “Mai An Tiêm” năm 2026.

Xòe Thái - niềm tự hào lan tỏa

Xòe Thái - niềm tự hào lan tỏa

Mỗi dịp tham gia trình diễn tại các chương trình, sự kiện văn hóa, lễ hội ở các tỉnh, thành phố trong nước đều là cơ hội để các nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở Mường Lò tự hào giới thiệu, lan tỏa vẻ đẹp của điệu xòe nói riêng và bản sắc văn hóa vùng Mường Lò nói chung đến bạn bè ngoài tỉnh.

Gắn bó với dược liệu quê hương

Gắn bó với dược liệu quê hương

Từ công việc quen thuộc trên đồi nương, chị Bàn Thị Dào - dân tộc Dao, ở thôn Mỏ, xã Thượng Bằng La đã nỗ lực học hỏi để tham gia phát triển hợp tác xã về dược liệu trên địa bàn, góp phần phát triển kinh tế tại địa phương.

Chuyên biệt hóa cấp học ở Nghĩa Lộ

Chuyên biệt hóa cấp học ở Nghĩa Lộ

Thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp giáo dục trên địa bàn phường, UBND phường Nghĩa Lộ đã sáp nhập và thành lập mới các nhà trường theo hướng chuyên biệt hóa cấp học, bắt đầu từ ngày 15/01/2026.

Nghĩa tình trong mùa vụ

Nghĩa tình trong mùa vụ

Trong những ngày mùa tất bật, ở nhiều chi hội phụ nữ, khi có hội viên hoặc người thân hội viên không may ốm đau, phải nằm viện dài ngày, chị em đã chủ động cùng nhau ra đồng cấy, gặt giúp để ruộng đồng kịp thời vụ. 

Sức hút trò chơi dân gian, thể thao truyền thống ở Mường Lò

Sức hút trò chơi dân gian, thể thao truyền thống ở Mường Lò

Mỗi độ xuân về, khi không khí lễ hội lan tỏa khắp các bản làng, vùng Mường Lò lại trở nên rộn ràng với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao mang đậm bản sắc truyền thống. Trong đó, các trò chơi dân gian và môn thể thao truyền thống trở thành điểm nhấn, thu hút đông đảo người dân, du khách tham gia trải nghiệm.

Món quà từ bản sắc

Món quà từ bản sắc

Giữa nhịp sống hiện đại, chiếc khăn thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Thái ở vùng Mường Lò vẫn giữ cho mình vị trí riêng. Không chỉ là để làm đẹp, chiếc khăn còn là biểu tượng văn hóa, là “sợi dây” gắn kết truyền thống với hiện tại, là niềm tự hào được nâng niu qua nhiều thế hệ của người Thái vùng Mường Lò.

Trên đỉnh núi mờ sương

Trên đỉnh núi mờ sương

Chuyện những cô giáo cắm bản có lẽ không còn mới, nhưng đó vẫn là câu chuyện có thể kể mãi. Bởi với những ai chưa từng đặt chân tới những vùng núi cao heo hút ấy, mọi hình dung đều chỉ mơ hồ; còn với những người đã một lần lên bản, cảm xúc đọng lại thường gói gọn trong hai chữ: nể phục. Cô giáo Cầm Thị Nho ở điểm trường mầm non thôn Tà Chơ - một trong những thôn xa xôi, khó khăn bậc nhất của xã Phình Hồ  là một trong những người như thế.

Lan tỏa khí thế thi đua chào mừng Đại hội

Lan tỏa khí thế thi đua chào mừng Đại hội

Những ngày đầu năm 2026, trong không khí hân hoan của cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã và đang diễn ra nhiều công trình, phần việc, hoạt động cụ thể, thiết thực...

Khi lời nói biết yêu thương

Khi lời nói biết yêu thương

Trong môi trường học đường, có những tổn thương âm ỉ bắt đầu từ một câu trêu đùa quá lời, một lời chê trước đám đông, một biệt danh bị gọi đi gọi lại như trò vui… rồi lớn dần thành miệt thị. Khi mạng xã hội len sâu vào đời sống học đường, càng dễ lan truyền: tin đồn, bình luận, tin nhắn trong các nhóm chat có thể đẩy một học sinh ra ngoài và bị cô lập ngay giữa tập thể.

Những người kể chuyện lịch sử

Những người kể chuyện lịch sử

Không cần sân khấu rực ánh đèn, cũng chẳng cần micro hay những bộ quân phục chỉnh tề, những cựu chiến binh của mảnh đất Lào Cai vẫn lặng lẽ kể chuyện lịch sử bằng chính ký ức của mình. Những câu chuyện được kể bằng giọng nói đã nhuốm màu thời gian, bằng đôi mắt từng đi qua bom đạn và bằng trái tim chưa bao giờ thôi thổn thức vì Tổ quốc. Họ đang ngày ngày truyền lại cho thế hệ hôm nay những lát cắt chân thực, sống động và đầy tự hào về một thời máu lửa mà anh dũng của dân tộc.

fb yt zl tw